Cảm giác run rẩy, ớn lạnh dù đã giữ ấm là biểu hiện thường gặp khi cơ thể bị sốt, khiến người bệnh rất khó chịu và mệt mỏi. Tình trạng sốt kèm lạnh run ở người lớn thường xảy ra khi cơ thể đang phản ứng với tác nhân gây bệnh thường là vi khuẩn. Vậy sốt rét run ở người lớn nên làm gì để giảm lạnh và nhanh ổn định thân nhiệt và giảm triệu chứng?
Sốt lạnh run ở người lớn là tình trạng vừa sốt cao vừa cảm thấy lạnh run, có thể kèm ớn lạnh, răng va lập cập, da nổi gai dù thân nhiệt đang tăng. Thông thường, khi nhiệt độ cơ thể trên 38°C, cơ thể sẽ co cơ liên tục để sinh nhiệt, gây ra cảm giác run. Hiện tượng này hay xuất hiện ở giai đoạn đầu của cơn sốt hoặc khi nhiệt độ đang tăng nhanh, nên thường đi kèm các cơn sốt cao.
Hầu hết các trường hợp sốt cao rét run ở người lớn bắt nguồn từ nhiễm virus, phổ biến nhất là virus cúm (Influenza), virus gây sốt xuất huyết hoặc các loại virus đường hô hấp khác. Khi virus xâm nhập, hệ miễn dịch sẽ giải phóng các chất trung gian hóa học gây ra tình trạng sốt kèm rét run nhằm ngăn chặn sự nhân lên của virus. Đặc biệt, tình trạng sốt xuất huyết lạnh run thường xuất hiện trong những ngày đầu của bệnh, đi kèm với các nốt phát ban hoặc xuất huyết dưới da.
Nhiễm trùng do tác nhân vi khuẩn thường gây ra các cơn sốt cao và lạnh run dữ dội hơn so với virus. Khi cơ thể bị tấn công bởi tác nhân gây bệnh, vi khuẩn giải phóng độc tố vào máu, kích thích cơ thể tạo ra phản ứng bảo vệ mạnh mẽ, dẫn đến hiện tượng sốt lạnh run cầm cập. Biểu hiện này hay gặp ở những nhiễm khuẩn như: viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm màng não, áp xe gan,…
Dù không còn phổ biến như trước, nhưng bệnh sốt rét (Malaria) do ký sinh trùng Plasmodium truyền qua muỗi Anopheles vẫn là một nguyên nhân nghiêm trọng. Đặc thù của bệnh là các cơn sốt rét run ở người lớn xuất hiện theo chu kỳ, bao gồm 3 giai đoạn: rét run, sốt cao, đổ mồ hôi. Đây là bệnh lý cần được can thiệp y khoa chuyên biệt để tiêu diệt ký sinh trùng trong máu. (1)
Ngoài các tác nhân vi sinh vật, cơ thể còn có thể rơi vào tình trạng lạnh run người và sốt ở người lớn do nhiều yếu tố tác động từ bên ngoài hoặc các bệnh lý chuyển hóa:
Người bệnh thường nhận ra cơn sốt qua nhiều triệu chứng điển hình dưới đây:
Xem thêm: Hiện tượng sốt tay chân lạnh đầu nóng ở người lớn là bị gì?
Khi xuất hiện sốt rét run, người bệnh nên hạ sốt đúng cách, giữ ấm vừa phải và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường để xử trí kịp thời.
Nhiều người có thói quen đắp thật nhiều chăn dày khi thấy lạnh run, nhưng điều này là sai lầm, việc ủ ấm quá mức khiến nhiệt độ bên trong không thể thoát ra ngoài, dẫn đến sốt cao hơn và có nguy cơ co giật. Thay vào đó, người bệnh nên mặc quần áo mỏng, thấm hút mồ hôi tốt và chỉ nên đắp một tấm chăn mỏng để giảm bớt cảm giác ớn lạnh ban đầu. Khi cơn run qua đi, hãy bỏ chăn để cơ thể tự tỏa nhiệt.
Hạ sốt an toàn là bước quan trọng giúp người bệnh giảm khó chịu và hạn chế biến chứng. Người bệnh nên ưu tiên dùng thuốc hạ sốt đúng liều, kết hợp nghỉ ngơi, uống đủ nước và theo dõi thân nhiệt thường xuyên để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
Khi sốt, cơ thể dễ mất nước do tăng tiết mồ hôi và giảm ăn uống. Người bệnh nên uống đủ nước, có thể bổ sung dung dịch điện giải để duy trì cân bằng nước, điện giải, hỗ trợ hạ sốt ở nhà và giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.
Người bệnh cần nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng để hỗ trợ tỏa nhiệt. Đồng thời, nên đo thân nhiệt định kỳ để theo dõi diễn tiến của cơn sốt, nếu cơn sốt cao kéo dài hoặc tăng nhanh, cần đi khám để được xử trí kịp thời.
Không nên đắp nhiều chăn khi đang bị rét run, việc đắp chăn quá kín có thể làm cơ thể bí nóng và khó hạ nhiệt sau đó. Do đó, người bệnh chỉ cần giữ ấm vừa đủ bằng chăn mỏng hoặc quần áo phù hợp.
Người bệnh vẫn có thể tắm khi sốt, nhưng chỉ nên thực hiện khi nhiệt độ không quá cao (dưới 38°C) và cơ thể đã bớt run. Nên tắm nhanh bằng nước ấm, trong phòng kín gió để giúp cơ thể dễ chịu hơn. Nếu đang sốt cao kèm rét run nhiều, không nên tắm ngay mà cần ưu tiên giữ ấm vừa phải, hạ sốt trước. Trường hợp sốt cao kéo dài nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Bạn nên đưa người bệnh đến cơ sở y tế nếu tình trạng sốt lạnh run người diễn tiến xấu với các dấu hiệu sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Vừa rồi là những thông tin liên quan đến sốt rét run ở người lớn nên làm gì để nhanh giảm bệnh. Nếu triệu chứng kéo dài, kèm mệt lả, khó thở hoặc sốt không giảm, người bệnh nên đến khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được chẩn đoán và điều trị chuyên sâu. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
