Hà Nội – Sốt cao liên tục nhiều ngày không đáp ứng thuốc hạ sốt, bé Minh, 20 tháng tuổi, phát hiện mắc bệnh Kawasaki gây giãn động mạch vành, nguy cơ biến chứng tim mạch nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời.

Bé Minh nhập Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội trong tình trạng sốt cao liên tục từ 39,9-40,4 độ C, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt. Trẻ kèm ho đờm, chảy mũi, mệt mỏi, ăn uống kém và thường xuyên nôn trớ sau khi uống thuốc.

Đến ngày thứ ba của bệnh, trẻ xuất hiện ban đỏ dạng dát sần rải rác toàn thân. Những ngày tiếp theo, các triệu chứng ngày càng rõ rệt hơn với tình trạng đỏ hai mắt không có ghèn, môi đỏ nứt nẻ và chảy máu, lưỡi phủ cặn trắng, họng đỏ nề.

Ban đầu, bệnh nhi được theo dõi với chẩn đoán viêm mũi họng cấp và sốt phát ban.  Đến ngày thứ 5, bé không nổi hạch hay xuất hiện bong da đầu chi nhưng trước tình trạng sốt cao kéo dài cùng các biểu hiện lâm sàng nghi ngờ, các bác sĩ nghĩ đến khả năng bé mắc Kawasaki nên chỉ định siêu âm Doppler tim để đánh giá hệ thống mạch vành.

Kawasaki là bệnh viêm mạch máu toàn thân cấp tính thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh gây viêm các mạch máu nhỏ và vừa trên khắp cơ thể, đặc biệt có thể ảnh hưởng đến động mạch vành – hệ thống mạch máu nuôi tim. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mắc phải ở trẻ em tại nhiều quốc gia phát triển.

Kết quả siêu âm ghi nhận đoạn I động mạch liên thất trước của bé Minh bị giãn với đường kính 3,2 mm. Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chẩn đoán trẻ mắc Kawasaki nguy cơ cao ngày thứ 6, đã xuất hiện biến chứng giãn động mạch vành.

Ngay sau khi xác định bệnh, các bác sĩ triển khai điều trị tích cực. Bệnh nhi được truyền Immunoglobulin tĩnh mạch (IVIG), kết hợp corticosteroid liều cao và aspirin liều tấn công nhằm kiểm soát phản ứng viêm, hạn chế nguy cơ hình thành huyết khối trong động mạch vành. Đồng thời, trẻ được sử dụng thuốc bảo vệ dạ dày, truyền dịch, thuốc hạ sốt và điều trị tình trạng viêm mũi họng đi kèm.

Theo bác sĩ Thảo, IVIG hiện là phương pháp điều trị đặc hiệu, được xem là tiêu chuẩn vàng trong điều trị Kawasaki. Nếu được sử dụng trong vòng 10 ngày đầu kể từ khi khởi phát bệnh, thuốc có thể làm giảm đáng kể nguy cơ tổn thương động mạch vành.

Sau hơn 24 giờ hoàn thành truyền IVIG kết hợp corticosteroid, bé Minh cắt sốt hoàn toàn. Các triệu chứng cải thiện rõ rệt, mắt hết đỏ, môi giảm nứt nẻ, da niêm mạc hồng hào trở lại, hô hấp ổn định. Trẻ tỉnh táo, chơi ngoan và ăn uống ngon miệng.

Khi tình trạng lâm sàng ổn định, trẻ được chuyển sang điều trị duy trì bằng corticoid và aspirin đường uống. Sau 9 ngày điều trị, sức khỏe bé cải thiện tốt và được xuất viện.

Nguyên nhân gây bệnh Kawasaki đến nay vẫn chưa được xác định. Bệnh rất khó phát hiện vì triệu chứng thường xuất hiện không đầy đủ cùng lúc trong giai đoạn đầu, đôi khi biểu hiện giống với các bệnh nhiễm trùng thông thường như sốt siêu vi, viêm họng hoặc sốt phát ban nên dễ bị bỏ sót. Nhiều trường hợp bệnh tự lành khiến phụ huynh chủ quan dù sau đó tái đi tái lại nhiều lần, chỉ đến khi trẻ có biến chứng tim mới phát hiện.

Bác sĩ Thảo, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết, biến chứng nguy hiểm nhất của Kawasaki là giãn,  phình  hoặc vỡ động mạch vành. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng viêm có thể làm thành mạch suy yếu, hình thành túi phình và huyết khối gây tắc mạch vành. Trường hợp nặng, trẻ có thể bị nhồi máu cơ tim, suy tim, thậm chí đột tử dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Ước tính khoảng 25% trẻ mắc Kawasaki không được điều trị sẽ xuất hiện tổn thương động mạch vành ở các mức độ khác nhau.

Phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ sốt kéo dài. Nếu trẻ sốt liên tục trên 3-5 ngày không đáp ứng thuốc hạ sốt, đặc biệt kèm phát ban, đỏ mắt, môi đỏ nứt nẻ, lưỡi đỏ hoặc bong da ngón tay- chân, bong da vùng bộ phận sinh dục, nổi hạch cổ, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa nhi để được thăm khám. Việc phát hiện sớm và điều trị trong giai đoạn vàng có ý nghĩa quyết định trong việc ngăn ngừa các tổn thương tim mạch lâu dài.

Với trẻ đã được chẩn đoán và điều trị Kawasaki, gia đình cần tuân thủ lịch tái khám, siêu âm tim định kỳ và sử dụng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tim mạch nhi để theo dõi diễn tiến của động mạch vành, phòng ngừa nguy cơ hẹp hoặc tắc mạch về sau. Một số trường hợp có tổn thương mạch vành kéo dài có thể cần được theo dõi trong nhiều năm, thậm chí đến tuổi trưởng thành.