Chị Lý có huyết khối tĩnh mạch não và u xơ tử cung xuất huyết, phải điều trị bằng thuốc kháng đông khiến chảy máu kinh nguyệt trầm trọng, bác sĩ ngưng kinh nguyệt 4 tháng để trị bệnh.

Ngày 18/7, BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, BVĐK Tâm Anh TP HCM cho biết, chị Lý 48 tuổi, đã mổ bóc u xơ tử cung cách đây 18 năm, nay bệnh tái phát khiến tử cung to như mang thai 18 tuần, kèm theo khối u lạc nội mạc tử cung vào buồng trứng. Tháng 12/2023, chị nhập viện do có huyết khối tĩnh mạch não, được bác sĩ dùng thuốc kháng đông ngừa huyết khối.

TS.BS Lê Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm khoa học Thần kinh cho biết, chị Lý có huyết khối tĩnh mạch não là một dạng đột quỵ hiếm gặp và chiếm 0,5% tổng số ca đột quỵ. Bệnh có tỷ lệ mắc là 0,22–1,32/100.000/năm. Bệnh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng co giật, đau đầu, thường cơn đau nhiều, tăng dần. Bệnh nhân có thể có biểu hiện như các trường hợp đột quỵ khác là nói khó, liệt nửa người, liệt các dây thần kinh sọ. Một khi huyết khối được hình thành trong các xoang tĩnh mạch não hoặc các tĩnh mạch não thì nguy cơ huyết khối tiếp tục lan rộng ra và các triệu chứng tiếp tục tiến triển thêm. Nặng hơn là tăng áp lực nội sọ, gây tụt não dẫn đến tử vong. Điều trị huyết khối tĩnh mạch não cần phải dùng thuốc chống đông để ngăn tình trạng huyết khối tiến triển hay tái phát. Thuốc này làm tăng nguy cơ chảy máu não hoặc chảy máu ở các cơ quan khác trong cơ thể như chảy máu trong u xơ tử cung của chị Lý.

Tuy nhiên, trước khi phát hiện bệnh ở não, chị Lý có hiện tượng mất máu nhiều khi có kinh, hành kinh kéo dài 7 ngày. Tình trạng càng nghiêm trọng hơn khi sử dụng thuốc kháng đông vì thuốc có tác dụng làm máu không đông, khiến mỗi lần có kinh người bệnh chảy máu nhiều hơn. Kết quả xét nghiệm ghi nhận chị bị thiếu máu mạn tính, suy nhược.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, bệnh nhân mất máu nhiều mạn tính, nếu không điều trị gây suy tim, mệt, khó thở, ảnh hưởng sức khỏe. Ngoài ra, u xơ tử cung lớn có thể chèn ép tạo thêm huyết khối vùng đùi, bụng chậu, biến chứng thuyên tắc phổi, có thể tử vong đột ngột.

Tuy vậy, thời điểm này bác sĩ không thể can thiệp phẫu thuật cắt tử cung ngay do bệnh não chưa kiểm soát tốt. Tình thế nguy hiểm, Trung tâm Sản Phụ khoa và Trung tâm khoa học Thần kinh đã tiến hành hội chẩn tìm phương án giúp người bệnh có thể điều trị bệnh huyết khối, đảm bảo sức khỏe chờ ngày can thiệp trị bệnh phụ khoa. Một quyết định khó khăn cần phải được thực hiện. Lựa chọn ưu tiên là bảo vệ não mà không làm nguy cơ chảy máu tử cung tăng thêm. Các bác sĩ đã chọn giải pháp tạm ngừng kinh nguyệt để dùng thuốc chống đông điều trị huyết khối tĩnh mạch não.

Có nhiều cách để tạm dừng kinh nguyệt, người bình thường có thể sử dụng phương pháp nội tiết tố bao gồm thuốc tránh thai kết hợp, miếng dán nội tiết tố kết hợp, vòng âm đạo, thuốc chỉ chứa progestin, dụng cụ tử cung giải phóng levonorgestrel…

Riêng trường hợp chị Lý, các bác sĩ phải cân nhắc vì một số thuốc nội tiết để ngừng kinh chứa Estrogen sẽ có nguy cơ hình thành huyết khối trở lại và chống chỉ định trong trường hợp này. Bác sĩ đã sử dụng thuốc ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng. Thuốc này khiến buồng trứng không sản xuất nội tiết, từ đó gây vô kinh, thuốc cũng có tác dụng giúp u xơ tử cung không lớn thêm.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, phương pháp ức chế kinh nguyệt sử dụng thuốc để giảm tần suất và số lượng kinh nguyệt sinh lý, trong một số trường hợp, gây vô kinh. Bác sĩ thường cân nhắc dùng cho nhóm bệnh nhân đặc biệt bao gồm những bé gái đã dậy thì nhưng khuyết tật thể chất hoặc nhận thức hoặc cả 2, họ không thể tự chăm sóc bản thân. Ngoài ra, một số dùng trong trường hợp cần thi đấu thể thao hoặc chữa bệnh như chị Lý.

Sau 4 tháng dùng thuốc ức chế, chị Lý được TS.BS Lê Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm khoa học Thần kinh đánh giá tình trạng bệnh huyết khối đã an toàn cho não và có thể thực hiện cuộc mổ can thiệp cắt tử cung. Chị được ngưng uống thuốc kháng đông trước 24 giờ mổ.

Ngày 9-7, bác sĩ Mỹ Nhi và ê kíp thực hiện ca phẫu thuật cắt tử cung, loại bỏ khối u xơ tử cung. Sau mổ, chị không còn tử cung, không hành kinh, sẽ giảm đau đớn. Ca mổ khó do bệnh nhân sử dụng kháng đông kéo 7 tháng, nguy cơ chảy máu trong cuộc mổ rất cao, rê kíp bóc tách, đốt cầm máu kỹ. Sau khi vào lớp bụng, bác sĩ quan sát tử cung to tương đương thai 18 tuần, đưa ra ngoài khó khăn, ổ bụng có sẹo mổ cũ, các quai ruột dính vào tử cung, khó tách dính, nguy cơ thủng ruột. Sau 2 giờ phẫu thuật, bác sĩ cắt bỏ tử cung thành công, chỉ mất khoảng 300ml máu, ít hơn một cuộc chuyển dạ đẻ thường.

Bệnh u xơ tử cung tuy lành tính nhưng chị Lý có thêm bệnh huyết khối tĩnh mạch não, khiến việc điều trị khó khăn, nguy hiểm, thậm chí nguy cơ tử vong cao, theo bác sĩ Mỹ Nhi. Bài toán tìm phương án điều trị cho bệnh nhân được bác sĩ sản khoa và nội thần kinh hội chẩn kỹ càng trước mổ. Nhờ vậy, ca phẫu thuật an toàn, không biến chứng, sức khỏe chị Lý hồi phục tốt.

U xơ tử cung thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi hoạt động sinh dục, chiếm khoảng 30% ở phụ nữ trên 30 tuổi, tỷ lệ này tăng 70-80% ở phụ nữ 50 tuổi trở lên. Bệnh có thể nhận biết qua các dấu hiệu: chu kỳ kinh kéo dài, rong kinh, thiếu máu, đau vùng chậu, bí tiểu, táo bón, bụng to bất thường.

Để phòng bệnh, bác sĩ khuyên chị em nên khám sức khỏe định kỳ mỗi năm và kiểm tra phụ khoa 6 tháng/lần, giúp phát hiện các bệnh nguy hiểm từ đó bác sĩ có kế hoạch điều trị phù hợp.

20h ngày 18/07 tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến: “Những bệnh nguy hiểm thường gặp ở phụ nữ trung niên & mãn kinh”. Chương trình có sự tham gia của các chuyên gia, bác sĩ BVĐK Tâm Anh TP.HCM: BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi – Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa; BS.CKII Nguyễn Ngọc Thoại – Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa; BS.CKI Nguyễn Huy Cường – Bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa. Chương trình được phát trên các nền tảng của Hệ thống bệnh viện Tâm Anh, fanpage VnExpress, fanpage Báo Thanh niên; Phát sóng trực tiếp trên Báo thanhnien.vn, website tamanhhospital.vn; Livestream trên ứng dụng THVLi của Đài Truyền hình Vĩnh Long và các fanpage: VTV8 – Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Vĩnh Long, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Trung tâm Sản Phụ khoa BVĐK Tâm Anh, IVF Tâm Anh, VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em & Người lớn; các kênh youtube của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, IVF Tâm Anh, Báo Thanh niên và Đài truyền hình Vĩnh Long; độc giả gửi câu hỏi tại đây.