Chị Huyền (35 tuổi, TP.HCM) bị giảm tiểu cầu xuống còn chưa đến 1/6 ngưỡng thấp nhất của người bình thường, men gan tăng gấp hàng chục lần, do sốt xuất huyết.

Chị Huyền nghĩ rằng khu vực mình sinh sống sạch sẽ, nhà cửa thông thoáng, hầu như không có muỗi nên nguy cơ mắc sốt xuất huyết rất thấp. Nhưng khoảng 5 ngày trước khi nhập khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ), chị sốt cao liên tục, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, buồn nôn và ăn uống kém. Chị nghỉ ngơi tại nhà và uống thuốc hạ sốt nhưng không cắt cơn, cơ thể kiệt sức rõ rệt. Chỉ đi vài bước cũng thấy người rã rời, chân tay bủn rủn.

“Tôi chưa bao giờ thấy mệt như vậy. Không còn là cảm giác sốt thông thường mà như toàn bộ sức lực bị rút cạn, chỉ muốn nằm yên một chỗ”, chị nhớ lại.

BS.CKI Nguyễn Hoàng Anh, đơn vị Bệnh nhiễm, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) cho biết kết quả xét nghiệm ban đầu xác định chị Huyền mắc sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo. Tiểu cầu giảm nhanh từ 101.000 xuống còn khoảng 28.000/mm³, kèm biểu hiện chảy máu chân răng nên người bệnh được nhập viện theo dõi sát.

Chỉ trong thời gian ngắn sau nhập viện, số lượng tiểu cầu tiếp tục giảm xuống còn 26.000/mm³, trong khi người khỏe mạnh thường có 150.000-450.000/mm³, tức chỉ còn khoảng 1/6 ngưỡng thấp nhất của người bình thường. Tiểu cầu là thành phần giúp cầm máu, vì vậy khi giảm sâu, nguy cơ xuất huyết tự phát ở da, niêm mạc, đường tiêu hóa hoặc các cơ quan quan trọng sẽ tăng lên đáng kể.

Ngoài ra, kết quả xét nghiệm còn ghi nhận men gan AST tăng tới 1.267 U/L và ALT 608 U/L, cao lần lượt khoảng 25 lần và 12 lần giới hạn trên của người bình thường (thường dưới 40-50 U/L), cho thấy gan bị tổn thương nặng do virus Dengue. Người bệnh đồng thời bị hạ kali máu xuống 2,78 mmol/L (bình thường 3,5-5,1 mmol/L), có thể gây mệt lả, yếu cơ và làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nếu không được điều chỉnh kịp thời.

Siêu âm còn phát hiện dày thành túi mật, tụ dịch quanh túi mật và ít dịch trong ổ bụng – những dấu hiệu của hiện tượng thoát huyết tương, đặc trưng ở giai đoạn nặng của sốt xuất huyết. Trước diễn tiến này, các bác sĩ xác định người bệnh đã chuyển sang sốt xuất huyết Dengue nặng thể tổn thương gan mức độ nặng, phải theo dõi liên tục để kịp thời phát hiện nguy cơ sốc và suy đa cơ quan.

Bác sĩ Hoàng Anh cho biết tiểu cầu giảm phản ánh nguy cơ chảy máu, trong khi men gan tăng rất cao cho thấy virus đã gây tổn thương gan. Ngoài ra, bệnh sốt xuất huyết những ngày đầu thường có triệu chứng sốt cao liên tục, nên người bệnh có khuynh hướng tự dùng thuốc hạ sốt liều cao hoặc dùng nhiều lần trong ngày, dẫn đến việc làm tăng nguy cơ tổn thương gan do thuốc. Bên cạnh đó, các dấu hiệu thoát huyết tương, huyết áp, điện giải, lượng nước tiểu và hematocrit đều là những yếu tố quan trọng để nhận biết người bệnh có đang tiến triển sang giai đoạn nặng hay không.

Theo bác sĩ, điều đáng lo ngại là nhiều người bệnh lầm tưởng khi hết sốt nghĩa là bệnh đã khỏi. Thực tế, giai đoạn nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết thường rơi vào ngày thứ 4 đến ngày thứ 6, đúng thời điểm thân nhiệt bắt đầu giảm. Đây là lúc người bệnh dễ xuất hiện thoát huyết tương, giảm tiểu cầu nhanh, tổn thương gan, suy tuần hoàn hoặc sốc nếu không được theo dõi tại cơ sở y tế.

Sau nhiều ngày điều trị tích cực với truyền dịch theo phác đồ, theo dõi sát huyết động, chức năng gan và các chỉ số đông máu, tình trạng của chị Huyền dần cải thiện. Tiểu cầu tăng trở lại từ 26.000 lên 74.000/mm³, men gan giảm dần, người bệnh hết sốt, ăn uống tốt hơn và được xuất viện sau 4 ngày điều trị.

“Tôi từng nghĩ sốt xuất huyết chỉ là sốt vài ngày rồi khỏi. Không ngờ chỉ trong thời gian ngắn, tiểu cầu giảm rất sâu, men gan tăng cao đến vậy. Bác sĩ giải thích nếu không theo dõi sát có thể còn diễn tiến nặng hơn. Sau lần này tôi mới thấy đây thực sự là căn bệnh không thể chủ quan”, chị Huyền chia sẻ.

Trước khi mắc bệnh, chị Huyền chưa tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết. Gia đình bốn người mới chỉ có con lớn 6 tuổi được tiêm, trong khi bé nhỏ 3 tuổi chưa đủ điều kiện. Sau trải nghiệm vừa qua, chị cho biết sẽ đưa những thành viên còn lại trong gia đình đi tiêm ngay khi đủ điều kiện, đồng thời khuyên người thân, bạn bè không nên chủ quan chỉ vì nghĩ môi trường sống sạch sẽ hoặc ít muỗi.

Theo bác sĩ Hoàng Anh, muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết, chủ yếu là muỗi Aedes aegypti, có thể sinh sản ở những dụng cụ chứa rất ít nước như khay nước máy lạnh, lọ hoa, nắp chai, xô chậu hoặc các vật dụng quanh nhà. Vì vậy, ngay cả những gia đình sống trong khu dân cư sạch sẽ, thông thoáng vẫn có nguy cơ mắc bệnh nếu tồn tại muỗi mang virus.

Bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, tránh muỗi đốt và tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết khi đủ điều kiện. Khi có biểu hiện sốt cao liên tục, đặc biệt trong mùa mưa hoặc khu vực đang có ca bệnh, người dân nên đến cơ sở y tế để được xét nghiệm và theo dõi. Việc phát hiện sớm, theo dõi sát các chỉ số như tiểu cầu, hematocrit, chức năng gan và điện giải giúp nhận diện kịp thời các trường hợp có nguy cơ chuyển sang sốt xuất huyết nặng, từ đó giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.

*Tên người bệnh đã được thay đổi