Chào bác sĩ, tôi mới được chẩn đoán mắc đái tháo đường type 2 và đang tìm hiểu thêm về căn bệnh này để điều trị đúng cách. Trong quá trình đọc tài liệu, tôi thấy nhiều nơi xếp đái tháo đường vào nhóm bệnh nội tiết nhưng cũng có nguồn nói đây là bệnh rối loạn chuyển hóa nên khá bối rối. Mong bác sĩ giải thích giúp đái tháo đường có phải bệnh nội tiết không? vì sao bệnh lại liên quan đến hormone insulin và tuyến tụy, đồng thời việc điều trị có cần khám chuyên khoa nội tiết hay không? Xin cảm ơn bác sĩ!
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM,Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Đái tháo đường là bệnh mạn tính liên quan trực tiếp đến insulin, hormone có vai trò điều hòa lượng glucose trong máu. Vì insulin được sản xuất tại tuyến tụy, nhiều người thắc mắc đái tháo đường có phải bệnh nội tiết không và bệnh hình thành do rối loạn chức năng nào của cơ thể. Hiểu đúng bản chất của bệnh giúp người bệnh nhận biết vai trò của hệ nội tiết trong cơ chế tăng đường huyết, từ đó chủ động thăm khám, theo dõi và điều trị phù hợp.
Đái tháo đường có phải bệnh nội tiết không?
Đái tháo đường chính xác là một bệnh nội tiết, xảy ra do sự suy yếu hoặc rối loạn chức năng của tuyến tụy trong việc sản xuất và sử dụng hormone insulin. Thực tế, tuyến tụy là cơ quan đặc biệt đảm nhận cùng lúc 2 vai trò: ngoại tiết (tiết men tiêu hóa thức ăn vào ruột non) và nội tiết (tiết hormone trực tiếp vào máu). Bệnh đái tháo đường chỉ bùng phát khi phần chức năng nội tiết của tuyến tụy gặp vấn đề. Do đó, nếu có băn khoăn đái tháo đường có phải bệnh nội tiết không? thì câu trả lời từ góc độ y khoa khẳng định chắc chắn là có.
Đái tháo đường là một bệnh nội tiết, đặc trưng bởi sự thiếu hụt hoặc đề kháng hormone insulin của cơ thể
Mối liên hệ giữa đái tháo đường và hệ nội tiết
Hệ nội tiết bao gồm một mạng lưới các tuyến sản xuất hormone, giúp điều chỉnh vô số các quá trình sinh học, bao gồm cả quá trình chuyển hóa năng lượng từ thức ăn. Mối liên hệ mật thiết giữa bệnh đái tháo đường và hệ thống nội tiết được thể hiện qua các yếu tố sau:
Vai trò cốt lõi của hormone insulin: Tuyến tụy có nhiệm vụ tiết ra insulin, một loại hormone nội tiết đóng vai trò như chiếc “chìa khóa” mở cửa tế bào. Nhờ có insulin, đường (glucose) từ máu mới có thể đi vào bên trong tế bào để chuyển hóa thành năng lượng nuôi cơ thể.
Sự thiếu hụt nội tiết tố: Ở người bị đái tháo đường type 1, tế bào beta của tuyến tụy bị phá hủy nên hoàn toàn không thể sản xuất insulin. Ở người bị đái tháo đường type 2, cơ thể xảy ra tình trạng kháng insulin hoặc tuyến tụy bị suy yếu, tiết không đủ lượng hormone nội tiết cần thiết.
Gây rối loạn chuyển hóa hệ thống: Đái tháo đường chính là bệnh lý chuyển hóa điển hình. Thực chất, hệ nội tiết và hệ chuyển hóa có mối quan hệ cộng sinh mật thiết: Hệ nội tiết tiết ra các hormone (như insulin), còn hệ chuyển hóa là quá trình sử dụng các hormone đó để biến thức ăn thành năng lượng. Khi hệ nội tiết bị lỗi, hệ chuyển hóa sẽ bị rối loạn theo. Khi cơ thể thừa cân, ít vận động, nạp quá nhiều đường,( carbohydrat), tế bào bị bão hòa và quá tải năng lượng bên trong. Lúc này tế bào từ chối nhận thêm đường biểu hiện bên ngoài chính là đề kháng insulin, khi tế bào đề kháng insulin, tuyến tụy tiết Insulin gấp nhiều lần ép đường vào trong tế bào, kéo dài nhiều năm cho đến khi tuyến tụy kiệt quệ hoàn toàn, dẫn đến đái tháo đường type 2.
Người bệnh đái tháo đường nên khám chuyên khoa nào?
Vì nguyên nhân gốc rễ xuất phát từ sự rối loạn hormone, người bệnh đái tháo đường cần được thăm khám và theo dõi định kỳ tại khoa Nội Tổng hợp, tại đây có các bác sĩ chuyên về Nội tiết – Đái tháo đường, hoặc Chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường (nếu cơ sở y tế bạn chọn thăm khám có phân bổ chuyên khoa này).
Các bác sĩ tại đây là những chuyên gia được đào tạo bài bản về cấu tạo, chức năng của các tuyến nội tiết và hệ thống hormone. Khi thăm khám tại chuyên khoa này, người bệnh sẽ được:
Xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, sử dụng thuốc uống hoặc tiêm insulin ngoại sinh để bù đắp sự thiếu hụt nội tiết.
Tầm soát và kiểm soát chặt chẽ các biến chứng do sự rối loạn chuyển hóa kéo dài gây ra.
BS.CKI Nguyễn Thị Loan tư vấn điều trị cho người bệnh tại Đơn vị Nội Tổng hợp, BVĐK Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng, quận 7 cũ)
Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, quý khách hàng vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Tóm lại, bài viết trên đã giúp bạn giải đáp cặn kẽ thắc mắc đái tháo đường có phải bệnh nội tiết không. Đây thực chất là một bệnh bắt nguồn từ sự rối loạn hormone của hệ nội tiết, dẫn đến hệ lụy rối loạn chuyển hóa đường huyết. Để quản lý tốt tình trạng này, người bệnh cần tuân thủ lịch khám chuyên khoa nội tiết định kỳ, kết hợp uống thuốc đúng giờ và duy trì lối sống khoa học.