Anh Nam, 50 tuổi, ngủ ngáy nhiều năm, viêm đa xoang tái phát gây giảm khứu giác, nghẹt mũi kéo dài, đi khám phát hiện mắc cùng lúc 5 bệnh mũi họng, bác sĩ phẫu thuật xử lý trong 1 lần mổ.

5 năm trước, anh Nam từng phẫu thuật viêm xoang ở địa phương. Hơn một năm nay, nghẹt mũi, chảy mũi, khạc đàm, giảm khứu giác ngày càng nặng, giảm chất lượng cuộc sống. Anh đã dùng kháng sinh, kháng viêm theo chỉ định, xịt rửa mũi nhưng không cải thiện. Đồng thời, anh Nam cũng ngủ ngáy đã lâu, tiếng ngáy lớn ảnh hưởng giấc ngủ người thân nên đi khám.

Kết quả nội soi mũi họng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ghi nhận người bệnh có polyp mũi hai bên; cuốn mũi dưới hai bên phì đại; vẹo vách ngăn phải; amidan hốc mủ sung huyết; hẹp eo họng. Kết quả chụp cắt lớp vi tính hàm mặt cho thấy niêm mạc xoang hàm, sàng, trán bướm dày lên, lỗ thông xoang trán sàng và bướm sàng hai bên bị tắc.

ThS.BS.CKI Hồ Văn Hữu, Trung tâm Tai Mũi Họng, chẩn đoán anh Nam mắc cùng lúc 5 bệnh mũi họng, gồm viêm đa xoang tái phát, polyp mũi hai bên, phì đại cuốn mũi dưới hai bên, viêm amidan hốc mủ, hẹp eo họng. “Các bệnh tác động qua lại tạo vòng xoắn bệnh lý khiến triệu chứng dai dẳng, tái phát liên tục, suy giảm chất lượng cuộc sống”, bác sĩ Hữu nói.

Theo bác sĩ Hữu, bình thường, xoang cạnh mũi thông với hốc mũi qua các lỗ thông nhỏ, giúp dịch nhầy và không khí lưu thông. Khi polyp mũi hình thành, các lỗ thông xoang bị chèn ép, lâu dần gây tắc, dịch viêm không thoát ra được mà ứ đọng trong lòng xoang, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, khiến niêm mạc xoang ngày càng phù nề và dày lên. Vẹo vách ngăn và phì đại cuốn mũi dưới gây cản trở sự thông khí từ mũi xuống phổi. Dịch ứ đọng lâu ngày gây kích ứng niêm mạc, dẫn đến viêm mũi xoang. Tình trạng nghẹt mũi này cũng là yếu tố góp phần gây ngủ ngáy.

Eo họng được cấu thành bởi amidan hai bên, màn hầu, lưỡi gà, đáy lưỡi. Khi amidan viêm hốc mủ mạn tính, quá phát và thể trạng dư cân béo phì của người bệnh làm tích mỡ ở mô vùng hầu họng gây hẹp eo họng. Khi ngủ, các cơ vùng họng được giãn ra, luồng khí đi qua khoảng hẹp này phải tăng tốc để duy trì lưu lượng, tạo áp lực âm khiến màn hầu, lưỡi gà và thành sau họng rung lên, phát ra tiếng ngáy. Eo họng càng hẹp, người bệnh ngáy càng to. Nặng hơn có thể tiến triển thành ngưng thở khi ngủ do đường thở bị tắc nghẽn hoàn toàn trong thời gian ngắn.

“Bệnh mạn tính đã diễn tiến trong thời gian dài, không đáp ứng với điều trị bằng thuốc nên cần phẫu thuật để điều trị triệt để”, bác sĩ Hữu nói.

Bác sĩ Hữu phẫu thuật “5 trong 1” cho anh Nam, gồm nội soi cắt polyp, mở các xoang, chỉnh hình cuốn mũi-vách ngăn, cắt amidan và chỉnh hình họng màn hầu lưỡi gà. Mục đích phẫu thuật để loại bỏ polyp mũi, ổ viêm mạn tính ở xoang và tắc nghẽn ở vùng mũi họng, cải thiện triệu chứng cho người bệnh.

Theo bác sĩ Hữu, phẫu thuật “5 trong 1” giúp người bệnh chỉ trải qua một lần gây mê hồi sức, thay vì mổ nhiều lần cho từng vấn đề riêng lẻ, rút ngắn thời gian hồi phục và tiết kiệm chi phí điều trị.

Hậu phẫu, sức khỏe dần hồi phục, anh Nam xuất viện sau 2 ngày, vết mổ lành tốt. Tình trạng nghẹt mũi, ngủ ngáy cải thiện rõ. Anh Nam cần tiếp tục chăm sóc, vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý, tránh khói bụi và nơi ẩm mốc, đeo khẩu trang khi ra ngoài, tái khám đúng hẹn… để ngăn bệnh tái phát.

Theo bác sĩ Hữu, người bệnh viêm xoang không nên chủ quan sau mổ lần đầu. Lúc này, mổ để ngăn viêm xoang tiến triển, giảm triệu chứng, ngăn biến chứng khi điều trị nội khoa và các phương pháp tại chỗ không còn đáp ứng. Tuy nhiên, nếu không chăm sóc kỹ sau mổ, không tuân thủ chỉ định bác sĩ, bỏ tái khám, bệnh vẫn có thể tái phát. Tỷ lệ tái phát tùy nguyên nhân gây bệnh.

Để phòng ngừa viêm mũi xoang, mọi người nên giữ vệ sinh mũi họng, rửa mũi với nước muối sinh lý, đặc biệt sau khi ra ngoài môi trường khói bụi, ô nhiễm. Cần điều trị dứt điểm các bệnh tai mũi họng để tránh viêm lan sang xoang, hạn chế tiếp xúc khói thuốc lá, hóa chất; giữ ấm cơ thể khi trời chuyển lạnh, đặc biệt vùng mũi họng; uống đủ nước; tăng cường sức đề kháng bằng cách tập thể dục, ăn uống nghỉ ngơi hợp lý.

Khi có triệu chứng nghẹt mũi, chảy dịch mũi kéo dài trên một tuần, đau nhức vùng mặt hoặc giảm khứu giác, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh bệnh tiến triển mạn tính hoặc tái phát nhiều lần.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.