Sốt 39 độ C có cao không? Giảm như thế nào?

Sốt là phản ứng sinh lý tự nhiên của hệ thống miễn dịch, nhằm chống lại tác nhân như vi khuẩn hay virus. Việc cơ thể tăng thân nhiệt cho thấy “hàng rào” bảo vệ đang hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, khi gặp tình trạng sốt 39 độ C, nhiều người không khỏi lo lắng về mức độ nguy hiểm và cách xử trí sao cho an toàn.

Sốt 39 độ có cao không?

Tình trạng sốt 39 độ C trở xuống thường được xếp vào nhóm sốt mức độ vừa (moderate-grade fever) không cao. Tuy xuất hiện nhiều triệu chứng khó chịu nhưng người bệnh thường không gặp nguy hiểm, có thể được điều trị hiệu quả bằng thuốc và các phương pháp hạ sốt tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ. (1)

Xem thêm: Sốt bao nhiêu độ là cao?

Tại sao nhiệt độ cơ thể tăng lên đến 39°C?

Sốt 39 độ xảy ra khi vùng dưới đồi (hypothalamus) trong não chủ động tăng thân nhiệt cao hơn bình thường để đáp ứng với các chất gây sốt (pyrogen), thường là nội độc tố của vi khuẩn, virus, nấm… Khi thân nhiệt tăng cao (như 38-39 độ), tốc độ phát triển và sinh sản của mầm bệnh sẽ chậm lại.

Một số tác nhân gây sốt phổ biến gồm:

• Nhiễm virus: Nhiễm virus như cúm mùa, COVID-19, sốt rét, sốt xuất huyết… đều có thể gây sốt.
• Nhiễm vi khuẩn: Các vi khuẩn phổ biến gây sốt như E. coli, Salmonella, tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus), liên cầu khuẩn (Streptococcus), Campylobacter, trực khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis)…
• Sốt do phản ứng viêm: Bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp hay lupus ban đỏ hệ thống là tình trạng hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các mô lành của cơ thể, giải phóng liên tục các chất gây viêm (cytokine). Khi cytokine đến vùng dưới đồi sẽ gây sốt, thường nhẹ và kéo dài.
• Sốt sau tiêm vắc xin: Vắc xin chứa vi khuẩn, virus đã được “làm yếu”. Hệ miễn dịch nhận diện đây là “kẻ thù”, bắt đầu phản ứng gây sốt, cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động và “ghi nhớ” mầm bệnh để bảo vệ cơ thể hiệu quả hơn trong tương lai.
• Nguyên nhân khác:
  • Một số loại thuốc như kháng sinh, điều trị huyết áp cao, động kinh… có thể gây sốt.
  • Cơ thể có khối u ác tính (ung thư) như ung thư hạch.
  • Kiệt sức do nắng nóng, mất nước gây rối loạn điều hòa thân nhiệt.

Thân nhiệt 39 độ C thường kèm theo những dấu hiệu nào?

Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến khi cơ thể sốt 39 độ:

• Run, ớn lạnh: Cảm giác lạnh và run rẩy liên tục giúp tăng và duy trì nhiệt độ cho cơ thể để tạo điều kiện thuận lợi cho hệ miễn dịch chống lại mầm bệnh.
• Đổ mồ hôi: Cơ chế tự nhiên để làm mát khi nhiệt độ cơ thể tăng cao.
• Đau đầu, đau cơ: Cytokine (chất gây viêm) tiết ra khi hệ miễn dịch tiêu diệt mầm bệnh làm cơ thể đau nhức.
• Mệt mỏi, chán ăn: Cơ thể ưu tiên dùng năng lượng cho việc tăng thân nhiệt, khiến các hệ cơ quan khác hoạt động kém đi, ví dụ gây chán ăn, lờ đờ, mệt mỏi. Trung bình khi tăng 1 độ C, tốc độ trao đổi chất tăng thêm 10-12,5% so với bình thường.
• Mất nước: Cơ thể mất nhiều nước hơn do tăng bài tiết nước qua da, hô hấp trong quá trình điều hòa nhiệt. Mất nước có thể gây khô môi, khát nước, tiểu ít hơn bình thường…
• Da nóng, đỏ: Do cơ chế tự làm mát của cơ thể khi nhiệt độ tăng cao, các mạch máu dưới da giãn nở, tăng lưu lượng máu đến bề mặt da để tỏa nhiệt, dẫn đến đỏ và nóng. (2)

Khi sốt cao 39 độ C, lúc nào cần nhập viện ngay?

Dù sốt 39 độ thường không gây nguy hiểm ngay lập tức cho người lớn khỏe mạnh, nhưng một số nhóm cần nhập viện khi:

• Trẻ dưới 3 tháng tuổi: Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu thân nhiệt từ 38 độ C trở lên.
• Trẻ từ 3-6 tháng tuổi: Cho trẻ khám và điều trị tại cơ sở y tế nếu thân nhiệt từ 38,9 độ C trở lên.
• Trẻ trên 6 tháng và người lớn: Nên nhập viện nếu sốt 39 độ kéo dài trên 3 ngày không giảm hoặc không đáp ứng với thuốc hạ sốt.
• Dấu hiệu nguy hiểm: Cần nhập viện ngay nếu sốt 40 – 41 độ và kèm theo đau đầu dữ dội, khó thở, co giật, lú lẫn hoặc nôn mửa liên tục.

Làm thế nào để giảm sốt 39 độ C?

Dưới đây là một số phương pháp hạ sốt tại nhà và hỗ trợ phục hồi mà người bệnh có thể áp dụng:

1. Dùng thuốc hạ sốt đúng cách

Dùng một số loại thuốc hạ sốt, giảm đau không kê đơn như paracetamol nếu các triệu chứng sốt (như nóng da, đau nhức cơ thể) gây khó chịu. Tuy nhiên, cần tuân thủ liều lượng theo hướng dẫn của dược sĩ, bác sĩ theo cân nặng, độ tuổi của người bệnh.

2. Chườm ấm

Lau người bằng nước ấm khoảng 30-32 độ, giúp làm sạch cơ thể, hạ nhiệt mà không cần tiếp xúc với nước lạnh. Lưu ý, không nên dùng nước lạnh, nước đá để lau người, do có thể khiến tình trạng sốt nặng hơn.

3. Bù nước

Sốt khiến cơ thể mất nước nhanh chóng qua mồ hôi và hơi thở. Người bệnh nên uống nhiều nước, có thể bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước trái cây để bổ sung vitamin nếu cần thiết.

4. Bổ sung vitamin C

Bổ sung vitamin C qua trái cây, nước (nước cam, chanh) để hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

5. Mặc đồ thoáng mát

Nên mặc một lớp quần áo mỏng, nhẹ và thoáng khí để nhiệt lượng dễ dàng thoát ra ngoài qua da. Tránh đắp mền quá dày hoặc mặc quá nhiều lớp đồ, có thể làm tăng thân nhiệt nặng hơn.

6. Nghỉ ngơi hợp lý

Hạn chế các hoạt động thể chất mạnh vì vận động có thể làm tăng thêm thân nhiệt. Dành thời gian nghỉ ngơi tại nhà giúp cơ thể tập trung năng lượng để phục hồi và tránh lây nhiễm cho người khác.

Nếu sốt không thuyên giảm hay có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến khám tại các cơ sở y tế uy tín có khoa Nội Tổng hợp như Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Với đội ngũ bác sĩ khoa Nội Tổng hợp giàu kinh nghiệm trong khám, tầm soát bệnh, khách hàng có thể được chẩn đoán, điều trị hiệu quả, an toàn với chi phí hợp lý.

Nếu có nhu cầu khám, tư vấn, điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:

Tóm lại, sốt 39 độ là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể về sự hiện diện của nhiễm trùng, viêm nhiễm. Người bệnh cần được theo dõi các triệu chứng đi kèm và áp dụng các biện pháp hạ sốt chuẩn y khoa. Nếu tình trạng sốt 39 độ không cải thiện hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, hãy nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời