Tình trạng sốt mất vị giác có thể gặp trong các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp hoặc do nhiều nguyên nhân khác. Khi cơ thể bị sốt, người bệnh có thể cảm thấy ăn uống kém ngon, thậm chí không cảm nhận được mùi vị như bình thường, gây ảnh hưởng sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Vậy nguyên do nào gây tình trạng này và cần xử trí thế nào để nhanh hồi phục?
Sốt mất vị giác là tình trạng người bệnh vừa bị tăng thân nhiệt (sốt) vừa giảm hoặc mất khả năng cảm nhận mùi vị của thực phẩm. Hiện tượng này thường xảy ra khi cơ thể bị nhiễm trùng, đặc biệt là các bệnh lý đường hô hấp, ảnh hưởng đến hoạt động của các thụ thể vị giác và khứu giác trong khoang miệng và mũi.
Mất vị giác có thể là giảm cảm nhận vị (ăn thấy nhạt, kém ngon) hoặc mất hoàn toàn khả năng phân biệt vị ngọt, mặn, chua, đắng. Tình trạng này thường liên quan đến rối loạn tại niêm mạc mũi và các dây thần kinh cảm nhận mùi – vị, khiến người bệnh ăn uống kém ngon miệng và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu kéo dài.
Sốt kèm mất vị giác có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, chủ yếu liên quan đến nhiễm trùng hoặc rối loạn tạm thời trong cơ chế cảm nhận mùi – vị:
Các bệnh do virus như cúm hoặc cảm lạnh gây viêm và sung huyết ở niêm mạc mũi, làm giảm hoạt động của khứu giác. Vì vị giác phụ thuộc nhiều vào khứu giác, nên người bệnh thường cảm thấy ăn uống nhạt miệng hoặc mất vị khi bị sốt do các bệnh này.
Covid-19 là nguyên nhân điển hình gây mất vị giác và khứu giác, đôi khi triệu chứng này xảy ra đột ngột. Virus SARS-CoV-2 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các tế bào thần kinh khứu giác, khiến người bệnh mất cảm nhận mùi và vị, kèm theo sốt, ho, mệt mỏi.
Tình trạng viêm tại vùng họng hoặc xoang làm tăng tiết dịch, gây tắc nghẽn và ảnh hưởng đến đường dẫn mùi. Điều này khiến tín hiệu mùi không được truyền đầy đủ, từ đó làm giảm cảm nhận vị giác trong thời gian bệnh.
Trong một số trường hợp, phản ứng viêm do nhiễm trùng hoặc sốt cao có thể ảnh hưởng tạm thời đến hoạt động của hệ thống khứu giác – vị giác, khiến khả năng cảm nhận mùi vị của người bệnh suy giảm. Phần lớn trường hợp sẽ cải thiện sau khi người bệnh hồi phục.
Một số thuốc dùng khi bị sốt hoặc nhiễm trùng (như kháng sinh, thuốc kháng viêm…) có thể gây thay đổi vị giác, làm người bệnh thấy đắng miệng, cảm nhận vị kim loại hoặc ăn không ngon. Đây là tác dụng phụ tạm thời và sẽ hết khi ngừng thuốc.
Ngoài ra, các yếu tố như khô miệng, mất nước, hút thuốc lá hoặc thiếu vi chất (như kẽm) cũng góp phần làm giảm hoạt động của vị giác trong thời gian bị sốt, khiến tình trạng này kéo dài hơn nếu không có biện pháp cải thiện.
Khi bị sốt kèm mất vị giác, người bệnh thường xuất hiện thêm nhiều triệu chứng như:
Đa số trường hợp mất vị giác kèm sốt không quá nghiêm trọng và thường chỉ là tình trạng tạm thời. Nguyên nhân chủ yếu là do viêm, sung huyết tại niêm mạc mũi hoặc ảnh hưởng tạm thời đến hệ thần kinh cảm nhận mùi – vị khi cơ thể đang nhiễm trùng. Khi bệnh chính (như cảm cúm, viêm họng…) được cải thiện, vị giác thường sẽ dần hồi phục.
Tuy nhiên, tình trạng này có thể cần lưu ý hơn trong một số trường hợp như:
Lúc này, người bệnh nên nhanh chóng đến khám với bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Khi bị sốt kèm mất vị giác, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm triệu chứng và hỗ trợ hồi phục nhanh hơn:
Khi sốt cao, có thể sử dụng thuốc hạ sốt chứa hoạt chất paracetamol theo đúng liều khuyến cáo, kết hợp lau mát cơ thể và uống đủ nước. Không nên tự ý dùng nhiều loại thuốc cùng lúc hoặc dùng quá liều, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Nên lựa chọn thực phẩm dễ ăn như cháo, súp, trái cây; có thể thêm gia vị tự nhiên (gừng, chanh) để kích thích vị giác. Uống đủ nước cũng giúp cải thiện cảm nhận vị. Người bệnh nên tránh đồ ăn quá cay, quá mặn hoặc nhiều dầu mỡ vì có thể làm tăng cảm giác khó chịu.
Nhỏ hoặc rửa mũi bằng dung dịch natri clorid 0,9% giúp làm sạch dịch nhầy, giảm nghẹt mũi và hỗ trợ phục hồi khứu giác – yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến vị giác. Có thể súc miệng bằng nước muối ấm để giảm viêm họng.
Người bệnh cần nghỉ ngơi đầy đủ và theo dõi diễn tiến triệu chứng như sốt kéo dài, mất vị giác không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường (khó thở, mệt nhiều) để kịp thời đi khám khi cần. Ngoài ra, người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ, vì phần lớn trường hợp cảm cúm hoặc nhiễm virus đường hô hấp không cần điều trị bằng kháng sinh.
Để phòng tránh tình trạng sốt kèm mất vị giác, mỗi người cần chủ động bảo vệ sức khỏe và hạn chế các yếu tố gây nhiễm trùng đường hô hấp bằng các biện pháp sau:
Mất vị giác khi sốt không lây nhiễm. Tuy nhiên, một số nguyên nhân gây sốt như cảm cúm hoặc Covid-19 có thể lây từ người sang người.
Sốt kèm mất vị giác có thể là dấu hiệu của Covid-19, nhưng không phải trong tất cả trường hợp. Triệu chứng này từng được xem là khá đặc trưng của Covid-19, đặc biệt khi mất vị giác xảy ra đột ngột, rõ rệt và đi kèm sốt, ho, mệt mỏi. Tuy nhiên, nhiều bệnh khác như cảm cúm, cảm lạnh hoặc viêm xoang cũng có thể gây tình trạng tương tự.
Sốt mất vị giác thường đi kèm giảm hoặc mất khứu giác, vì 2 giác quan này liên quan chặt chẽ với nhau. Khi niêm mạc mũi bị viêm, phù nề hoặc tắc nghẽn do nhiễm trùng, khả năng ngửi mùi giảm đi, kéo theo cảm nhận vị giác cũng suy giảm.
Khách hàng có nhu cầu khám, điều trị khi bị sốt kèm mất vị giác hoặc các bệnh khác về nhiễm trùng, bệnh lý hô hấp, tiêu hóa, da liễu, bệnh lão khoa…, có thể đến khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Khoa có nền tảng là đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết, tận tâm, phối hợp chặt chẽ đa chuyên khoa và hệ thống máy móc hiện đại để đưa ra chẩn đoán chính xác, xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, an toàn, phù hợp cho từng khách hàng.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tình trạng sốt mất vị giác thường là biểu hiện tạm thời do các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt ở đường hô hấp, và đa số sẽ cải thiện khi nguyên nhân được kiểm soát. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan mà cần theo dõi sát triệu chứng và khám với bác sĩ nếu cần để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.
