Tiểu đường có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài khiến nhiều người khó nhận ra. Tuy nhiên, bệnh vẫn gây một số dấu hiệu đáng lưu ý như khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, nhanh đói, mệt mỏi hoặc sụt cân bất thường. Dưới đây là 10 dấu hiệu tiểu đường thường gặp để bạn nhận biết sớm.
Tiểu đường có thể tiến triển âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi đường huyết tăng cao, người bệnh có thể xuất hiện một số dấu hiệu tiểu đường thường gặp như:
Khi đường huyết tăng cao, thận phải làm việc nhiều hơn để lọc và đào thải lượng glucose dư thừa qua nước tiểu, khiến người bệnh đi tiểu thường xuyên hơn, đặc biệt rõ vào ban đêm. Nếu tình trạng này kéo dài, bạn nên đo đường huyết.
Đi tiểu nhiều làm cơ thể mất nước, từ đó kích thích cơn khát. Một trong những dấu hiệu tiểu đường đó là cảm thấy khát nước thường xuyên, uống nhiều nhưng vẫn nhanh khát lại.
Người bệnh có thể nhanh đói hoặc luôn cảm thấy muốn ăn, ngay cả khi vừa ăn xong. Nguyên nhân là glucose trong máu không được sử dụng hiệu quả để cung cấp năng lượng cho tế bào, khiến cơ thể vẫn phát tín hiệu cần thêm năng lượng. Khát nước nhiều, tiểu nhiều, nhanh đói là những triệu chứng điển hình của tiểu đường.
Tiểu đường có thể khiến cân nặng giảm đáng kể dù không chủ động ăn kiêng hoặc tăng cường tập luyện. Khi không sử dụng glucose hiệu quả, đặc biệt trong tình trạng thiếu insulin rõ rệt, cơ thể có thể bắt đầu sử dụng chất béo và cơ để tạo năng lượng, dẫn đến sụt cân. Tình trạng này thường gặp ở người bệnh tiểu đường type 1 nhưng cũng có thể xuất hiện ở một số người bệnh type 2.
Mệt mỏi, thiếu năng lượng có thể xuất hiện khi đường huyết tăng kéo dài. Mặc dù trong máu có nhiều glucose nhưng cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả để tạo năng lượng, khiến người bệnh dễ cảm thấy uể oải, khó tập trung. Tuy nhiên, mệt mỏi là dấu hiệu tiểu đường không đặc hiệu và cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác, vì vậy không thể dựa vào dấu hiệu này để tự chẩn đoán bệnh tiểu đường.
Đường huyết tăng có thể làm thay đổi lượng nước trong các mô của mắt, khiến thị lực bị mờ hoặc thay đổi tạm thời. Nếu người bệnh tiếp tục kiểm soát đường huyết kém trong thời gian dài, có thể gây tổn thương võng mạc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Vì vậy, khi tình trạng nhìn mờ mới xuất hiện hoặc đã kéo dài, người bệnh nên đi kiểm tra thay vì chỉ thay kính.
Ở người mới được chẩn đoán tiểu đường type 2, bệnh võng mạc do tiểu đường đã có thể xuất hiện. Một phân tích gộp 33 nghiên cứu với sự tham gia của hơn 13.000 người bệnh tiểu đường type 2 mới được chẩn đoán đã ghi nhận tỷ lệ phát hiện bệnh võng mạc khoảng 12%. (1)
Một số người bệnh tiểu đường có thể nhận thấy vết trầy xước, vết cắt hoặc vết loét lâu lành hơn bình thường. Đường huyết tăng kéo dài có thể ảnh hưởng đến mạch máu và hệ thần kinh, làm quá trình phục hồi mô và chống nhiễm trùng kém hiệu quả hơn.
Nếu thường xuyên bị nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng da hoặc nhiễm nấm, đặc biệt khi tình trạng tái diễn mà không rõ nguyên nhân, đây có thể là dấu hiệu cần kiểm tra đường huyết. Đường huyết tăng có thể làm suy giảm khả năng kiểm soát nhiễm trùng của cơ thể, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho một số loại vi khuẩn và nấm phát triển. Một nghiên cứu ở người mới được chẩn đoán tiểu đường type 2 ghi nhận tỷ lệ nhiễm trùng đường tiết niệu cao hơn rõ rệt so với người không mắc bệnh. (2)
Đường huyết tăng cao, kéo dài có thể gây cảm giác tê, châm chích, nóng rát hoặc giảm cảm giác ở bàn chân và bàn tay. Đây thường là biểu hiện của biến chứng thần kinh do tiểu đường và có thể xuất hiện ở người đã mắc bệnh một thời gian. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng rõ, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự cho rằng do tuần hoàn máu kém. Một phân tích gộp cho thấy khoảng 16% người mới được chẩn đoán tiểu đường type 2 đã có bệnh thần kinh, vì vậy triệu chứng tê, châm chích hoặc nóng rát ở tay chân có thể xuất hiện ngay từ thời điểm phát hiện bệnh. (3)
Một số người có thể xuất hiện vùng da sẫm màu, dày và hơi mượt như nhung ở sau gáy, nách, bẹn hoặc các nếp gấp khác trên cơ thể. Đây có thể là gai đen – dấu hiệu liên quan đến tình trạng kháng insulin và có thể gặp ở người có nguy cơ tiểu đường type 2. Một nghiên cứu trên 216 người bệnh tiểu đường type 2 ghi nhận 36,1% trường hợp có triệu chứng gai đen ở vùng sau gáy, hầu hết đều đi kèm béo phì. Tuy nhiên, gai đen không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn đã bị bệnh tiểu đường mà cũng có thể do nguyên nhân khác. (4)
Các loại bệnh tiểu đường có thể có những biểu hiện tương tự nhau, nhưng mức độ xuất hiện và thời điểm nhận biết triệu chứng khác nhau. Dưới đây là bảng giúp phân biệt những dấu hiệu thường gặp ở người bệnh tiểu đường type 1, type 2 và tiểu đường thai kỳ:
| Dấu hiệu | Tiểu đường type 1 | Tiểu đường type 2 | Tiểu đường thai kỳ |
| Tiểu nhiều | Thường xuất hiện rõ, có thể tăng nhanh | Có thể gặp nhưng thường âm thầm hơn | Thường không có triệu chứng đặc hiệu |
| Khát nhiều | Thường rõ rệt, xuất hiện cùng đi tiểu nhiều | Có thể gặp, nhất là khi đường huyết tăng cao | Có thể có nhưng dễ bị nhầm với thay đổi bình thường khi mang thai |
| Đói nhiều | Có thể xuất hiện do cơ thể không sử dụng glucose hiệu quả | Có thể gặp nhưng không phải mọi trường hợp | Không phải dấu hiệu đặc trưng |
| Sụt cân bất thường | Khá điển hình, có thể sụt cân nhanh dù vẫn ăn uống bình thường | Có thể xảy ra nhưng ít điển hình hơn | Không phải biểu hiện điển hình |
| Mệt mỏi | Có thể xuất hiện và tiến triển nhanh | Khá thường gặp nhưng dễ bị bỏ qua | Có thể xảy ra nhưng khó phân biệt với mệt mỏi do thai kỳ |
| Nhìn mờ | Có thể xuất hiện khi đường huyết tăng cao | Có thể gặp | Có thể xảy ra nhưng không phải dấu hiệu đặc trưng |
| Nhiễm trùng tái diễn | Có thể gặp khi đường huyết tăng | Có thể gặp, đặc biệt nhiễm trùng da, đường tiết niệu hoặc nấm | Có thể tăng nguy cơ nhưng thường không dùng triệu chứng này để nhận biết bệnh |
| Vết thương lâu lành | Có thể gặp | Có thể gặp, đặc biệt khi bệnh đã tiến triển hoặc kiểm soát đường huyết kém | Không phải dấu hiệu đặc trưng |
| Buồn nôn, nôn, đau bụng | Có thể xuất hiện trong nhiễm toan ceton do đái tháo đường – tình trạng cần cấp cứu | Có thể xảy ra nếu xuất hiện biến chứng chuyển hóa nghiêm trọng nhưng ít điển hình hơn | Không phải biểu hiện đặc trưng |
| Không có triệu chứng rõ ràng | Ít gặp hơn; bệnh thường biểu hiện khá nhanh | Rất thường gặp, bệnh có thể âm thầm trong nhiều năm | Rất thường gặp, phần lớn được phát hiện qua xét nghiệm sàng lọc khi mang thai |
Một số dấu hiệu bên dưới không phải triệu chứng điển hình của tiểu đường, có thể gây nhầm lẫn như:
Không phải tất cả các dấu hiệu tiểu đường đều gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Tuy nhiên, nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu sau, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất:
Với người trưởng thành, chưa xuất hiện dấu hiệu bệnh tiểu đường vẫn nên tầm soát định kỳ theo tuổi và các yếu tố nguy cơ:
Khách hàng có nhu cầu tầm soát, theo dõi, điều trị tiểu đường và các bệnh rối loạn nội tiết tố (bệnh tuyến giáp, tuyến yên, tuyến thượng thận…), trẻ em chậm tăng trưởng… có thể đến khám tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Khoa có đội ngũ nhân sự vững chắc là các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Nội tiết, kết hợp với nền tảng hệ thống máy móc xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh… hiện đại của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, mang đến cho khách hàng dịch vụ khám chữa bệnh chuyên nghiệp, hiệu quả, an toàn với chi phí hợp lý.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nhận biết sớm những dấu hiệu tiểu đường trên đây có thể giúp mỗi người chủ động kiểm tra sức khỏe. Tuy nhiên, những biểu hiện này không phải lúc nào cũng liên quan đến tiểu đường. Do đó, nếu nhận thấy nhiều dấu hiệu bất thường cùng lúc hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao, người bệnh nên đi khám tại các cơ sở y tế uy tín để phát hiện sớm, kiểm soát và hạn chế nguy cơ biến chứng của bệnh.
