Sốt kéo dài ở người lớn: Khi nào cần đi khám?

Sốt kéo dài ở người lớn là tình trạng thân nhiệt tăng trên mức bình thường và tái diễn hoặc không thuyên giảm trong một khoảng thời gian dài. Đây không chỉ là phản ứng của cơ thể trước tác nhân gây bệnh mà còn có thể liên quan đến nhiễm trùng, bệnh viêm, rối loạn miễn dịch hoặc một số bệnh lý tiềm ẩn khác, cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Thế nào được coi là sốt kéo dài ở người lớn?

Sốt kéo dài ở người lớn là tình trạng thân nhiệt của cơ thể tăng cao trên mức bình thường (thường là từ 38.3°C trở lên) diễn ra trên 3 tuần mà không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng sau khi đã thăm khám ban đầu.

Sốt kéo dài ở người lớn do đâu gây ra?

Một số nguyên nhân gây sốt kéo dài dai dẳng ở người lớn gồm: (1)

• Nhiễm trùng: Lao, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, áp xe sâu hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu làm người lớn bị sốt kéo dài hoặc sốt về đêm và chiều tối, kèm đổ mồ hôi, mệt mỏi và sụt cân.
• Nhiễm virus: HIV, virus viêm gan B, C, EBV hoặc CMV có thể liên quan đến sốt kéo dài ở người lớn cùng các triệu chứng toàn thân.
• Bệnh viêm, tự miễn: Lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp hoặc viêm mạch có thể gây phản ứng viêm toàn thân và sốt tái diễn.
• Bệnh ác tính: Bệnh bạch cầu, u lympho hoặc một số khối u đặc cũng có thể gây sốt dài ngày, đôi khi kèm nổi hạch, sụt cân hoặc đổ mồ hôi đêm.
• Nguyên nhân khác: Phản ứng với thuốc, rối loạn nội tiết như cường giáp hoặc tiếp xúc lâu với môi trường quá nóng cũng có thể gây sốt ở người lớn.

Do biểu hiện giữa các nguyên nhân có thể tương tự nhau, bệnh nhân sốt kéo dài không nên tự suy đoán mà cần được bác sĩ đánh giá nếu tình trạng kéo dài nhiều ngày, tái diễn hoặc kèm dấu hiệu bất thường.

Dấu hiệu nguy hiểm sốt kéo dài ở người lớn cần đi khám ngay

Mặc dù sốt là một phản ứng bảo vệ, nhưng nếu đi kèm với các dấu hiệu dưới đây, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan và cần đến cơ sở y tế ngay lập tức:

• Sụt cân nhanh chóng không rõ lý do: Mất hơn 5% trọng lượng cơ thể trong vòng 1 tháng.
• Đổ mồ hôi đêm nhiều đến mức ướt sũng quần áo, ga giường.
• Xuất hiện các nốt xuất huyết dưới da hoặc các vết bầm tím bất thường.
• Đau đầu dữ dội, cứng cổ hoặc có dấu hiệu co giật, lú lẫn.
• Khó thở, đau tức ngực hoặc nhịp tim đập nhanh liên tục.
• Sờ thấy các khối u hoặc hạch bất thường ở vùng cổ, nách, bẹn.
• Vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà đặc.

Chẩn đoán và điều trị sốt kéo dài ở người lớn tuổi

Để xác định nguyên nhân sốt kéo dài ở người lớn tuổi, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết nhằm đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe.

1. Chẩn đoán

Việc chẩn đoán bắt đầu từ những bước đơn giản đến các kỹ thuật chuyên sâu:

• Hỏi bệnh sử và thăm khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ tìm kiếm các dấu hiệu viêm nhiễm, kiểm tra hạch, tim phổi và hỏi kỹ về thói quen sinh hoạt.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra số lượng bạch cầu, tốc độ lắng máu (ESR) và protein phản ứng C (CRP) để đánh giá mức độ viêm.
• Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-quang phổi, siêu âm ổ bụng là những bước cơ bản. Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ chỉ định chụp CT (cắt lớp vi tính) hoặc MRI (cộng hưởng từ) để tìm các ổ nhiễm trùng hoặc khối u sâu bên trong.
• Cấy máu và dịch cơ thể: Để xác định chính xác loại vi khuẩn hay virus đang ẩn náu.
• Sinh thiết: Trong một số trường hợp nghi ngờ ung thư hoặc bệnh tự miễn, việc lấy một mẫu mô nhỏ để xét nghiệm là cần thiết.

2. Điều trị

• Sử dụng thuốc hạ sốt: Các thuốc như Paracetamol chỉ có tác dụng tạm thời giúp người bệnh dễ chịu hơn, không nên lạm dụng khi chưa có chỉ định.
• Dùng kháng sinh: Chỉ được sử dụng khi đã xác định có nhiễm khuẩn. Việc tự ý dùng kháng sinh có thể làm lu mờ triệu chứng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán sau này.
• Điều trị bệnh lý nền: Nếu sốt do bệnh tự miễn, bác sĩ sẽ dùng thuốc ức chế miễn dịch. Nếu do ung thư, sẽ cần can thiệp hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật.
• Chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi: Người bệnh cần uống nhiều nước (nước lọc, nước trái cây, oresol) để bù lại lượng nước mất do sốt và ăn các thức ăn mềm, giàu dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng.

Người trưởng thành có thể ngăn ngừa được tình trạng sốt kéo dài không?

Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn tất cả các nguyên nhân gây ra tình trạng này, nhưng chúng ta có thể giảm thiểu nguy cơ thông qua việc duy trì lối sống khoa học và chủ động bảo vệ sức khỏe:

• Tiêm phòng đầy đủ: Các loại vắc xin như cúm, viêm gan B, phế cầu khuẩn giúp ngăn ngừa các tác nhân nhiễm trùng phổ biến.
• Giữ gìn vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên, thực hiện ăn chín uống sôi để tránh các bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
• Tăng cường hệ miễn dịch: Thông qua việc tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và bổ sung đầy đủ vitamin từ rau xanh, trái cây.
• Khám sức khỏe định kỳ: Giúp phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính hoặc ung thư ở giai đoạn khởi phát, khi mà triệu chứng sốt chưa kịp xuất hiện.
• An toàn trong sinh hoạt: Sử dụng các biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục để tránh lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.

Sốt kéo dài ở người lớn là dấu hiệu không nên xem nhẹ, nhất là khi sốt đi kèm mệt nhiều, sụt cân, khó thở, tiểu buốt, đau đầu, nổi hạch…Nếu người bệnh đang gặp tình trạng này và chưa rõ nguyên nhân, người bệnh có thể đến khoa Nội Tổng hợp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân sốt và điều trị kịp thời.