Anh H. cao 160cm, nặng 107kg, đau đầu gối, không thể leo cầu thang. Sau 10 tháng điều trị béo phì tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM, anh giảm 22kg, thoát béo phì độ 3, hết gan nhiễm mỡ.
Anh H. 32 tuổi, Việt kiều Campuchia kể về hành trình giảm cân của mình tại Việt Nam là “giấc mơ có thật”. Cứ 4 giờ sáng vào một ngày cố định mỗi tháng, anh kiên trì theo chuyến bay sang Việt Nam, đến BVĐK Tâm Anh TP.HCM điều trị béo phì.
Đang độ tuổi thanh niên nhưng anh đau nhức 2 đầu gối, vai gáy, không thể leo cầu thang, đi bộ thở hổn hển, khó thở khi nằm.
Anh kể chưa đầy một năm, cân nặng của anh tăng vọt từ 65kg lên 107kg. Anh phải đổi hết quần áo từ size M sang XXL. Ý thức sợ biến chứng béo phì sẽ kết thúc sớm cuộc đời nên anh bắt đầu “chiến đấu”.
Anh thực hiện các phương pháp ăn kiêng khắt khe, loại bỏ gần như hoàn toàn tinh bột trong chế độ ăn, nhịn ăn ngắt quãng… nhưng chẳng bao lâu phải “đầu hàng”. Anh cho biết luôn trong trạng thái đói, không tập trung làm việc suốt 12-16 tiếng mỗi ngày. Anh chuyển sang sử dụng các loại thực phẩm chức năng và điều trị tại các cơ sở y khoa tại Campuchia nhưng vẫn không thể giảm cân.
“Tôi chỉ ước các ngấn mỡ trên cơ thể tan biến sau một đêm thức dậy”, anh H. chia sẻ.
Dựa trên kết quả đo lượng mỡ thừa tích tụ trên cơ thể bằng máy đo chỉ số cơ thể Inbody thế hệ mới của Hàn Quốc và các xét nghiệm cần thiết khác, thạc sĩ bác sĩ Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết anh H. bị béo phì độ 3 với chỉ số BMI là 41,8, rối loạn mỡ máu, tiền tiểu đường, gan nhiễm mỡ độ 3.
Ngoài ra, tình trạng béo phì làm tăng áp lực lên xương khớp gây đau nhức khớp gối và hạn chế khả năng vận động. Nguyên nhân gây béo phì thường chia ra 3 nhóm: môi trường, di truyền và các bệnh lý nội tiết. Trường hợp anh H. béo phì phần nhiều do yếu tố môi trường, trong đó chính chế độ dinh dưỡng thừa năng lượng, chủ yếu uống nhiều nước ngọt và ít vận động trong thời gian dài trước đó.
Bác sĩ Trâm phối hợp cùng các chuyên gia, bác sĩ thuộc Đơn vị Nội tiết, Đơn vị Vận động, Đơn vị Dinh dưỡng tiết chế, Đơn vị Công nghệ cao… của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cùng phân tích, đánh giá và cá thể hóa điều trị cho anh H. Các chuyên gia đặt ra mục tiêu không chỉ lấy lại vóc dáng mà đẩy lùi bệnh cho anh H. thì cuộc điều trị mới thành công.
Trong 3 tháng đầu, người bệnh được giảm ít nhất 5% -10% cân nặng (khoảng 5-10 kg) để đẩy lùi béo phì độ 3, có như vậy mới tránh các biến chứng cao huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, gan nhiễm mỡ, ngưng thở khi ngủ…
Tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh chia sẻ, người bệnh cần được giảm cân nhưng phải đều đặn, nếu giảm quá nhanh sẽ không bền vững, cơ thể sẽ dễ tăng cân trở lại. “Vũ khí” là một giải pháp đơn giản, khoa học, kết hợp nhiều đơn vị để giúp cho người bệnh dễ tuân thủ và tăng hiệu quả điều trị.
Giải pháp này giúp người bệnh giảm cảm giác thèm ăn, thay đổi được lối sống và dễ dàng vận động, cuối cùng mang lại hiệu quả cao. Sau mỗi lần tư vấn và thực hành, anh H. lại mang giấy bút ghi chép những lời dặn kỹ càng của bác sĩ.
Về đến Campuchia, anh xem lại lời dặn của bác sĩ và soạn thành bảng ghi chú đặt trước tủ lạnh, bàn làm việc, lời nhắc trong điện thoại. Người thân giúp anh lựa chọn thực phẩm và chuẩn bị khẩu phần ăn. Các món ăn được chế biến theo dạng hấp, luộc, xào ít dầu mỡ, sau giờ làm anh tranh thủ tập thể dục. 30 ngày đầu tiên sau trị liệu, anh H. bước lên bàn cân nhưng kết quả cân nặng không thay đổi nhiều.
Lo bệnh nhân nản lòng, bác sĩ Trâm trực tiếp gọi điện thoại từ Việt Nam sang Campuchia giải thích, động viên. Được bác sĩ trấn an tinh thần, anh H. tiếp tục duy trì chế độ điều trị. Qua tháng thứ 2, anh H. đã đạt được mục tiêu giảm 5% cân nặng như các chuyên gia đề ra. Đầu gối anh giảm đau, đi lại dễ dàng hơn. Tia hy vọng trong anh loé lên “mình sẽ thoát hẳn khỏi béo phì”.
Đến tháng thứ 10, khi trở lại tái khám, anh H. giảm đến 22kg và đặt mục tiêu giảm xuống còn 70kg vào cuối năm nay. Bác sĩ Trâm cho biết anh từ béo phì độ 3 xuống béo phì độ 1, gan không còn nhiễm mỡ, giảm bớt các nguy cơ do béo phì gây ra.
Bác sĩ Trâm cho biết điều trị béo phì đòi hỏi người bệnh cần có ý chí và quyết tâm cao. Ngoài liệu pháp tâm lý được bác sĩ hỗ trợ, người bệnh còn duy trì quyết tâm tránh khỏi những cám dỗ như: thèm ăn, không muốn vận động.
Trường hợp anh H. nhờ sự quyết tâm cùng kế hoạch điều trị hợp lý, anh đã thoát tình trạng béo phì độ 3 với nguy cơ bị các bệnh lý do cân nặng như: rối loạn chuyển hóa (đề kháng insulin dẫn đến tiểu đường type 2, gút, rối loạn mỡ máu…), bệnh tim mạch (tăng huyết áp, bệnh mạch vành gây thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim…), biến chứng tiêu hóa (gan nhiễm mỡ, sỏi túi mật, trào ngược dạ dày thực quản), biến chứng ở phổi (giảm chức năng hô hấp, suy hô hấp, ngưng thở khi ngủ); biến chứng xương khớp (thoái hóa khớp gối – háng – cột sống, thoát vị đĩa đệm, trượt cột sống) và các biến chứng khác như vô sinh, trầm cảm, ung thư…
Ngoài nỗi lo về bệnh tật, người bị béo phì còn có nỗi lo về tâm lý. Sự mặc cảm về ngoại hình khiến người bệnh càng thu mình với xã hội. Việc điều trị béo phì luôn cần đi kèm điều trị tâm lý.
Bác sĩ Trâm cho biết điều trị béo phì cần cá thể hóa tuỳ thuộc vào tình trạng của mỗi người bệnh, dựa trên cân nặng ban đầu, nguyên nhân bệnh, các bệnh lý kèm theo, thói quen sinh hoạt, công việc… Điều trị khoa học, đa yếu tố là một phương thức hiệu quả nhất được chứng minh.
Thay đổi lối sống là cơ bản xuyên suốt trong quá trình điều trị béo phì. Hoạt động thể chất và liệu pháp tâm lý hành vi giúp người bệnh dễ dàng hòa nhập và thay đổi lối sống tích cực trong hành trình kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc điều trị theo hướng dẫn là một giải pháp cần thiết. Đối với một số trường hợp phẫu thuật là phương pháp cuối khi các phương pháp trên không đạt hiệu quả.
Những người có tình trạng thừa cân, béo phì nên nên hiểu rằng đây là 1 yếu tố nguy cơ cũng như là một bệnh lý. Việc khám toàn diện nhằm phát hiện, phòng ngừa và điều trị sớm các biến chứng là cần thiết không thể xem nhẹ.
Bộ Y tế Việt Nam cho biết tỷ lệ thừa cân/béo phì ở nước ta tăng từ 15,6% năm 2015 lên 19,5% năm 2021. Tâm Anh Hợp tác dịch tễ học đái tháo đường và các bệnh không lây nhiễm của WHO để đưa ra khuyến nghị về chỉ tiêu phân loại thừa cân, béo phì cho cộng đồng các nước châu Á (IDI & WPRO, 2000). Theo khuyến nghị này thì người được coi là thừa cân nếu BMI ≥ 23 và người được coi là béo phì khi BMI ≥ 25. Công thức BMI (Body Mass Index: chỉ số khối cơ thể) = Trọng lượng (Kg)/ bình phương chiều cao (m). [1]
Trong 6 tháng 2024, BVĐK Tâm Anh TP.HCM có 44.487 lượt người bệnh tới khám có BMI trên 25 (BMI trên 25 là béo phì).
Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh Trâm cho biết béo phì là một tình trạng bệnh mạn tính, đặc trưng bởi sự tăng trọng lượng cơ thể mạn tính do tăng khối lượng mỡ quá mức, liên quan đến dinh dưỡng và chuyển hóa. Sự phát triển kinh tế – xã hội làm thay đổi chế độ dinh dưỡng, cung cấp năng lượng nhiều hơn nhu cầu của cơ thể, kết hợp thói quen sinh hoạt ít vận động dẫn đến tỷ lệ người béo phì tăng lên với tốc độ báo động.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
