Bà Bình, 69 tuổi, bị viêm gan C mạn tính gây xơ gan, chỉ số ung thư gan gấp 6 lần bình thường; được theo dõi, kiểm soát ngay khi có u ác tính.

Bà Bình (69 tuổi, TP HCM) đến khám tại khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM vì ăn uống kém, mệt. Kết quả xét nghiệm cho thấy bà Bình bị nhiễm vi rút viêm gan C (HCV) hoạt động với nồng độ vi rút rất cao (7 triệu con). Bà Bình chưa từng biết bệnh gan trước đây.

Siêu âm đàn hồi mô gan tại bệnh viện Tâm Anh cho thấy bà Bình bị xơ hóa mức độ F4 (xơ do tổn thương tế bào gan âm thầm nhiều năm). Xét nghiệm cho thấy chỉ số AFP (chất chỉ điểm ung thư) là 34.2 IU/ml, cao gấp 6 lần so với bình thường (5.8 IU/ml). Chỉ số này càng cao, khả năng ung thư gan càng lớn.

Thạc sĩ bác sĩ CKII Lê Thanh Quỳnh Ngân, Trưởng Khoa Nội tiêu hóa, kiêm Trưởng Trung Tâm Viêm Gan và Gan Nhiễm Mỡ, cho biết bà Bình bị viêm gan C mạn tính, xơ gan mới phát hiện tuy nhiên do chỉ số AFP tầm soát ung thư cao. Mặc dù siêu âm gan bình thường, chưa hề phát hiện tổn thương u hoặc dạng nốt trong gan nhưng bác sĩ quyết định song song với điều trị kháng vi rút HCV, bệnh nhân cần được chụp Cắt lớp tầm soát ung thư gan.

Kết quả chụp CT bụng ghi nhận gan có u khoảng 0.5 cm, mức LI-RADS 5; chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan. Bác sĩ khoa Nội tiêu hóa Hội chẩn với Trung tâm Chẩn đoán và Can thiệp hình ảnh, lên kế hoạch đốt u. Tuy nhiên, u ở vị trí khó tiếp cận, không thực hiện được thủ thuật này. Bà Bình được nút mạch gan (TACE) để ngắt nguồn nuôi dưỡng và tiêu diệt khối u.

Ê kíp bác sĩ tạo đường nhỏ trên cơ thể để tiếp cận động mạch đùi; sau đó luồn ống thông trong lòng động mạch, vào khối u gan. Dưới sự dẫn đường của hệ thống máy chụp mạch DSA, bác sĩ bơm hỗn hợp chất tắc mạch và hóa chất giúp cắt nguồn máu nuôi dưỡng, tiêu diệt khối u. Sau 3 lần nút mạch, u không còn hoạt động.

Đồng thời, với lộ trình điều trị kháng vi rút, kết quả kiểm tra máu sau 6 tháng và 12 tháng, không phát hiện nồng độ vi rút viêm gan C. Siêu âm đo độ đàn hồi mô gan trở về giai đoạn F3 (giảm mức độ xơ hóa).

Người bệnh khỏe hơn, ăn uống được, tổng trạng bình thường. “Tôi mừng vì trở lại cuộc sống sinh hoạt bình thường” – bà Bình chia sẻ khi tái khám.

Bác sĩ dặn dò bà khám định kỳ tại khoa Gan Mật Tụy và Ung bướu, theo dõi u tái phát để xử trí kịp thời. Đồng thời, trong chế độ ăn hàng ngày, nên ăn uống và sinh hoạt khoa học; kiêng nước có gas, chất béo, đồ nướng, xôi nếp, thức ăn nhiều dầu mỡ, lên men (dưa, cà, mắm…), chua, cay… Người bệnh không nên ăn quá khuya; bữa ăn cuối nên cách giờ ngủ ít nhất 3 giờ; không được nằm liền sau khi ăn. Tập thể dục vừa sức, nghỉ ngơi hợp lý để có chất lượng sống cao hơn.

GLOBOCAN 2022 ghi nhận ung thư gan đứng thứ 2 về tỉ lệ mắc mới tại Việt Nam với 24.502 trường hợp; là nguyên nhân gây tử vong thứ 1 với 23.333 ca.

Viêm gan C (viêm gan siêu vi C) là bệnh truyền nhiễm do vi rút viêm gan C (HCV) gây ra, làm tổn thương gan. Tình trạng viêm trong mô gan có thể diễn tiến thành tổn thương xơ chai vĩnh viễn, ung thư gan… Bác sĩ Quỳnh Ngân dẫn nghiên cứu cho thấy 20% trường hợp ung thư gan do viêm gan C mạn tính. Tỷ lệ mắc ung thư gan cao hơn ở người bệnh xơ gan do viêm gan vi rút mạn tính cao hơn so với xơ gan do bệnh gan liên quan đến rượu.

Các yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan như viêm gan B mạn tính, nghiện rượu, gan nhiễm mỡ… Đồng thời người bệnh viêm gan C mạn tính khi chưa điều trị hoặc đã xơ gan có nguy cơ ung thư gan đến 4% mỗi năm.

Ít nhất 60% trường hợp ung thư gan có thể phòng ngừa bằng kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi như viêm gan B, viêm gan C, uống rượu, gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chức năng chuyển hóa… Bác sĩ Quỳnh Ngân khuyên người dân nên tiêm vắc xin viêm gan B. Với viêm gan C, hiện chưa có vắc xin phòng bệnh, tuy nhiên, người dân có thể phòng ngừa bằng cách dùng bao cao su khi quan hệ tình dục, không dùng chung kim tiêm với người khác… Người nhiễm vi rút viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ cần kiểm soát và theo dõi tái khám định kỳ .

Mỗi người nên hạn chế uống rượu bia, hút thuốc lá để giảm nguy cơ mắc bệnh gan. Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp tăng cường sức khỏe; uống cân bằng dinh dưỡng, giúp cơ thể khỏe mạnh.

Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện bất thường ở gan, theo dõi và xử trí kịp thời. Người bệnh xơ gan nên khám tầm soát mỗi 6 tháng. Người không xơ gan nhưng lớn tuổi, béo phì, tiểu đường tuýp 2, tăng men gan kéo dài… cũng nên siêu âm, kiểm tra AFP mỗi 6 tháng.

*Tên nhân vật đã được thay đổi