Anh Tài, 35 tuổi, được chẩn đoán vô sinh do biến chứng quai bị, 4 năm ròng rã phẫu thuật tìm tinh trùng tại các bệnh viện ở Hà Nội và TP HCM nhưng đều thất bại.

Người đàn ông quê ở miền Tây cho biết vợ anh, chị Hằng, 37 tuổi, sức khỏe bình thường. Năm 2021 anh chị kết hôn nhưng đợi mãi không có tin vui. Đầu năm 2023 anh đến một bệnh viện tại TP HCM mổ thám sát tinh hoàn để tìm tinh trùng nhưng không có. Anh về nhà dành dụm tiền, cuối năm đó tiếp tục ra Hà Nội phẫu thuật tìm tinh trùng song không thành công.

Hai lần thất bại, cạn kiệt tài chính khiến anh chán nản, muốn bỏ cuộc. Được vợ động viên, tháng 4/2024 anh đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản trực tiếp thăm khám và siêu âm, chẩn đoán anh bị giãn tĩnh mạch thừng tinh 2 bên.

Đây là nguyên nhân làm tổn thương quá trình sản sinh tinh trùng, vì vậy cần ưu tiên phẫu thuật trước để cải thiện khả năng sinh sản. Thêm vào đó là tinh hoàn của anh Tài đã bị tổn thương bởi 2 lần can thiệp thất bại trước đó nên cần thời gian hồi phục hơn là tiến hành tìm kiếm tiếp. Anh được bác sĩ mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh để giúp máu nuôi tinh hoàn được tốt hơn.

Tháng 12/2024, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 xét nghiệm tinh dịch đồ, thu được 2 tinh binh bất động, ê kíp bác sĩ theo dõi sát sao, yêu cầu anh xét nghiệm tinh dịch đồ cố định hàng tháng nhằm “dành dụm” để trữ đông nhưng không thu thêm được mẫu tinh binh nào.

“Chị Hằng đã có tuổi, nếu đợi tích lũy đủ tinh trùng sẽ giảm cơ hội thành công. Biến chứng của bệnh khiến anh Tài đã bị teo tinh hoàn, dẫn đến không tiết đủ testosterone, anh đã từng mổ 2 lần, nếu can thiệp quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe”, bác sĩ Huy nói, thêm rằng lúc này phương pháp điều trị tối ưu là mổ Micro-TESE tìm tinh trùng cho người bệnh.

Đầu tháng 4 năm 2025, anh Tài được thực hiện thủ thuật. Trước khi được gây mê, anh nói “Hôm nay tôi cùng bác sĩ Huy đánh trận cuối, nếu không thành công cũng coi như đã cố gắng hết sức”. Dưới sự giúp sức của kính hiển vi có độ phóng đại lên đến 40 lần, ê kíp bác sĩ thám sát tinh hoàn, kiểm tra các ống sinh tinh tiềm năng. Sau đó gửi vào phòng LAB để tìm tinh trùng.

Cùng lúc đó, chị Hằng được chuyển lên phòng chọc hút bên cạnh, thu được 13 trứng. Sau 150 phút, bác sĩ thu được 23 tinh binh từ anh Tài, 13 tinh binh được đem đi thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm với trứng người vợ. Số còn lại được trữ đông để làm IVF trong tương lai.

Bác sĩ Huy cho biết, nam giới được xem là thiểu tinh nếu 1ml tinh dịch có ít hơn 16 triệu tinh binh hoặc tổng số tinh trùng trong một lần xuất dưới 39 triệu. Anh Tài chỉ thu được 1-2 tinh binh bất động trong mỗi lần xuất, sau đó cạn kiệt dần về bằng 0, tình trạng này được gọi là vô tinh không bế tắc. Bệnh lý này ảnh hưởng đến khoảng 1% nam giới và là “thủ phạm” chiếm 10-15% các trường hợp vô sinh nam. Nguyên nhân thường do giãn tĩnh mạch thừng tinh, teo tinh hoàn, bất thường di truyền, tinh hoàn ẩn, suy sinh dục…

Biểu hiện thường gặp của bệnh là tinh hoàn nhỏ, chỉ số FSH tăng cao. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy nam giới bị vô tinh không bế tắc thực chất vẫn còn tinh trùng trong tinh hoàn. Bệnh thường được điều trị theo nguyên nhân để kích hoạt lại quá trình sinh tinh, bảo tồn khả năng sinh sản. Tùy vào tình trạng người bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện thủ thuật hoặc phẫu thuật thu lượm tinh trùng hay sử dụng nội tiết.

Trong đó thực hiện Micro-TESE (vi phẫu tích mô tinh hoàn tìm tinh trùng) cho cơ hội tìm thấy tinh trùng cao hơn so với các phương pháp truyền thống, đảm bảo cả về chất lượng lẫn số lượng. Trong quá trình can thiệp, người bệnh có thể được trữ đông tinh trùng để phục vụ cho những chu kỳ làm IVF tiếp theo.

Tuy nhiên bác sĩ Huy khuyến cáo người bệnh cần chọn đơn vị uy tín, có đầy đủ các chuyên khoa cùng trang thiết bị đạt chuẩn. Tránh tình trạng như trường hợp anh Tài, việc thực hiện phẫu thuật nhiều lần sẽ làm xơ hóa cấu trúc mô tinh hoàn, dẫn đến suy giảm hoặc mất hoàn toàn chức năng sản xuất tinh trùng và gây vô sinh.

Đồng thời khi thất bại microTESE thì không phải là chấm hết mọi hy vọng, vấn đề quan trọng là nam giới cần quyết tâm điều trị với các đơn vị chuyên sâu có trang thiết bị hiện đại, cùng với sự kết hợp nhuần nhuyễn của bác sĩ Nam Khoa, bác sĩ hiếm muộn và Labo thụ tinh ống nghiệm.