Anh Việt (31 tuổi, TP.HCM) đi khám béo phì, bất ngờ phát hiện hở van tim 2 lá, huyết áp cao dù khám sức khỏe trước đó các kết quả đề bình thường.

Gần 2 năm trước, anh Việt từng kiểm tra sức khỏe tổng quát định kỳ nhưng chưa phát hiện dấu hiệu bất thường, không có bệnh nền, chỉ ghi nhận tình trạng béo phì độ một, nặng 75kg, cao 1m70.

Hiện anh nặng gần 120kg, thường thấy khó thở, nhất là khi nằm ngủ, đi lại nhanh mệt, hay đánh trống ngực, thỉnh thoảng có những cơn đau ngực, chân sưng to hơn bình thường. Dù đã giảm bớt cường độ làm việc, tình trạng sức khỏe không cải thiện, anh đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ).

Khi kiểm tra ghi nhận các chỉ số, huyết áp của anh Việt ở mức rất cao 180/100 mmHg (huyết áp bình thường dưới 120/80 mmHg) trên nền béo phì mức độ nặng nhất, gan nhiễm mỡ độ 2, rối loạn mỡ máu, tiền tiểu đường.

BS.CKI Phạm Thị Thu Hà, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM giải thích, khi cơ thể tích lũy quá nhiều mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng, áp lực lên tim và mạch máu tăng lên, làm việc bơm máu trở nên khó khăn hơn. Điều này dẫn đến việc gia tăng sức cản của mạch máu, làm huyết áp nguyên phát tăng cao, ước tính 65% – 78% trường hợp tăng huyết áp có liên quan đến béo phì.

Nhận thấy người bệnh có các chỉ dấu bệnh tim mạch, bác sĩ Hà chỉ định kiểm tra chuyên sâu. Qua đo điện tâm đồ và siêu âm tim, phát hiện anh Việt hở van 2 lá 3/4.

Bác sĩ Hà cho biết, tình trạng tăng huyết áp lâu ngày khiến tim phải tăng cường độ làm việc nhằm tống máu từ tim vào động mạch chủ đến các cơ quan trong cơ thể. Lâu ngày tình trạng này sẽ dẫn đến dày, giãn thất trái do đó van tim 2 lá cũng có thể bị ảnh hưởng đến cấu trúc, gây hở van tim. Tình trạng tăng huyết áp và hở van tim 2 lá cộng hưởng làm tăng nguy cơ cao suy tim. Người bệnh cần được điều trị tích cực nhằm kiểm soát tốt huyết áp, ngăn không cho van tim ngày càng hở nặng hơn và phòng tránh nguy cơ suy tim.

Điều cấp thiết là anh Việt phải giảm cân, đồng thời kết hợp dùng thuốc điều trị tăng huyết áp, hở van tim theo chỉ định của bác sĩ tim mạch. “Giảm 10%-15% trọng lượng cơ thể sẽ giúp người bệnh ổn định huyết áp, giảm áp lực lên mạch máu và tim mạch”, bác sĩ Hà nói.

Cùng với thuốc thế hệ mới để giảm lượng calo nạp vào cơ thể, anh Việt được tư vấn chuyên sâu về chế độ ăn giảm cân cho người cao huyết áp. Bữa ăn của anh Việt được bổ sung các loại ngũ cốc nguyên chất, hoa quả, rau, các sản phẩm sữa ít chất béo trong chế độ ăn uống hàng ngày. Duy trì hàm lượng kali cần thiết cho cơ thể qua các thực phẩm như cải bó xôi, măng tây, cá hồi, cá mòi, các loại đậu, trái cây (chuối, dưa hấu, bơ, cam và trái cây sấy khô) giúp làm giảm tác dụng của natri lên huyết áp, giữ cho huyết áp ở mức ổn định.

Anh Việt cũng được tư vấn ăn nhạt hơn trước, hạn chế tối đa rượu bia, chất kích thích khiến tim đập nhanh. Mỗi ngày anh duy trì 30 phút đi bộ hoặc chạy chậm, không tập các bài tập nặng.

Sau 3 tháng duy trì chế độ ăn và thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, anh Việt giảm được 14kg, huyết áp lúc tái khám đã về mức 120/90 mmHg. Siêu âm tim cho thấy tình trạng hở van 2 lá của anh không tiến triển nặng hơn, tiếp tục điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ tim mạch và giảm cân về mức mục tiêu – dưới 70kg.

Bác sĩ Hà tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khuyến cáo, huyết áp cao vô căn ở người trẻ thừa cân béo phì rất nguy hiểm. Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lên thành mạch máu tăng lên, có thể làm tổn thương mạch máu và nhiều cơ quan quan trọng như tim, não, thận và mắt. Tăng huyết áp là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm trên toàn cầu, do làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nghiêm trọng như đột quỵ, bệnh mạch vành và suy tim.

* Tên người bệnh đã thay đổi