Chứng tiểu đường ở nam giới có các dấu hiệu nào đặc biệt?

Khi nam giới đối mặt với chẩn đoán đái tháo đường, ngoài những lo âu về sức khỏe tổng thể, một vấn đề tế nhị khác thường bị e ngại khi nhắc tới chính là suy giảm sinh lý. Thực tế, tiểu đường ở nam giới có thể ảnh hưởng đến phong độ và bản lĩnh phái mạnh hay không? Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các dấu hiệu, tác động và giải pháp.

Dấu hiệu bệnh tiểu đường ở nam giới

Giai đoạn đầu, biểu hiện của bệnh tiểu đường ở nam giới thường khá âm thầm nhưng nếu chú ý, người bệnh sẽ nhận thấy cơ thể lên tiếng qua các dấu hiệu điển hình: thường xuyên khát nước, đi tiểu nhiều lần (đặc biệt về đêm, đôi khi dễ nhầm lẫn với tình trạng bị viêm đường tiểu ở nam giới), mệt mỏi kéo dài, nhìn mờ và sụt cân không rõ lý do. Bên cạnh đó, triệu chứng tiểu đường ở nam giới còn bộc lộ rõ rệt qua sự suy giảm chức năng sinh dục: (1)

1. Rối loạn cương dương

Đây là một trong những biểu hiện tiểu đường ở nam giới phổ biến nhất, ảnh hưởng đến hơn 50% nam giới bị tiểu đường (2). Tình trạng này xảy ra khi lượng đường huyết cao làm tổn thương nghiêm trọng các mạch máu nhỏ và dây thần kinh chi phối vùng chậu. Lượng máu không được bơm đủ về thể hang khiến nam giới gặp khó khăn lớn trong việc đạt được hoặc duy trì sự cương cứng cần thiết cho quá trình giao hợp.

2. Suy giảm ham muốn tình dục

Sinh lý của người bệnh tiểu đường bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi sự sụt giảm hormone testosterone. Kháng insulin và tình trạng thừa cân thường đi kèm với bệnh đái tháo đường khiến nồng độ hormone sinh dục nam giảm sút đáng kể. Hậu quả là người bệnh mất dần hứng thú với chuyện chăn gối, thường xuyên cảm  thấy uể oải, mệt mỏi.

3. Xuất tinh ngược dòng

Tác hại tiểu đường đến bộ phận sinh dục còn được ghi nhận qua tình trạng xuất tinh ngược dòng. Khi các dây thần kinh tự chủ (đóng vai trò kiểm soát cơ vòng bàng quang) bị phá hủy do đường huyết cao, cơ vòng này không thể đóng kín lúc đạt cực khoái. Thay vì xuất ra ngoài, tinh dịch lại bị đẩy ngược vào trong bàng quang và sau đó thoát ra ngoài theo đường nước tiểu.

4. Giảm số lượng và chất lượng tinh trùng

Mức đường huyết không ổn định làm gia tăng stress oxy hóa trong cơ thể, trực tiếp làm hỏng DNA của tinh trùng. Vì vậy, nam giới bị tiểu đường thường có mật độ tinh trùng thấp hơn, khả năng di động kém hơn và tỷ lệ tinh trùng dị dạng cao hơn, gây khó khăn cho việc thụ thai tự nhiên.

5. Bệnh Peyronie

Một biến chứng ít được nhắc đến nhưng lại gây đau đớn là bệnh Peyronie. Nam giới bị đái tháo đường có nguy cơ cao hình thành các mảng xơ sẹo bên dưới da dương vật. Khi cương cứng, những mảng xơ này không thể co giãn, dẫn đến tình trạng dương vật bị cong vẹo, gập góc và gây đau tức.

>> Tìm hiểu thêm: 10 dấu hiệu tiểu đường thường gặp và cách nhận biết sớm

Tiểu đường ở nam giới ảnh hưởng đến sinh lý như thế nào?

Cơ chế tàn phá của bệnh tiểu đường đối với sức khỏe sinh lý nam giới diễn ra một cách hệ thống và phức tạp, gồm 3 vấn đề chính:

• Tổn thương mạch máu (Rối loạn nội mô): Trong quá trình cương dương, hệ thống mạch máu cần sản sinh ra oxit nitric (NO) giúp làm giãn nở các động mạch. Đường huyết cao mạn tính ức chế quá trình sản xuất NO, đồng thời làm tăng mảng bám xơ vữa khiến lòng mạch bị hẹp lại. Lưu lượng máu bị chặn đứng khiến cơ quan sinh dục mất đi nguồn cung cấp năng lượng thiết yếu để “khởi động”.
• Tổn thương thần kinh tự chủ (Bệnh thần kinh đái tháo đường): Quá trình hưng phấn tình dục bắt đầu từ những tín hiệu thần kinh truyền từ não bộ xuống tủy sống và cơ quan sinh dục. Lượng đường dư thừa làm hỏng lớp vỏ myelin bảo vệ dây thần kinh, khiến các tín hiệu này bị nghẽn lại, làm mất đi sự nhạy cảm và cảm giác hưng phấn.
• Sự suy giảm Testosterone: Mỡ nội tạng (đặc biệt ở vùng bụng) tiết ra các enzyme chuyển hóa testosterone thành estrogen (hormone nữ). Quá trình kháng insulin càng nặng, nồng độ testosterone càng giảm, đẩy người bệnh vào trạng thái mãn dục nam sớm.

Yếu tố nào làm tăng nguy cơ tiểu đường ở nam giới?

Các yếu tố làm tăng rủi ro mắc bệnh tiểu đường ở nam giới bao gồm:

• Thừa cân, béo phì: Nam giới có vòng bụng lớn (béo phì trung tâm) đối diện với tình trạng kháng insulin nghiêm trọng do lớp mỡ nội tạng tiết ra các chất gây viêm.
• Lối sống tĩnh tại: Ít vận động khiến các khối cơ bắp không tiêu thụ hết lượng glucose trong máu, gây ứ đọng đường huyết.
• Hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia: Hút thuốc làm tăng rủi ro bị đái tháo đường lên 30 – 40% so với người không hút, đồng thời đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch.
• Yếu tố di truyền: Có cha, mẹ hoặc anh chị em ruột mắc bệnh.
• Mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ: Rất phổ biến ở nam giới béo phì, gây căng thẳng mạn tính và làm tăng đường huyết.

>> Tìm hiểu thêm: Yếu tố gây bệnh tiểu đường ở phụ nữ và các điểm cần tìm hiểu

Cách chẩn đoán bệnh tiểu đường ở nam giới

Để chẩn đoán bệnh tiểu đường ở nam giới, bác sĩ thường chỉ định các xét nghiệm chẩn đoán sau:

• Xét nghiệm đường huyết: Bác sĩ sẽ chỉ định đo đường huyết huyết tương lúc đói (FPG), nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) hoặc định lượng chỉ số HbA1c để xem xét mức đường trung bình trong 3 tháng.
• Đánh giá biến chứng nam khoa: Nếu người bệnh có các triệu chứng liên quan đến sinh lý, bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm định lượng nồng độ testosterone trong máu, siêu âm Doppler dương vật để kiểm tra lưu lượng máu, và khám lâm sàng để phát hiện các dấu hiệu tổn thương thần kinh.

Làm sao để kiểm soát tiểu đường ở nam giới?

Để kiểm soát bệnh, nam giới cần tuân thủ một phác đồ toàn diện:

• Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Uống thuốc hạ đường huyết hoặc tiêm insulin đúng liều, đúng giờ theo toa của bác sĩ nội tiết.
• Khám nam khoa định kỳ: Chia sẻ tình trạng “khó nói” với bác sĩ. Nam giới có rối loạn cương nên được đánh giá toàn diện các nguyên nhân, bao gồm kiểm soát đường huyết, bệnh tim mạch, bệnh thần kinh, thuốc đang sử dụng và tình trạng testosterone. Thuốc ức chế PDE5 là lựa chọn điều trị đầu tay nếu không có chống chỉ định. Liệu pháp testosterone chỉ chỉ định khi có triệu chứng kèm testosterone giảm được xác nhận bằng xét nghiệm, không dùng thường quy.
• Bỏ hoàn toàn thuốc lá: Bắt buộc để cứu vãn hệ thống mạch máu, phục hồi khả năng cương cứng.
• Kiểm soát dinh dưỡng: Hạn chế tinh bột tinh chế, đồ ngọt, tăng cường rau xanh, thịt trắng và chất béo tốt (omega-3).
• Kiểm tra đường huyết thường xuyên: Người bệnh nên theo dõi đường huyết theo kế hoạch cá thể hóa. Việc tự theo dõi đường huyết đặc biệt cần thiết ở người dùng insulin hoặc thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết.

Lưu ý an toàn khi tập luyện phòng ngừa biến chứng ở người bệnh tiểu đường:

• Khởi động kỹ ít nhất 10 – 15 phút trước khi tập luyện để làm ấm cơ, tránh chấn thương cơ xương khớp.
• Luôn mang giày thể thao vừa vặn, vớ (tất) mềm mại không có đường may gồ ghề để bảo vệ bàn chân khỏi nguy cơ cọ xát, trầy xước và viêm loét.
• Kiểm tra mức đường huyết trước và sau khi vận động. Không nên tập luyện khi đường huyết tăng cao kèm ceton máu hoặc ceton niệu dương tính. Nếu đường huyết >300 mg/dL, cần trì hoãn vận động cường độ cao cho đến khi được kiểm soát. Người đang dùng insulin nên kiểm tra đường huyết trước khi tập để phòng hạ đường huyết.
• Luôn mang theo đồ ngọt (như viên kẹo, đường gói, nước ép trái cây) bên mình để xử lý kịp thời các đợt hạ đường huyết đột ngột do tiêu hao năng lượng quá mức.

Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, quý khách hàng vui lòng liên hệ:

Tiểu đường ở nam giới không chỉ là một rối loạn chuyển hóa đơn thuần mà còn đe dọa trực tiếp đến phong độ và sức khỏe sinh lý. Tuy nhiên, bằng sự phối hợp nhịp nhàng giữa tuân thủ y lệnh, thay đổi chế độ dinh dưỡng và duy trì tập luyện khoa học, phái mạnh hoàn toàn có thể đảo ngược tình thế, lấy lại bản lĩnh và chất lượng cuộc sống. Hãy chủ động tầm soát định kỳ để căn bệnh này không trở thành rào cản hạnh phúc của bạn.