Ông Đức, 62 tuổi, viêm dạ dày hơn 20 năm, nay đau vùng thượng vị, đầy hơi, ợ hơi kéo dài; phát hiện ung thư dạ dày, được phẫu thuật robot nạo 27 hạch và triệt căn.

Ông Đức (ngụ Lâm Đồng) có tiền sử viêm dạ dày hơn 20 năm, tái phát nhiều lần nhưng tự điều trị bằng thuốc. Dù bác sĩ khuyến cáo nội soi dạ dày định kỳ để theo dõi, ông vẫn trì hoãn vì ám ảnh cảm giác đau và khó chịu trong những lần nội soi không gây mê trước đây. Gần đây, cơn đau vùng thượng vị xuất hiện thường xuyên hơn, kèm đầy bụng, ợ hơi kéo dài, uống thuốc không đỡ nên ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám.

Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết kết quả nội soi ghi nhận niêm mạc dạ dày viêm sung huyết lan tỏa, teo niêm mạc và có tổn thương nghi ngờ ác tính tại vùng hang môn vị nên tiến hành sinh thiết ngay trong lúc nội soi.

Kết quả giải phẫu bệnh xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tuyến dạ dày biệt hóa vừa, có dấu hiệu xâm lấn. Kết quả chụp CT cho thấy thành hang môn vị dày không đều, có ổ viêm loét kích thước 13 mm, bờ nham nhở, gây biến dạng vùng môn vị – hành tá tràng, kèm thâm nhiễm mỡ và một số hạch lân cận. Chưa ghi nhận dịch ổ bụng, tổn thương phúc mạc hay di căn gan.

Theo bác sĩ Hùng, người bệnh được chẩn đoán ung thư dạ dày giai đoạn còn khả năng điều trị triệt căn bằng phẫu thuật. Mục tiêu là cắt bỏ phần dạ dày chứa khối u với diện cắt an toàn, đồng thời nạo vét hạch theo tiêu chuẩn D2 nhằm loại bỏ các hạch có nguy cơ chứa tế bào ung thư.

“Ung thư dạ dày có đặc điểm di căn hạch sớm. Nạo vét hạch đầy đủ không chỉ giúp đánh giá chính xác giai đoạn bệnh mà còn góp phần giảm nguy cơ tái phát, cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh”, bác sĩ Hùng nói.

Nếu không điều trị kịp thời, khối u có thể tiếp tục phát triển, gây hẹp hoặc bít tắc đường ra của dạ dày khiến người bệnh nôn ói, không ăn uống được; đồng thời có nguy cơ chảy máu, thủng dạ dày hoặc di căn sang các cơ quan khác.

Ngoài ung thư dạ dày, ông Đức còn mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và tăng huyết áp. Người bệnh được hội chẩn đa chuyên khoa giữa bác sĩ ngoại tiêu hóa, gây mê hồi sức, hô hấp và tim mạch để đánh giá nguy cơ, tối ưu tình trạng sức khỏe trước khi phẫu thuật. Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi với sự hỗ trợ của hệ thống robot Da Vinci Xi.

Trong quá trình thám sát ổ bụng, bác sĩ không ghi nhận di căn phúc mạc, không có dịch ổ bụng hay tổn thương di căn gan. Khối u khu trú tại vùng môn vị, chưa xâm lấn các cơ quan lân cận.

Các cánh tay robot được kết nối để thực hiện phẫu tích mạc nối lớn, xử lý các mạch máu nuôi dạ dày và nạo vét hạch D2 theo đúng nguyên tắc điều trị ung thư. Êkíp lấy trọn các nhóm hạch số 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11 và 12, sau đó cắt đoạn dạ dày mang khối u với diện cắt cách bờ u khoảng 5 cm, tái lập lưu thông tiêu hóa bằng nối vị – tá tràng.

Theo bác sĩ Hùng, hệ thống robot hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác trong không gian hẹp nhờ hình ảnh ba chiều độ phân giải cao cùng các cánh tay có khả năng xoay linh hoạt hơn dụng cụ nội soi thông thường. Điều này đặc biệt có lợi trong phẫu tích các nhóm hạch nằm sâu quanh những mạch máu lớn như động mạch thân tạng hoặc động mạch chủ bụng, giúp tăng độ chính xác, hạn chế tổn thương mô lành, giảm mất máu và nguy cơ biến chứng sau mổ.

Sau phẫu thuật, ông Đức hồi phục thuận lợi. Người bệnh có thể ngồi dậy, đi lại sau một ngày, bắt đầu ăn thức ăn lỏng từ ngày thứ ba và xuất viện sau năm ngày.

Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ xác định ung thư biểu mô tuyến dạ dày giai đoạn IIB. Khối u đã xâm nhập đến lớp dưới thanh mạc nhưng chưa xâm lấn mạch máu. Toàn bộ 27 hạch được nạo vét đều âm tính với tế bào ung thư, diện cắt hai đầu không còn tế bào ác tính. Mặc dù có hiện tượng xâm nhập quanh thần kinh, kết quả đánh giá tổng thể cho thấy người bệnh đã được phẫu thuật triệt căn và chưa cần điều trị bổ sung.

Bác sĩ Hùng cho biết viêm dạ dày mạn tính không đồng nghĩa sẽ tiến triển thành ung thư. Chỉ khoảng 1-2% trường hợp viêm loét dạ dày trải qua chuỗi biến đổi kéo dài dẫn đến ung thư biểu mô tuyến. Tuy nhiên, những người bị viêm dạ dày mạn tính, đặc biệt có nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), viêm teo niêm mạc hoặc dị sản ruột, có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn người bình thường.

HP là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm loét dạ dày, liên quan đến khoảng 70-90% trường hợp loét dạ dày. Tình trạng viêm kéo dài do vi khuẩn này có thể làm tổn thương niêm mạc, thúc đẩy quá trình teo niêm mạc, dị sản ruột và loạn sản – những tổn thương tiền ung thư cần được theo dõi chặt chẽ.

Điều đáng lưu ý là các triệu chứng của viêm dạ dày và ung thư dạ dày giai đoạn sớm rất giống nhau, như đau thượng vị, đầy bụng, chướng hơi, ợ hơi hoặc chán ăn. Vì vậy, khi nội soi phát hiện ổ loét hoặc tổn thương nghi ngờ, bác sĩ thường chỉ định sinh thiết để xác định bản chất tổn thương, tránh bỏ sót ung thư ở giai đoạn sớm.

Theo bác sĩ Hùng, tiên lượng sống của người bệnh phụ thuộc chủ yếu vào thời điểm phát hiện. Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn I, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt 70-90%, nhiều trường hợp được điều trị khỏi hoàn toàn. Khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn II hoặc III, khối u xâm lấn sâu vào thành dạ dày hoặc di căn hạch vùng, tỷ lệ sống sau 5 năm giảm còn khoảng 35-37%.

Người có tiền sử viêm dạ dày mạn tính, đặc biệt nhiễm HP, viêm teo niêm mạc, dị sản ruột hoặc có người thân mắc ung thư dạ dày nên nội soi theo lịch hẹn của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thượng vị kéo dài, đầy bụng, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ói, đi ngoài phân đen hoặc thiếu máu, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, tránh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị ung thư dạ dày.