Khám tổng quát có siêu âm không? Tùy gói khám hay bắt buộc?

Nhiều người thắc mắc liệu khám tổng quát có siêu âm không và vai trò của kỹ thuật này như thế nào? Siêu âm là công cụ hỗ trợ đắc lực giúp bác sĩ quan sát chi tiết các cơ quan nội tạng mà không cần xâm lấn, từ đó đưa ra những đánh giá chính xác về tình trạng sức khỏe của bạn.

Hãy cùng tìm hiểu về vai trò của siêu âm trong khám tổng quát, qua chia sẻ của BS.CKII Mai Lê Thiên Hương, Trưởng Đơn vị Siêu âm Tổng quát, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Khám tổng quát có siêu âm không?

Câu trả lời là “Có”. Siêu âm là kỹ thuật cận lâm sàng phổ biến và thường xuyên được chỉ định trong các buổi khám sức khỏe định kỳ.

Trong khám sức khỏe tổng quát, siêu âm đóng vai trò là công cụ tầm soát “đầu tay” giúp bác sĩ quan sát hình thái và phát hiện các bất thường tại các cơ quan nội tạng như gan, thận, mật, tụy, tuyến giáp, tim và các cơ quan sinh sản. Tuy nhiên, việc thực hiện siêu âm ở vị trí, cơ quan nào có thể tùy thuộc vào gói khám mà bạn lựa chọn. Các gói khám cơ bản thường có siêu âm ổ bụng, trong khi các gói khám chuyên sâu hơn, có thể bổ sung siêu âm Doppler mạch máu, siêu âm tim, siêu âm tuyến giáp, tuyến vú…

Siêu âm trong khám sức khỏe tổng quát để làm gì?

Siêu âm là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh an toàn, không xâm lấn, sử dụng sóng âm tần số cao để tái tạo hình ảnh cấu trúc bên trong cơ thể. Mục đích chính của siêu âm trong khám tổng quát gồm:

• Kiểm tra cấu trúc và hoạt động của nhiều cơ quan nội tạng như gan, mật, tụy, tim, thận, bàng quang, tử cung, buồng trứng, tuyến giáp, vú…
• Phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, tổn thương hoặc các khối u, sỏi mật, sỏi thận…
• Theo dõi và đánh giá tiến triển của các bệnh mạn tính như bệnh tim mạch, gan nhiễm mỡ, ung thư…
• Hỗ trợ chẩn đoán chính xác, từ đó giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị kịp thời, giảm thiểu rủi ro biến chứng và tiết kiệm chi phí điều trị lâu dài.

Dù rất hữu ích, siêu âm vẫn có “điểm mù”. Sóng siêu âm bị cản trở bởi xương và các bóng hơi, kém hiệu quả trong việc quan sát phổi hoặc các cơ quan bị che lấp bởi khí trong đại tràng. Ngoài ra, độ chính xác của kết quả phụ thuộc rất lớn vào trình độ của bác sĩ thực hiện và chất lượng của máy móc (như độ phân giải màn hình). Do đó, người bệnh có những dấu hiệu bất thường trên siêu âm có thể được chỉ định thêm các phương pháp chuyên sâu.

Siêu âm cũng thường được đối chiếu cùng kết quả xét nghiệm máu, nước tiểu, bài viết khám tổng quát nên xét nghiệm gì sẽ giúp bạn nắm rõ các danh mục này.

Các loại siêu âm thường gặp trong gói khám tổng quát

Ứng dụng của siêu âm trong chẩn đoán rất rộng. Trong các gói khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ thường chỉ định các loại siêu âm sau để đánh giá toàn diện cơ thể:

1. Siêu âm ổ bụng

Siêu âm ổ bụng là danh mục cơ bản, giúp quan sát các cơ quan trong ổ bụng và vùng chậu bao gồm: gan, thận, tụy, lách, bàng quang, ống mật… Kỹ thuật này giúp phát hiện sớm gan nhiễm mỡ, xơ gan, sỏi thận, sỏi mật hay các bất thường tại tuyến tiền liệt (ở nam giới) và tử cung, buồng trứng (ở nữ giới).

2. Siêu âm tuyến giáp

Bác sĩ sử dụng siêu âm để kiểm tra vùng cổ, nhằm phát hiện các nhân tuyến giáp, bướu cổ hoặc các nang. Đây là bước quan trọng để tầm soát các rối loạn chức năng tuyến giáp hoặc các khối u ác tính ở vùng cổ.

3. Siêu âm tuyến vú (nữ giới)

Siêu âm vú giúp kiểm tra các mô vú để phát hiện các khối u hoặc nang vú (bao chứa dịch trong tuyến vú). Đây là phương pháp không xâm lấn, an toàn và hiệu quả để tầm soát sớm các bất thường tại vú, đặc biệt là khi bệnh nhân sờ thấy khối lạ hoặc sau khi có kết quả nhũ ảnh (mammogram) bất thường.

4. Siêu âm Doppler tim/mạch máu

• Siêu âm tim: Đánh giá cấu trúc và chức năng của tim, giúp phát hiện các rối loạn van tim hoặc bệnh cơ tim.
• Siêu âm mạch máu: Đánh giá dòng chảy của máu trong động mạch và tĩnh mạch, từ đó phát hiện các vị trí tắc nghẽn, cục máu đông, suy giãn tĩnh mạch hoặc chứng phình động mạch.

5. Kỹ thuật siêu âm khác

Ngoài các phương pháp siêu âm phổ biến trong khám sức khỏe định kỳ nêu trên, siêu âm còn có thể được dùng để đánh giá cơ quan sinh sản và cơ xương khớp:

• Nam giới: Xác định các bệnh ở tinh hoàn, tuyến tiền liệt như giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch màng tinh, phì đại tuyến tiền liệt, u tuyến tiền liệt…
• Nữ giới: Phát hiện các bất thường ở tử cung, u nang buồng trứng và các dấu hiệu của lạc nội mạc tử cung.
• Siêu âm giúp chẩn đoán các vấn đề ở mô mềm, gân và khớp, chẳng hạn như rách dây chằng, viêm gân hoặc tràn dịch trong khớp.

Trường hợp nào cần siêu âm thêm sau khi khám tổng quát?

Đôi khi, các danh mục xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh trong gói khám chưa đủ để kết luận bệnh, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm bổ sung trong các tình huống như:

• Khi có triệu chứng lâm sàng bất thường. Ví dụ, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tuyến giáp nếu khám lâm sàng tuyến giáp to bất thường, nghi nhân tuyến giáp.
• Dựa trên độ tuổi và giới tính. Ví dụ, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần chú trọng siêu âm phụ khoa, nam giới lớn tuổi cần quan tâm đến siêu âm tuyến tiền liệt.
• Tiền sử cá nhân và gia đình. Ví dụ, nếu người bệnh hoặc người thân có tiền sử mắc các bệnh về tim mạch, ung thư, các bệnh di truyền như thận đa nang, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm tầm soát kỹ hơn.
• Khi kết quả xét nghiệm máu/nước tiểu bất thường. Ví dụ, nếu chỉ số men gan tăng cao, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm đàn hồi gan chuyên sâu, hoặc kết quả xét nghiệm chức năng thận bất thường sẽ cần siêu âm hệ tiết niệu để tìm nguyên nhân. Việc hiểu đúng ý nghĩa các chỉ số khám sức khỏe tổng quát sẽ giúp bạn chủ động trao đổi với bác sĩ khi nhận kết quả.

Lưu ý trước khi siêu âm trong khám tổng quát để có kết quả chính xác

Để quá trình siêu âm diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác, cần lưu ý:

• Nhịn ăn: Đối với siêu âm bụng, túi mật, gan, tụy, bạn nên nhịn ăn ít nhất từ 8 tiếng trước khi thực hiện để tránh hơi trong đường ruột làm mờ hình ảnh.
• Uống nước và nhịn tiểu: Khi siêu âm vùng chậu, hệ tiết niệu hoặc siêu âm thai giai đoạn đầu, bạn cần uống nhiều nước và không đi tiểu để bàng quang căng, giúp bác sĩ quan sát rõ tử cung, buồng trứng hoặc tuyến tiền liệt.
• Trang phục: Nên mặc quần áo rộng rãi, thoải mái. Bạn có thể được yêu cầu thay áo choàng của bệnh viện để tiện cho việc thăm khám.
• Trang sức: Nên để đồ trang sức ở nhà hoặc tháo ra nếu chúng nằm ở vùng cơ thể cần siêu âm để tránh gây cản trở thiết bị.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ khám sức khỏe công nghệ cao chất lượng, uy tín. Không chỉ có hệ thống máy siêu âm hiện đại tích hợp AI, hình ảnh phân giải cao như GE Voluson E10, Logiq E10, Logiq Fortis, Acuson Sequoia… Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn sở hữu nhiều trang thiết bị tiên tiến, thế hệ mới như:

• Hệ thống chụp CT hơn 100.000 lát cắt tích hợp AI Somatom Force VB30 (Đức) giúp chụp toàn thân chỉ mất 1-2 giây, phát hiện tổn thương chỉ vài milimet.
• Hệ thống chụp CT 1975 lát cắt tích hợp AI Revolution Apex Elite (Mỹ), chụp toàn thân chỉ vài giây, phát hiện tổn thương siêu nhỏ, có thể chụp cho cả người khó điều khiển hơi thở.
• Hệ thống chụp MRI 3 Tesla SignaTM Hero (Mỹ) tích hợp AI, tốc độ chụp nhanh, tái tạo chi tiết mô mềm, giúp khảo sát toàn thân hiệu quả.
• Máy chụp MRI G-scan Brio (Ý) có khả năng xoay 90 độ, cho phép chụp ở cả tư thế nằm và đứng (chịu trọng lực). Thiết kế mở giúp chẩn đoán chính xác các bệnh cột sống, khớp gối, vai, hạn chế tối đa xảo ảnh và nỗi sợ không gian hẹp.

Với Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Can thiệp điện quang đạt tiêu chuẩn ISO 15189:2022 và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, khách hàng sẽ được chẩn đoán hiệu quả khi khám sức khỏe công nghệ cao tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Khách hàng có thể lựa chọn gói khám sức khỏe tổng quát phù hợp với độ tuổi và nhu cầu tầm soát của mình.

Nếu có nhu cầu khám, tư vấn, điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo:

Hy vọng bài viết đã giải đáp thắc mắc của bạn về việc khám tổng quát có siêu âm không. Việc kết hợp siêu âm với xét nghiệm và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác sẽ mang lại cái nhìn toàn diện về sức khỏe, giúp bạn chủ động hơn trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh.