Chị Vân, 30 tuổi, trong thời gian chữa bệnh đa xơ cứng tại Australia thì quyết định về Việt Nam thụ tinh trong ống nghiệm để sinh con, được bác sĩ hai nước cùng phối hợp điều trị.

“Người bệnh mong muốn tiếp tục điều trị bệnh đa xơ cứng với bác sĩ Australia, nhưng thụ tinh trong ống nghiệm tại Việt Nam. Để điều trị hiệu quả và an toàn, cần thiết có sự phối hợp giữa các bác sĩ của hai nước”, bác sĩ Lê Xuân Nguyên, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) nói.

Bác sĩ Nguyên cho biết thêm, những năm gần đây, IVF Tâm Anh TP.HCM thường xuyên tiếp nhận và điều trị thành công cho vợ chồng là kiều bào, người nước ngoài. Đây là trường hợp đầu tiên bệnh lý phức tạp cần sự phối hợp điều trị với bác sĩ quốc tế.

Chị Vân chuyển đến Australia học tập và sinh sống nhiều năm. Năm 2021, chị thường xuyên có dấu hiệu yếu liệt chi, giảm thị lực, đi khám phát hiện mắc bệnh lý đa xơ cứng. Đây bệnh lý rối loạn tự miễn, các tế bào miễn dịch tăng sinh và tấn công vào bao myelin – vật liệu bao quanh và bảo vệ các tế bào thần kinh.

Tổn thương, mất myelin dẫn đến làm chậm hoặc gián đoạn việc truyền thông tin giữa não bộ và cơ thể. Bệnh biểu hiện bằng nhiều triệu chứng thần kinh, như suy giảm thị lực, tê và ngứa ran, yếu cục bộ, rối loạn chức năng bàng quang và ruột, suy giảm nhận thức…

Hiện vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh. Một số nghiên cứu cho rằng bệnh có liên quan đến yếu tố di truyền, môi trường, hoặc nhiễm một số loại virus trong thời thơ ấu và không có cách chữa khỏi hoàn toàn. Chị Vân được điều trị bằng thuốc giúp làm chậm sự tiến triển của bệnh, thuyên giảm triệu chứng, cần kéo dài uống thuốc trọn đời.

Cuối năm 2024, chị Vân kết hôn nhưng chậm có thai do rối loạn nội tiết, giảm dự trữ buồng trứng. Vợ chồng về Việt Nam thăm gia đình bên ngoại, quyết định đến IVF Tâm Anh TP.HCM để điều trị thụ tinh trong ống nghiệm bởi chi phí thấp.

Theo các nghiên cứu, người bệnh đa xơ cứng có tình trạng tái phát khuyết tật, hình ảnh cộng hưởng từ não (MRI) có tổn thương không được khuyến khích sinh con bởi nguy cơ cao sẩy thai, sinh non, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần của mẹ và đứa trẻ trong giai đoạn hậu sản. Người mẹ nguy cơ cao tái phát khuyết tật và khó có thể chăm sóc được con cái.

Trường hợp chị Vân chưa ghi nhận các tổn thương não nghiêm trọng, tuy nhiên việc dùng thuốc điều trị có thể dẫn đến nhiều tác dụng phụ như khó thở, phát ban, đau ngực… tăng nguy cơ ảnh hưởng đến thai kỳ.

Với lợi thế là bệnh viện đa chuyên khoa, bác sĩ Lê Xuân Nguyên hội chẩn cùng các bác sĩ tại Trung tâm Khoa học Thần kinh, xác định các loại thuốc chị Vân đang điều trị bệnh lý đa xơ cứng không phổ biến tại Việt Nam.

Bác sĩ Nguyên liên hệ với các bác sĩ tại Australia, được xác nhận với loại thuốc và liều lượng hiện dùng, người bệnh có thể được chọc hút trứng và trữ đông, tuy nhiên để mang thai các bác sĩ cần điều chỉnh giảm liều lượng hoặc thay thế loại thuốc. Quá trình này cần tối thiểu khoảng 6 tháng để theo dõi khả năng đáp ứng thuốc của người bệnh. Để giúp chị Vân tăng cơ hội có con, mang thai an toàn, các bác sĩ liên tục trao đổi, phối hợp xây dựng phác đồ điều trị tốt nhất cho người bệnh.

Phác đồ điều trị của chị Vân chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 1, chị Vân được dùng thuốc kích thích buồng trứng với thuốc liều lượng nhẹ. Bác sĩ chọc hút thu được 12 trứng trưởng thành, thụ tinh trong ống nghiệm cùng tinh trùng của người chồng, nuôi cấy tạo được 5 phôi ngày 5 loại tốt. Toàn bộ phôi được trữ đông giúp người bệnh bảo tồn khả năng sinh sản.

Hiện, vợ chồng chị Vân đã trở lại Australia để tiếp tục điều trị bệnh lý đa xơ cứng theo phác đồ của bác sĩ ở nước sở tại. Dự kiến, cuối năm nay, vợ chồng chị Vân sẽ về Việt Nam để tiếp tục điều trị giai đoạn 2 là chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện, chuyển phôi vào buồng tử cung giúp mang thai an toàn. Họ dự kiến ở lại Việt Nam để gần người thân, được hỗ trợ chăm sóc thai kỳ tốt nhất.

Theo bác sĩ Nguyên, không hiếm trường hợp đến IVF Tâm Anh điều trị thụ tinh ống nghiệm khi vợ hoặc chồng đang điều trị các bệnh lý nền, như đái tháo đường, bệnh tim mạch, ung thư,… Với lợi thế là bệnh viện đa chuyên khoa, các bác sĩ nhanh chóng hội chẩn, xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhất tùy thuộc nguyên nhân và tình trạng bệnh lý.

Vợ chồng đang điều trị các bệnh lý, mong con nên đến khám và điều trị sớm với phác đồ phù hợp. Phụ nữ và nam giới chưa kết hôn nên cân nhắc trữ đông trứng hoặc tinh trùng trước khi điều trị các bệnh lý phức tạp giúp bảo tồn khả năng sinh sản.

*Tên người bệnh đã được thay đổi