Bà Thảo, 69 tuổi, nhập viện do suy tim, sau một tuần chức năng tim cải thiện thì bùng phát bệnh zona thần kinh.

Ngày 28/2, ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung Tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, suy tim và bệnh zona (hay zona thần kinh) có mối liên quan mật thiết. Khi chức năng tim suy yếu, hệ miễn dịch suy giảm theo, tạo điều kiện cho virus Varicella-Zoster (gây bệnh zona) bùng phát.

Trường hợp bà Thảo, cơ thể đang hồi phục sau quá trình điều trị suy tim, sức đề kháng còn yếu, cộng thêm hệ miễn dịch vốn bị rối loạn do bà có bệnh nền lupus ban đỏ. Đây là các yếu tố kích hoạt virus zona thần kinh hoạt động trở lại sau một thời gian dài ngủ đông. May mắn bệnh nhân được phát hiện và chữa trị kịp thời, không gây các biến chứng nghiêm trọng như di chứng đau thần kinh, viêm não, viêm phổi…

Bà Thảo có tiền sử suy tim, tái khám và uống thuốc đều đặn. Bà còn bị bệnh lupus ban đỏ nhiều năm, đang kiểm soát ổn. Đây là một bệnh lý tự miễn khiến hệ miễn dịch yếu hơn so với người khỏe mạnh. Cách nhập viện một tuần, bà mệt, khó thở, đêm phải ngủ ngồi. Kết quả khám lâm sàng và chụp X-quang phổi xác định tràn dịch màng phổi, siêu âm tim ghi nhận phân suất tống máu (EF) giảm còn 30%, bình thường > 50%. Bệnh nhân được chẩn đoán suy tim mất bù cấp, phân độ NYHA 3.

Bác sĩ chọc hút dịch màng phổi giải áp, chỉ định dùng thuốc lợi tiểu, trợ tim cho bà Thảo. Bệnh nhân giảm khó thở dần, có thể tự sinh hoạt cá nhân sau một tuần điều trị. Nhưng đột nhiên bà xuất hiện triệu chứng nổi từng đám bóng nước nhỏ ở hông lưng trái, đau rát. Bóng nước mọc thành chùm, lan rộng bên trái hông và sống lưng. Bác sĩ da liễu khám, chẩn đoán bà mắc bệnh zona. Người nhà kể bà Thảo từng bị thủy đậu thời còn là học sinh, chưa từng tiêm ngừa vắc xin phòng ngừa zona.

ThS.BS.CKI Phạm Công Danh, khoa Nội tim mạch 1, Trung Tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thông tin, zona thần kinh gây ra do virus Varicella-Zoster (VZV) – loại virus gây bệnh thủy đậu. Người nhiễm virus VZV lần đầu sẽ có triệu chứng như bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi bệnh hoàn toàn, virus vẫn tồn tại và sống âm thầm trong hạch thần kinh nhiều tháng, thậm chí nhiều năm và hoạt động trở lại khi gặp các điều kiện thuận lợi như suy giảm miễn dịch, căng thẳng, suy nhược cơ thể…, dẫn đến bệnh zona thần kinh.

Bà Thảo được điều trị tích cực bằng thuốc kháng virus kèm thuốc bôi ngoài da. Ba ngày sau bóng nước khô, bệnh nhân giảm đau rát, xuất viện. Bác sĩ căn dặn bà tiếp tục uống kháng sinh, thoa thuốc tại nhà, chăm sóc vết thương tại chỗ và nghỉ ngơi. Sau khi khỏi bệnh 3 – 6 tháng sau bà cần tiêm ngừa vắc xin zona để ngăn bệnh tái phát.

Zona thần kinh thường gặp ở người lớn tuổi, nhất là những người > 50 tuổi. Người mắc bệnh lý nền như bệnh máu ác tính, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tự miễn (như lupus ban đỏ); người bị suy giảm miễn dịch do mắc bệnh bạch cầu, ung thư, HIV/AIDS sẽ tăng nguy cơ bị zona thần kinh. Bên cạnh đó, các phương pháp điều trị như xạ trị hoặc hóa trị cũng làm giảm sức đề kháng của cơ thể, tạo điều kiện cho virus Varicella-Zoster tái hoạt động.

Để phòng bệnh zona thần kinh, cần có sự kết hợp giữa tiêm ngừa, duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh và chú ý đến các yếu tố nguy cơ.

Cụ thể, hạn chế tiếp xúc gần với người bị bệnh, đặc biệt là trong giai đoạn cơ thể bắt đầu xuất hiện bóng nước; duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh và nghỉ ngơi hợp lý; tránh stress, căng thẳng kéo dài; tập thể dục hàng ngày, bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng cường sức đề kháng; tiêm ngừa đầy đủ vắc xin phòng bệnh thủy đậu để ngăn nguy cơ mắc bệnh thủy đậu, đồng thời tiêm phòng zona ở người cao tuổi và người có bệnh lý nền, bệnh gây suy giảm miễn dịch.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi