Sau hơn 15 năm mãn kinh, bà Ngân thấy bụng to bất thường, đi khám siêu âm buồng trứng phải có khối u giáp biên lớn, chứa tế bào trung gian giữa lành tính và ác tính.

Bà Ngân, 75 tuổi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh vào cuối tháng 5 do bụng dưới quá to dù người không béo, không có cảm giác đau. Hình ảnh siêu âm cho thấy khối u buồng trứng phải kích thước 15x18x10 cm, nghi ngờ ác tính. Bác sĩ chỉ định người bệnh chụp cộng hưởng từ (MRI), phát hiện thêm nhiều hạch chậu hai bên. Kết quả xét nghiệm dấu ấn sinh học và đánh giá nguy cơ cho thấy u thuộc nhóm nguy cơ ác tính.

Các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt bỏ tử cung và buồng trứng, mạc nối lớn, đồng thời sinh thiết phúc mạc rãnh đại tràng hai bên. Giải phẫu bệnh sau mổ cho thấy người bệnh có u tuyến thanh dịch giáp biên ở buồng trứng phải, các cơ quan còn lại như tử cung, vòi trứng, buồng trứng trái, hạch nạo sinh thiết đều không có tế bào bất thường.

Điều này cho thấy các tế bào u chỉ khu trú trong khối u buồng trứng, chưa lây lan đến bộ phận khác.

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, u buồng trứng giáp biên không xâm lấn như ung thư, cũng không đơn thuần là u lành do có khả năng tái phát, biến đổi theo thời gian. U có sự bất thường trong cấu trúc tế bào và khả năng phát triển, nhưng chưa đủ đặc điểm để được xếp vào loại ác tính, vẫn có nguy cơ tiến triển thành ung thư trong tương lai.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, u giáp biên là một thể đặc biệt của u buồng trứng, chiếm khoảng 10 – 20% các trường hợp u biểu mô buồng trứng.

Trường hợp bà Ngân, do người bệnh lớn tuổi, không còn nhu cầu sinh sản đã được phẫu thuật triệt để. Sau mổ 3 ngày, bà được xuất viện và tái khám sau 4 tuần phẫu thuật. Người bệnh được khuyến cáo nên tái khám định kỳ 3 tháng một lần trong vòng 2 năm sau phẫu thuật. Sau đó, tái khám 6 tháng/lần.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, do khối u giáp biên có đặc tính nằm giữa lành và ác, việc điều trị cần cá nhân hóa tùy theo độ tuổi, nhu cầu sinh sản và tình trạng buồng trứng của người bệnh.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, việc chẩn đoán và điều trị các ca u giáp biên được thực hiện bởi nhóm đa chuyên khoa gồm bác sĩ Sản Phụ khoa, Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh và Hỗ trợ sinh sản. Từ đó, người bệnh được cung cấp một kế hoạch điều trị cá thể hóa. Trường hợp chưa sinh con, có thể phẫu thuật bảo tồn giữ lại tử cung và ít nhất một buồng trứng để duy trì khả năng sinh sản. Trước phẫu thuật, phụ nữ có thể được trữ đông trứng để bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai.

Thống kê, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân u buồng trứng giáp biên khoảng 95%, sau 10 năm là 90%. Điều này cho thấy, phụ nữ không may mắc bệnh có tiên lượng tốt nếu phát hiện sớm và xử trí đúng. Tiên lượng này còn phụ thuộc vào phân nhóm mô học khối u, với các loại như u thanh dịch và u nhầy thường có kết quả điều trị tốt hơn. Tuy nhiên, những đặc điểm như có nhú nhỏ, vị trí u hai bên buồng trứng hoặc xâm lấn vi thể có thể làm tăng nguy cơ tái phát. Hiện khoảng 10% khối u ranh giới có thể tái phát hoặc chuyển thành ung thư xâm lấn.

U buồng trứng thường phát triển âm thầm, tùy theo kích thước khối u, có thể gây ra các triệu chứng khác nhau. Phần lớn u buồng trứng vô tình được phát hiện khi đi khám sức khỏe, có siêu âm vùng bụng hoặc khi mổ lấy thai. Khi u to hơn có thể gây ra các triệu chứng: Đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt, sờ thấy khối u, bụng to bất thường.

Phụ nữ trong mọi độ tuổi, kể cả sau mãn kinh, không nên chủ quan với các triệu chứng như bụng to bất thường, chướng bụng kéo dài hoặc thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân. Việc khám phụ khoa định kỳ mỗi 6 – 12 tháng là cần thiết, việc thăm khám, siêu âm phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm các khối u buồng trứng lành tính và cả trường hợp ác tính.