Bé Tài, 9 tuổi, bị đau bụng dữ dội, sau 3 ngày lên cơn sốt nên được đưa đi cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán bị viêm phúc mạc và mổ khẩn trong đêm.

Trước nhập viện, bé Tài bị đau bụng kèm nôn ói, gia đình tưởng bị bệnh tiêu hóa nên mua thuốc cho bé uống nhưng không đỡ. Sau 3 ngày bé sốt cao, được gia đình đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

ThS.BS.CKI Tôn Thị Anh Tú, khoa Ngoại Nhi cho biết kết quả siêu âm phát hiện ruột thừa đường kính 10mm (bình thường dưới 6mm), có thâm nhiễm mỡ cho thấy có phản ứng viêm ở ruột thừa và dịch ổ bụng. Xét nghiệm máu ghi nhận chỉ số bạch cầu lên đến 12.000/mm3 (bình thường dưới 10.000/mm3), trong đó số lượng bạch cầu trung tính chiếm 86%.

“Điều này cho thấy cơ thể bé đang có tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn”, bác sĩ Tú nói, đồng thời giải thích thêm bệnh nhi bị viêm ruột thừa cấp, lúc này ruột thừa đã bị vỡ và diễn tiến thành viêm phúc mạc, cần phẫu thuật gấp, ngăn chặn vi khuẩn từ ổ bụng xâm nhập vào máu lan ra toàn thân, nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng gây tụt huyết áp, suy đa cơ quan như thận, gan, hô hấp… gây tử vong.

Êkíp bác sĩ rạch một đường nhỏ khoảng 0.5 – 1 cm trên thành bụng, ở vị trí rốn và hai hố chậu, bơm khí CO2 và đưa camera vào ổ bụng đánh giá tổn thương, tìm, cắt bỏ ruột thừa. Vì ruột thừa viêm đã bị vỡ khiến vi khuẩn lan vào toàn ổ bụng, bệnh nhi được bơm rửa ổ bụng và đặt ống dẫn lưu. Sau hơn 60 phút, ca mổ thành công, bé Tài được chuyển đến phòng hồi sức để theo dõi và xuất viện sau 3 ngày.

Viêm phúc mạc ở trẻ em là tình trạng viêm nhiễm lan rộng trong ổ bụng. Đây là một trong những biến chứng của viêm ruột thừa, một bệnh lý diễn tiến nhanh, triệu chứng ban đầu của bệnh có thể dễ nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường. Trường hợp bé Tài để tình trạng này kéo dài 3 ngày khiến ruột thừa bị viêm lâu, dẫn đến hoại tử, căng phồng và cuối cùng là vỡ ra.

Bên cạnh viêm phúc mạc, ruột thừa khi bị vỡ còn gây biến chứng áp xe ruột thừa – tình trạng ổ nhiễm trùng được khu trú, bao bọc lại quanh ruột thừa bởi các cơ quan lân cận như ruột non, đại tràng, mạc nối, tạo thành một khối chứa đầy mủ gọi là ổ áp-xe. Khi đó phẫu thuật sẽ khó khăn, nặng nề hơn do ruột dính nhiều, dễ bị tổn thương hơn và một số trường hợp gốc ruột thừa viêm mủ phải đưa manh tràng ra da một thời gian. Sau mổ nguy cơ tắc ruột cũng sẽ cao hơn. Hay còn có biến chứng đám quánh ruột thừa, xảy ra khi các mô xung quanh bao lấy ruột thừa, viêm dính lại thành một khối chắc, sưng nề. Bệnh thường điều trị bảo tồn bằng kháng sinh trước để khối viêm tan đi rồi mới xem xét phẫu thuật cắt ruột thừa sau vài tuần hoặc vài tháng.

Triệu chứng của viêm phúc mạc ruột thừa ở trẻ em là đau bụng âm ỉ hoặc đau quặn theo từng cơn âm ỉ, bắt đầu từ vùng bụng trên và quanh rốn rồi lan xuống hố chậu phải. Cơn đau có thể giảm đi khi ruột thừa bị vỡ nhưng sau đó sẽ lan tỏa khắp bụng. Trẻ có thể cảm thấy buồn nôn hoặc nôn, chán ăn, chướng bụng, tiêu chảy, môi khô và lưỡi bẩn…

Trường hợp bị sốt như bé Tài kèm mệt mỏi, đau bụng nhiều, ăn uống kém… là biểu hiện cho thấy tình trạng nhiễm trùng tăng, cần nhanh chóng nhập viện để được can thiệp. Viêm phúc mạc ở trẻ thường được phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa, làm sạch ổ bụng, dẫn lưu dịch ứ đọng, truyền dịch và kháng sinh qua đường tĩnh mạch, nuôi ăn hỗ trợ.

Viêm phúc mạc ruột thừa ở trẻ nhỏ có thể tiến triển nhanh, gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ nếu không được can thiệp kịp thời, đúng cách. Để phòng ngừa bệnh, phụ huynh cần phát hiện và điều trị kịp thời viêm ruột thừa trước khi bệnh tiến triển thành biến chứng. Khi trẻ có bất cứ biểu hiện nghi ngờ bệnh cần nhanh chóng đưa đến bệnh viện, không tự ý cho trẻ uống thuốc. Ngoài ra, bố mẹ nên duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng, khoa học, ăn chín uống sôi, khám sức khỏe định kỳ để tầm soát các bệnh đường tiêu hóa.