Bé gái 27 ngày tuổi, sinh non, nặng 2,8 kg, sưng vùng kín bất thường, đi khám được chẩn đoán thoát vị bẹn hai bên.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết thoát vị bẹn ở bé gái khiến vùng bẹn hoặc môi lớn phồng lên mà còn tiềm ẩn nguy cơ ruột, buồng trứng hoặc vòi trứng di chuyển từ ổ bụng xuống túi thoát vị. Nếu các cơ quan này mắc kẹt, mạch máu nuôi bị chèn ép, dẫn đến tổn thương mô, thậm chí hoại tử nếu không xử trí kịp thời.

Ở trẻ sơ sinh, tình trạng nghẹt tạng có thể diễn tiến nhanh, trong khi các dấu hiệu ban đầu không phải lúc nào cũng rõ ràng. Một số trẻ vẫn bú, ngủ bình thường dù có khối phồng ở vùng bẹn.

Bác sĩ Trọng chỉ định phẫu thuật cho bé Mai để đóng đường thông bất thường giữa ổ bụng và vùng bẹn, ngăn nguy cơ các tạng di chuyển xuống và bị mắc kẹt.

Bác sĩ Trọng cho biết, thách thức của ca phẫu thuật là trẻ rất nhỏ. Lúc này, các cấu trúc vùng bẹn có kích thước nhỏ, mô mỏng, đòi hỏi êkíp thao tác bóc tách và khâu thắt chính xác để xử lý túi thoát vị, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận.

Êkíp mổ mở qua hai đường rạch nhỏ tại nếp bẹn, kết hợp gây mê hô hấp qua mặt nạ thanh quản. Bác sĩ Trọng lần lượt bóc tách và kiểm tra túi thoát vị, không ghi nhận tạng bên trong. Êkíp khâu thắt túi thoát vị, đóng đường thông bất thường giữa ổ bụng và vùng bẹn, sau đó khâu đóng vết mổ.

Ca phẫu thuật hoàn tất sau khoảng một giờ. Sau mổ, bé tự thở, các chỉ số sinh tồn ổn định, được theo dõi tại bệnh viện và xuất viện trong ngày. Gia đình được hướng dẫn chăm sóc vết mổ, theo dõi các dấu hiệu bất thường và đưa bé tái khám sau 7 ngày.

Thoát vị bẹn xảy ra khi đường thông giữa ổ bụng và vùng bẹn không đóng kín hoàn toàn, tạo điều kiện cho các cơ quan hoặc mô trong ổ bụng như ruột, mạc nối, buồng trứng có thể di chuyển qua một đường thông bất thường xuống vùng bẹn, tạo thành khối phồng.

Ở bé gái, khối thoát vị có thể lan xuống môi lớn, khiến một bên vùng kín sưng to hơn bình thường. Khối phồng thường rõ hơn khi trẻ khóc, ho hoặc rặn và có thể xẹp khi trẻ nằm yên.

Trẻ sinh non có nguy cơ thoát vị bẹn cao hơn trẻ đủ tháng do quá trình đóng kín đường thông giữa ổ bụng và vùng bẹn chưa hoàn thiện. Bệnh gặp ở khoảng 0,8 – 4,4% trẻ sinh đủ tháng, tỷ lệ này có thể lên đến 30% ở trẻ sinh non. Đáng chú ý, bé trai mắc bệnh nhiều gấp 4-10 lần bé gái. Thoát vị thường xảy ra ở một bên bẹn, song có thể xuất hiện đồng thời hai bên, nhất là ở trẻ sinh non.

Bác sĩ Trọng cho biết thoát vị bẹn ở trẻ sơ sinh thường biểu hiện bằng khối phồng ở vùng bẹn hoặc môi lớn, rõ hơn khi trẻ khóc, ho, rặn và có thể biến mất khi nằm yên. Một số trường hợp không gây đau, trẻ vẫn bú bình thường nên gia đình dễ bỏ sót. Phụ huynh cần chú ý quan sát vùng bẹn, vùng kín của trẻ khi tắm hoặc thay tã, đưa trẻ đến khám chuyên khoa Ngoại Nhi nếu phát hiện dấu hiệu bất thường.

Trường hợp khối phồng đột ngột căng cứng, không xẹp, kèm quấy khóc liên tục, bỏ bú, nôn ói, bụng chướng hoặc vùng da sưng chuyển đỏ, tím, trẻ cần được đưa đến bệnh viện ngay vì có thể đã xảy ra thoát vị nghẹt. Phụ huynh không nên tự xoa bóp, ấn mạnh hoặc cố đẩy khối sưng vào trong, tránh gây tổn thương các cơ quan bên trong.

* Tên người bệnh đã được thay đổi.