Trong đời sống hằng ngày, chúng ta thường có tâm lý chủ quan khi cơ thể chỉ xuất hiện những cơn sốt nhẹ. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp đi lặp lại hoặc không có dấu hiệu thuyên giảm sau nhiều ngày, đó có thể là tiếng chuông cảnh báo từ hệ miễn dịch về một vấn đề sức khỏe đang ẩn náu. Tình trạng sốt nhẹ kéo dài không chỉ gây cảm giác mệt mỏi, uể oải mà còn khiến người bệnh rơi vào trạng thái lo âu vì không biết nguyên nhân thực sự nằm ở đâu.
Thế nào là sốt nhẹ kéo dài?
Sốt nhẹ kéo dài là khi thân nhiệt tăng nhẹ so với bình thường, thường được hiểu là khoảng 37.5°C-38.5°C khi đo ở nách. Mốc này có thể dao động tùy vị trí đo, độ tuổi và thời điểm đo trong ngày, nhưng nếu nhiệt độ cứ duy trì ở mức này nhiều ngày liên tiếp thì không nên xem là bình thường.
Cơn sốt phải kéo dài ít nhất từ 3 tuần trở lên (đối với người lớn). Ở trẻ em, mốc thời gian này có thể ngắn hơn, thường trên 2 tuần tùy theo hướng dẫn của từng Chuyên khoa. Nếu sốt kéo dài hơn mốc thời gian này mà không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng sau đánh giá ban đầu, bác sĩ có thể nghĩ đến nhóm sốt không rõ nguyên nhân để tiếp tục tìm sâu hơn.
Người bệnh sốt từ 3 tuần trở lên mà chưa xác định được nguyên nhân sau thăm khám ban đầu được xem là sốt nhẹ.
Vì sao bị sốt nhẹ kéo dài?
Khi cơ thể sốt âm ỉ nhiều ngày, nguyên nhân có thể đến từ:
Nhóm bệnh nhiễm trùng: Có thể liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp, tiết niệu, răng miệng, lao, viêm nội tâm mạc, áp xe sâu hoặc nhiễm ký sinh trùng. Thường kèm mệt mỏi, ho nhẹ, đau họng, nổi hạch hoặc rối loạn tiêu hóa.
Nhóm bệnh tự miễn: Lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp, viêm mạch, bệnh Still hoặc sarcoidosis có thể gây sốt nhẹ kéo dài, kèm đau khớp, phát ban, sụt cân hoặc mệt mỏi.
Nhóm bệnh ác tính: Một số bệnh lý huyết học như lymphoma hoặc ung thư tiến triển có thể gây sốt kéo dài dai dẳng, kèm sụt cân, đổ mồ hôi đêm, nổi hạch, chán ăn hoặc mệt mỏi.
Sốt nhẹ và kéo dài có thể liên quan đến nhiều nhóm bệnh khác nhau như nhiễm trùng, bệnh tự miễn hoặc bệnh ác tính.
Sốt không cao nhưng kéo dài có đáng lo?
Sốt không cao nhưng kéo dài là tinh trạng đáng lo, mức độ nguy hiểm không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ cơ thể mà còn liên quan đến nguyên nhân gây sốt và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Nhiều trường hợp sốt nhẹ nhưng kéo dài lại là dấu hiệu ban đầu của một bệnh cần điều trị sớm, trong khi người bệnh vẫn còn sinh hoạt bình thường nên dễ chủ quan.
1. Biểu hiện bình thường
Nếu sốt nhẹ chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, kèm triệu chứng giống cảm lạnh hoặc mệt sau khi thiếu ngủ, mất nước, làm việc quá sức thì thường có thể theo dõi thêm. Một số người cũng sốt nhẹ thoáng qua sau khi cơ thể đang hồi phục từ một đợt nhiễm siêu vi nhẹ. Tuy vậy, tình huống này thường sẽ cải thiện dần, chứ không dai dẳng nhiều ngày liên tục.
2. Dấu hiệu cảnh báo
Cần đi khám sớm nếu sốt nhẹ kéo dài đi kèm một trong các dấu hiệu sau: Ho kéo dài, khó thở, đau ngực, tiểu buốt, đau đầu nhiều, cứng cổ, phát ban, đau bụng, nổi hạch, đổ mồ hôi đêm, sụt cân hoặc lơ mơ. Ở người có bệnh nền, người cao tuổi hoặc đang điều trị ung thư, ngưỡng cần đi khám thường thấp hơn vì nhiễm trùng và biến chứng có thể diễn tiến nhanh hơn.
Nhận định bệnh sốt nhẹ kéo dài bằng phương pháp nào?
Để tìm ra nguyên nhân chính xác, bác sĩ thường áp dụng một số phương pháp như:
Khai thác bệnh sử: Bác sĩ thường hỏi kỹ thời điểm bắt đầu sốt, sốt vào lúc nào trong ngày, có rét run hay không, đã dùng thuốc gì, có ho, đau họng, tiểu buốt, đau khớp, nổi hạch hoặc sụt cân hay không. Những thông tin tưởng như rất nhỏ này lại giúp định hướng nguyên nhân khá nhiều, nhất là khi sốt nhẹ kéo dài nhưng chưa có dấu hiệu quá rõ ràng.
Xét nghiệm máu và nước tiểu: Các xét nghiệm máu và nước tiểu thường được chỉ định để tìm dấu hiệu viêm, nhiễm khuẩn, rối loạn miễn dịch hoặc bất thường ở gan, thận và một số cơ quan khác. Trong chẩn đoán hội chứng sốt không cao kéo dài chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ thường chỉ định kết hợp cả cấy máu và cấy nước tiểu để “rà soát” các ổ nhiễm trùng kín đáo (như nhiễm khuẩn huyết âm ỉ hoặc viêm thận ngược dòng)
Chẩn đoán hình ảnh: Khi cần thiết, bác sĩ có thể cho chụp X-quang, siêu âm, CT hoặc các kiểm tra khác để tìm ổ nhiễm trùng, viêm, hạch bất thường hoặc tổn thương ở phổi, ổ bụng và những cơ quan liên quan. Việc chẩn đoán hình ảnh đặc biệt hữu ích khi người bệnh sốt nhẹ kéo dài nhiều ngày nhưng xét nghiệm ban đầu chưa cho kết quả rõ.
BS.CKI Phạm Huyền Thu, Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) đang tư vấn cho người bệnh.
Cách xử lý và chăm sóc sốt nhẹ kéo dài không rõ nguyên nhân tại nhà
Trong khi chờ đợi kết quả chẩn đoán chính xác từ bác sĩ, việc chăm sóc cơ thể đúng cách tại nhà sẽ giúp bạn giảm bớt mệt mỏi và tránh tình trạng sức khỏe chuyển biến xấu.
Theo dõi nhiệt độ đều đặn: Nên đo nhiệt độ vào các khung giờ cố định (sáng sớm và chiều tối) và ghi chép lại vào sổ tay để cung cấp thông tin cho bác sĩ.
Bổ sung nước và điện giải: Sốt, dù nhẹ, vẫn khiến cơ thể mất nước qua da và hơi thở. Hãy uống nhiều nước lọc, nước trái cây hoặc sử dụng các dung dịch bù điện giải (oresol) theo đúng hướng dẫn.
Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ưu tiên các món ăn lỏng, dễ tiêu hóa nhưng vẫn giàu dinh dưỡng như cháo, súp, sữa. Tăng cường vitamin C từ cam, bưởi để hỗ trợ hệ miễn dịch.
Nghỉ ngơi đầy đủ: Hãy lắng nghe cơ thể, tránh làm việc quá sức hoặc tập luyện thể thao nặng trong giai đoạn này. Ngủ đủ giấc sẽ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.
Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh: Người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh khi bị sốt kéo dài vì nguyên nhân có thể không phải do vi khuẩn mà liên quan đến virus, bệnh tự miễn hoặc ung thư. Việc dùng thuốc không đúng chỉ định có thể gây kháng thuốc, che lấp triệu chứng và làm khó khăn cho quá trình chẩn đoán.
Tuyệt đối không tự ý dùng corticoid: không nên tự ý sử dụng corticoid như prednisolone hay dexamethasone vì thuốc có thể làm giảm miễn dịch, khiến nhiễm trùng diễn tiến nặng hơn và ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm tìm nguyên nhân bệnh.
Mặc quần áo thoáng mát: Chọn trang phục chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt, tránh đắp chăn quá dày khi đang bị sốt vì sẽ khiến nhiệt độ cơ thể khó thoát ra ngoài.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
(Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
Nếu đang gặp tình trạng sốt nhẹ kéo dài chưa rõ nguyên nhân, người bệnh có thể thăm khám tại Khoa Nội Tổng hợp, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để được kiểm tra, chỉ định xét nghiệm phù hợp và định hướng điều trị sớm.