Hà Nội – Bé Lâm, 3 tuổi,  nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục, không đáp ứng thuốc hạ sốt, bác sĩ chẩn đoán viêm phế quản phổi do đồng nhiễm Metapneumovirus và vi khuẩn H. influenzae.

3 ngày trước khi nhập viện, bé Lâm sốt cao nhất 39.3 độ C, ho nhiều, ăn uống kém. Đến khám tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, trẻ tỉnh táo, không suy hô hấp, phổi thông khí tốt, chưa ghi nhận bất thường nghiêm trọng. Bác sĩ chẩn đoán ban đầu là sốt virus, viêm mũi họng cấp, chỉ định điều trị triệu chứng, hạ sốt và theo dõi sát.

Tuy nhiên, những ngày sau bé Lâm vẫn sốt cao nhiều cơn, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt, ho tăng dần, xuất hiện đờm, phổi có tiếng ran, ăn uống giảm, thỉnh thoảng nôn trớ. Nhận định diễn biến này không còn phù hợp với sốt virus thông thường, bác sĩ lập tức chỉ định xét nghiệm chuyên sâu. Kết quả PCR xác định trẻ viêm phế quản phổi do đồng nhiễm Metapneumo virus và vi khuẩn H. influenzae.

ThS.BS Phan Thị Hồng Hải, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội phân tích, trẻ viêm đường hô hấp dưới do đồng nhiễm virus và vi khuẩn khá thường gặp. Cơ chế thường là virus tấn công trước, gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp, làm suy yếu hệ miễn dịch tại chỗ. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển mạnh, lan xuống đường hô hấp dưới, dẫn đến viêm tiểu phế quản hoặc tiến triển thành viêm phổi. Sự phối hợp của hai tác nhân khiến bệnh kéo dài hơn, triệu chứng nặng hơn và kém đáp ứng với điều trị ban đầu.

Như trường hợp bé Lâm, Metapneumovirus sau khi xâm nhập tấn công trực tiếp vào lớp biểu mô đường hô hấp, gây viêm, phù nề, tăng tiết dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn cơ hội H. influenzae cư trú sẵn ở vùng mũi họng phát triển mạnh và gây bệnh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ có thể đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, áp xe phổi, tràn dịch màng phổi.

Sau khi xác định nguyên nhân, bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị cho bệnh nhi. Ngoài các biện pháp hỗ trợ như hạ sốt, bù dịch, trẻ được chỉ định sử dụng kháng sinh đường tĩnh mạch nhằm kiểm soát nhiễm khuẩn, kết hợp khí dung giãn phế quản. Tình trạng của bé dần cải thiện, cắt sốt hoàn toàn sau 48 giờ thay đổi phác đồ, ho giảm, ăn uống khá hơn, không còn nôn trớ. Sau 5 ngày điều trị, phổi thông khí tốt, trẻ ổn định và được xuất viện.

Theo bác sĩ Hải, sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm trong giai đoạn giao mùa tạo điều kiện cho virus và vi khuẩn phát triển, dễ lây lan trong môi trường đông đúc như lớp học, nhà trẻ. Hiện các bệnh lây truyền qua đường hô hấp do virus như virus hợp bào hô hấp (RSV), cúm, Covid-19, Metapneumovirus,… vẫn lưu hành với diễn biến phức tạp.

Bác sĩ Hải lưu ý, cha mẹ tuyệt đối không nên chủ quan với các cơn sốt ở trẻ. Khi trẻ sốt kéo dài trên 3 ngày, ho tăng dần, chuyển từ ho khan sang ho có đờm, ăn uống kém, mệt mỏi hoặc đáp ứng kém với thuốc hạ sốt, phụ huynh cần nghĩ đến cần nghĩ ngay đến nguy cơ virus diễn biến nặng hoặc đồng nhiễm.

Cha mẹ không nên tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhằm tránh tình trạng kháng thuốc và làm sai lệch diễn biến bệnh. Tốt nhất nên đưa trẻ đi khám sớm khi có biểu hiện thở nhanh, rút lõm lồng ngực, khò khè, li bì, bỏ ăn hoặc nôn trớ nhiều. Việc thăm khám và làm xét nghiệm kịp thời giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.

Để phòng ngừa các bệnh lý hô hấp, bác sĩ khuyến cáo cha mẹ cần chú trọng giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên, vệ sinh mũi họng đúng cách, đồng thời đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ để tăng cường đề kháng. Trẻ cần được tiêm chủng đúng lịch, đeo khẩu trang khi ra ngoài, và hạn chế tiếp xúc với người có dấu hiệu mắc bệnh để giảm nguy cơ lây nhiễm.