Khi được chẩn đoán đái tháo đường, một trong những mối quan tâm thường gặp của người bệnh và gia đình là bệnh có ảnh hưởng đến tuổi thọ hay không. Các biến chứng tim mạch, đột quỵ, bệnh thận mạn hoặc biến chứng bàn chân có thể làm gia tăng nguy cơ bệnh tật và tử vong. Tuy nhiên, tuổi thọ của người bệnh đái tháo đường phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại (type) đái tháo đường, thời gian mắc bệnh, mức độ kiểm soát đường huyết và các yếu tố nguy cơ tim mạch – thận.
Thời gian sống của người bệnh đái tháo đường không có một con số cố định cho tất cả mọi người, mà phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện bệnh, loại tiểu đường mắc phải và mức độ tuân thủ phác đồ điều trị. Nhờ sự phát triển vượt bậc của y học hiện đại với các loại thuốc mới và thiết bị theo dõi thông minh, tuổi thọ của người bệnh đã được cải thiện rất nhiều so với vài thập kỷ trước. Rất nhiều người bệnh vẫn duy trì sức khỏe ổn định, làm việc, cống hiến và tận hưởng cuộc sống hạnh phúc vượt qua mốc 70, 80 tuổi, hoặc cao hơn nữa. Để hiểu rõ tuổi thọ của người bệnh đái tháo đường là bao nhiêu, chúng ta cần bóc tách theo từng thể bệnh lâm sàng cụ thể. (1)
Đái tháo đường type 1 là bệnh lý đặc trưng bởi tình trạng thiếu insulin do phá hủy tế bào beta tuyến tụy, thường qua cơ chế tự miễn. Bệnh có thể được chẩn đoán ở mọi lứa tuổi. Người bệnh cần điều trị insulin để duy trì sự sống. Do cơ thể hoàn toàn không sản xuất được insulin, người bệnh phải phụ thuộc vào nguồn insulin tiêm từ bên ngoài suốt đời.
Trước đây, đái tháo đường type 1 từng làm giảm tuổi thọ của người bệnh từ 15 – 20 năm. Tuy nhiên, ngày nay, các nghiên cứu mới nhất từ Anh và Hoa Kỳ cho thấy, nhờ sự ra đời của các loại insulin thế hệ mới và máy bơm insulin tự động, mức sụt giảm tuổi thọ đã rút ngắn chỉ còn khoảng 10 – 12 năm.
Nhờ những tiến bộ trong insulin, hệ thống theo dõi glucose liên tục và công nghệ hỗ trợ điều trị đái tháo đường, tuổi thọ của người bệnh đái tháo đường type 1 đã được cải thiện đáng kể trong những thập kỷ gần đây. Tuy nhiên, một số nghiên cứu vẫn ghi nhận nguy cơ tử vong sớm cao hơn so với người không mắc bệnh. Mức độ ảnh hưởng đến tuổi thọ khác nhau tùy theo tuổi chẩn đoán, thời gian mắc bệnh, kiểm soát đường huyết và sự xuất hiện của các biến chứng tim mạch, thận hoặc các biến chứng cấp tính.
Tuy nhiên, nếu một trẻ em được chẩn đoán mắc bệnh và duy trì tốt mức đường huyết liên tục, bé hoàn toàn có triển vọng trưởng thành và sống thọ như những người không mắc bệnh. Kiểm soát đường huyết tốt và quản lý các yếu tố nguy cơ từ sớm có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng và cải thiện tiên lượng lâu dài ở người bệnh đái tháo đường type 1.
Đái tháo đường type 2 thường khởi phát ở độ tuổi trung niên (sau 40 tuổi), bệnh thường gặp ở người trưởng thành nhưng có thể xuất hiện ở nhiều nhóm tuổi, kể cả người trẻ, có liên quan đến tình trạng kháng insulin và suy giảm dần chức năng tế bào beta tuyến tụy. Thừa cân, béo phì, ít vận động và nhiều yếu tố di truyền – chuyển hóa có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh và gắn liền với lối sống, tình trạng thừa cân, kháng insulin.
Nếu một người được chẩn đoán đái tháo đường type 2 và không kiểm soát tốt, tuổi thọ có thể bị rút ngắn lại. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm ở giai đoạn tiền đái tháo đường hoặc ngay khi mới khởi phát, can thiệp mạnh mẽ bằng chế độ ăn uống và tập luyện để đẩy lùi tình trạng kháng insulin, tuổi thọ bình quân của người bệnh gần như tương đương với người không mắc bệnh.
Phát hiện sớm và kiểm soát tích cực các yếu tố nguy cơ có vai trò quan trọng trong cải thiện tiên lượng. Ở người đái tháo đường type 2, quản lý đồng thời đường huyết, huyết áp, lipid máu, cân nặng và các yếu tố nguy cơ tim mạch – thận có thể làm giảm nguy cơ biến chứng và tử vong. Một số nghiên cứu cho thấy việc đạt đồng thời nhiều mục tiêu kiểm soát yếu tố nguy cơ có thể làm giảm đáng kể phần nguy cơ tử vong tăng thêm liên quan đến đái tháo đường type 2.
Tăng đường huyết kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu và thần kinh, đồng thời làm gia tăng nguy cơ nhiều biến chứng mạn tính. Các biến chứng và bệnh đồng mắc là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tiên lượng của người bệnh đái tháo đường. Dưới đây là những nguyên nhân trực tiếp làm giảm tuổi thọ của người bệnh: (2)
Để kéo dài tuổi thọ của người bệnh đái tháo đường, duy trì sức khỏe, người bệnh cần có kế hoạch chăm sóc sức khỏe chủ động, toàn diện và kỷ luật mỗi ngày:
Để tầm soát, chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh tiểu đường định kỳ, người bệnh có thể tới khám tại khoa Nội tổng hợp hoặc khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Để đặt lịch thăm khám, chăm sóc sức khỏe tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM quý khách hàng vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Khi đứng trước câu hỏi tuổi thọ của người bệnh đái tháo đường phụ thuộc vào những yếu tố nào, lời giải đáp nằm ở chính bản thân và ý chí của người bệnh cùng mức độ tuân thủ điều trị. Đái tháo đường là một chặng hành trình dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỷ luật trong việc ăn uống, vận động và tuân thủ chặt chẽ phác đồ của bác sĩ. Thay vì đếm từng ngày với sự lo âu thường trực, hãy chủ động biến những nguyên tắc sống khỏe thành thói quen hằng ngày. Chỉ cần kiểm soát tốt đường huyết, ngăn chặn thành công các biến chứng, người bệnh hoàn toàn có thể có một cuộc sống chất lượng, trọn vẹn về sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
