Sỏi thận: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Sỏi thận là bệnh lý thường gặp nhất của đường tiết niệu. Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, cơ thể mất nước nhiều, nên từ lâu đã được coi là một vùng dịch tễ sỏi. Khoảng 10-14% người Việt có sỏi trong thận. Tại Mỹ, khảo sát cho thấy có 7-10% người từng bị sỏi thận một lần trong đời mà không hề biết. Tỉ lệ mắc bệnh trên toàn thế giới vào khoảng 3% dân số và khác nhau giữa các quốc gia.

Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là bệnh lý sỏi tiết niệu thường gặp ở nam giới trung niên, tạo ra do sự kết tinh tự nhiên của các tinh thể vô cơ trong nước tiểu. Đa phần sỏi bắt đầu hình thành từ thận, di chuyển dọc theo đường đi của hệ tiết niệu và bài tiết ra ngoài nên nhiều người quen gọi là sỏi thận. (1)

Sỏi tiết niệu có thể gây đau, buồn nôn và nôn, tiểu máu và có thể gây sốt, rét run khi có nhiễm trùng thứ phát. Bệnh thường gặp ở người từ 30 – 55 tuổi và tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới cao hơn nữ giới. Nguyên nhân do cấu tạo đường tiết niệu phức tạp, khiến sỏi thường khó tự đào thải ra ngoài hơn.

Trong quá trình hình thành sỏi, những tinh thể vô cơ và sỏi nhỏ thường đi theo đường tiểu và được bài tiết ra ngoài. Khi viên sỏi bị vướng lại tại vị trí bất kỳ trên đường niệu, các tinh thể vô cơ tiếp tục lắng đọng và kết tinh tạo thành những viên sỏi kích thước lớn hơn.

Tại đây, kích thước sỏi lớn dần, làm cản trở dòng lưu thông của nước tiểu, dẫn đến tình trạng ứ đọng nước tiểu và giãn phình ở phần trên vị trí tắc nghẽn. Tình trạng này gây ra nhiều biến chứng như nhiễm trùng, hình thành thêm các loại sỏi khác và phá hủy dần dần cấu trúc thận.

Dựa vào vị trí của viên sỏi trên hệ tiết niệu, sỏi tiết niệu được phân loại thành:

• Sỏi thận: Sỏi tiết niệu nằm ở thận, gồm sỏi đài thận và sỏi bể thận.
• Sỏi niệu quản: Do sỏi di chuyển từ bể thận xuống niệu quản và gây bế tắc đường tiết niệu.
• Sỏi bàng quang: 80% là do sỏi từ thận, niệu quản rớt xuống hoặc do bế tắc vùng cổ bàng quang, niệu đạo.
• Sỏi niệu đạo: Sỏi theo dòng nước tiểu từ bàng quang xuống niệu đạo và bị mắc kẹt tại đây.

Các loại sỏi thận

Dựa trên thành phần tạo thành sỏi, sỏi ở hệ tiết niệu thường được phân loại thành: (2)

• Sỏi calcium: Là loại sỏi thường gặp nhất, chiếm 80 – 90% các loại sỏi tiết niệu, bao gồm Calci Oxalat và Calci Phosphat. Calci Oxalat chiếm tỷ lệ cao ở các nước nhiệt đới như Việt Nam. Sỏi này rất cứng và cản quang, có hình dáng gồ ghề, màu vàng hoặc màu nâu.
• Sỏi phosphat: Thường gặp là loại Magnésium Ammonium Phosphate hay còn gọi là sỏi nhiễm trùng, thường do nhiễm trùng niệu lâu ngày gây ra, đặc biệt là do vi khuẩn proteus. Sỏi có màu vàng và hơi bở. Loại sỏi này thường rất lớn có thể lấp kín các đài bể thận gây ra sỏi san hô.
• Sỏi acid uric: Hình thành do quá trình chuyển hóa chất purine tăng trong cơ thể. Các nguyên nhân có thể làm tăng chuyển hoá purine như sử dụng nhiều thức ăn có chứa nhiều chất purine (như lòng heo, lòng bò, thịt cá khô, nấm…), hoặc bệnh nhân bị gout, hoặc sỏi hình thành do phân hủy các khối ung thư khi dùng thuốc hóa trị liệu.
• Sỏi cystine: Hình thành do bất thường của việc tái hấp thu chất cystine ở ống thận. Sỏi này tương đối ít gặp ở người Việt Nam. Sỏi cystine là sỏi không cản quang, có bề mặt trơn láng.

Dấu hiệu của bệnh sỏi thận

Triệu chứng của bệnh sỏi thận hoàn toàn là do biến chứng do viên sỏi gây ra với hệ tiết niệu: (3)

1. Cơn đau quặn thận

Biểu hiện rõ ràng nhất khi sỏi hình thành trong thận là gây ra cơn đau dữ dội, gọi là “cơn đau bão thận” hoặc “cơn đau quặn thận”.

Cơn đau quặn thận thường xuất hiện ở vùng hố thắt lưng một bên, lan ra phía trước và xuống dưới. Cơn đau xảy ra rất đột ngột sau khi hoạt động gắng sức. Cường độ cơn đau tăng dần, đau quằn quại và không thuyên giảm ngay cả khi người bệnh nghỉ ngơi.

Khi gặp triệu chứng này, người bệnh cần phải đến ngay cơ sở y tế hoặc bệnh viện có chuyên khoa sâu về Tiết niệu để các bác sĩ xử trí giảm đau và điều trị sỏi, tuyệt đối không được tự ý điều trị tại nhà.

Có thể phân biệt hai trường hợp của cơn đau sỏi thận:

• Cơn đau do sỏi ở thận do sự tắc nghẽn bể thận và đài thận: Cơn đau xuất hiện ở hố thắt lưng, dưới xương sườn 12, đau lan về phía trước hướng về rốn và hố chậu.
• Cơn đau sỏi niệu quản: Xuất phát từ hố của thắt lưng lan dọc xuống dưới theo đường niệu quản, đến hố chậu bộ phận sinh dục, mặt trong của đùi.

Triệu chứng đi kèm theo cơn đau sỏi thận là buồn nôn, nôn mửa, chướng bụng do liệt ruột. Bệnh nhân có thể bị sốt, rét run nếu có nhiễm trùng tiết niệu kết hợp. Khi bác sĩ khám, có thể thấy điểm sườn lưng đau. Các điểm niệu quản bị ấn cũng có cảm giác đau, và có thể thấy thận lớn.

Không có sự liên quan giữa kích thước hay số lượng viên sỏi với việc xuất hiện và cường độ đau của cơn đau quặn thận. Một số trường hợp như sỏi thể yên lặng, người bệnh hoàn toàn không có triệu chứng đau, hoặc đau không rõ ràng như ê ẩm vùng thắt lưng một hoặc hai bên…

Tìm hiểu thêm: Cách làm giảm cơn đau sỏi thận tại nhà 

2. Tiểu ra máu

Các trường hợp sỏi có bề mặt nhám, gai san hô… khi cọ xát vào đường tiểu sẽ gây ra tình trạng tiểu ra máu (có máu lẫn trong nước tiểu). Bình thường sỏi thận không gây ra hiện tượng này. Tuy nhiên, nếu người bệnh hoạt động nhiều hoặc vận động mạnh sẽ có thể gây ra tiểu máu.

3. Bế, tắc đường tiểu

Đường tiểu được ví như một hệ thống ống dẫn nước, khi sỏi lớn mắc kẹt trong đường tiểu có thể gây ra tình trạng tắc nghẽn, bế tắc đường dẫn nước tiểu. Các biểu hiện thường gặp thường bao gồm bí tiểu, bế tắc thận, thận ứ nước sưng to. Các dấu hiệu này có thể tương tự như nhiều bệnh lý tiết niệu khác, vì vậy người bệnh nên thăm khám với bác sĩ có chuyên môn để xác định đúng nguyên nhân và điều trị đúng cách.

Nguyên nhân gây bệnh

Có nhiều nguyên nhân gây ra sỏi thận, bắt đầu từ sự kết tinh, lắng đọng tinh thể trong hệ tiết niệu. Theo các chuyên gia, sỏi tiết niệu hình thành có thể do nước tiểu có chứa quá nhiều các chất như calci, acid uric, cystine… Trong đó, 85% số lượng sỏi hình thành bắt đầu từ sự lắng đọng canxi.

Các nguyên nhân cụ thể được chỉ ra là:

• Uống không đủ nước: Cơ thể không đủ nước cho thận bài tiết, nước tiểu quá đặc. Nồng độ các tinh thể bị bão hòa trong nước tiểu.
• Chế độ ăn nhiều muối: Đây là nguyên nhân thường gặp ở người Việt, khẩu vị của người Việt khá mặn. Muối và nước mắm là gia vị quen thuộc hàng ngày… Ăn nhiều muối (NaCl), cơ thể phải tăng đào thải Na+, tăng Ca++ tại ống thận… Do đó, sỏi Calcium dễ hình thành.
• Chế độ ăn nhiều đạm: Đạm trong đồ ăn làm tăng nồng độ pH nước tiểu, tăng bài tiết Calcium và lại làm giảm khả năng hấp thu Citrate.
• Nạp bổ sung Calcium, Vitamin C sai cách: Bổ sung quá nhiều vi chất có thể dẫn đến tình trạng dư thừa các chất trong cơ thể. Trong khi vitamin C dư thừa sẽ chuyển hóa thành gốc Oxalat, ion Ca++ sẽ cạnh tranh và ức chế việc hấp thu các ion khác. Khi thận quá dư thừa chất sẽ bị quá tải, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.
• Hậu quả của bệnh lý đường tiêu hóa như viêm loét dạ dày, tiêu chảy… cũng có thể hình thành sỏi Calci Oxalat. Tiêu chảy làm mất nước, mất các ion Na+ K+,… giảm lượng nước tiểu; nồng độ Oxalat trong nước tiểu tăng,… từ đó dễ hình thành sỏi.
• Yếu tố di truyền: Bệnh cũng có thể do gen trong gia đình. Nguy cơ mắc bệnh trong các thành viên cùng huyết thống, cao hơn bình thường.
• Người bị dị tật đường tiết niệu bẩm sinh hoặc mắc phải có thể khiến đường tiết niệu bị tắc nghẽn, nước tiểu lắng đọng lâu ngày, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: Vi khuẩn xâm nhập gây viêm đường tiết niệu dai dẳng, tạo mủ và lắng đọng các chất bài tiết lâu ngày cũng là nguyên nhân gây sỏi ở thận.
• Béo phì: Theo một số nghiên cứu, nguy cơ mắc sỏi thận ở người béo phì sẽ cao hơn người có chỉ số BMI bình thường.

Bệnh sỏi thận có nguy hiểm không?

Khi sỏi bị vướng lại ở bên trong đường tiết niệu có thể làm ảnh hưởng đến đường tiết niệu qua 3 giai đoạn:

1. Giai đoạn chống đối

Giai đoạn này, phần trên đường tiết niệu vướng sỏi sẽ gia tăng co bóp để đẩy viên sỏi ra ngoài. Niệu quản và bể thận phía trên đều chưa bị giãn nở, tuy nhiên sự tăng áp lực đột ngột đài bể thận gây cơn đau quặn thận. Trên lâm sàng ở giai đoạn này bệnh nhân thường biểu hiện bởi những cơn đau bão thận điển hình.

2. Giai đoạn giãn nở

Giai đoạn này là hệ quả của giai đoạn chống đối. Sau khoảng 3 tháng mà không đẩy được sỏi ra ngoài, niệu quản, bể thận và đài thận ở trên vị trí tắc sẽ bị giãn nở. Nhu động niệu quản bị giảm.

3. Giai đoạn biến chứng

Viên sỏi lâu không di chuyển do bị bám dính vào niêm mạc. Niệu quản bị xơ dày, có thể bị hẹp lại. Giai đoạn này, chức năng thận sẽ bị suy giảm dần. Thận bị ứ nước. Và nếu có nhiễm trùng sẽ còn có tình trạng ứ mủ.

Sỏi còn tồn tại trong đường tiết niệu, là một yếu tố thuận lợi cho việc tái nhiễm trùng. Để lâu ngày, sẽ gây viêm thận bể thận mạn tính và dẫn đến suy thận mạn tính.

Chẩn đoán sỏi thận

Để chẩn đoán bệnh sỏi thận một cách chính xác và đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh.

1. Khám lâm sàng

Bác sĩ khai thác các thông tin về triệu chứng, tiền sử bệnh, thói quen sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng, cũng như các loại thuốc đang sử dụng. Nếu có xuất hiện dấu hiệu đau quặn thận, bác sĩ sẽ hỏi về vị trí đau, mức độ, thời gian, tần suất cơn đau,… nhằm bổ trợ cho việc chẩn đoán.

2. Cận lâm sàng

Sau thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh phải thực hiện một số cận lâm sàng cần thiết, nhằm giúp việc chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp:

2.1 Siêu âm

Khi nghi ngờ có thận có sỏi, phương pháp chẩn đoán đầu tiên được chỉ định là siêu âm, vì đây là phương pháp đơn giản, ít tốt kém và hiệu quả trong chẩn đoán sỏi thận. Khi siêu âm bác sĩ có thể phát hiện sỏi, đồng thời có thể tiên lượng được độ ứ nước của thận, niệu quản và độ dày mỏng của nhu mô thận.

Một số trường hợp người bệnh không có triệu chứng rõ ràng hoặc biến chứng của sỏi thận, tuy nhiên khi khám sức khỏe định kỳ lại tình cờ phát hiện sỏi thận qua siêu âm.

2.2 Xét nghiệm nước tiểu

Đây là xét nghiệm bắt buộc trong chẩn đoán sỏi thận. Xét nghiệm nước tiểu giúp theo dõi nhiều chỉ số quan trọng, đánh giá tình trạng bệnh, biến chứng, đặc biệt là nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

2.3 Soi cặn lắng

Soi cặn lắng là xét nghiệm soi nước tiểu dưới kính hiển vi, nhằm phát hiện các tinh thể khoáng chất (như Oxalat, Phosphat, Calci) tích tụ trong nước tiểu. Đây là cơ sở quan trọng giúp chẩn đoán, đánh giá nguy cơ hình thành sỏi ở thận và xác định nguyên nhân gây bệnh.

2.4 pH nước tiểu

Độ pH giúp đánh giá tính chất nước tiểu và nguy cơ hình thành sỏi thận. Nước tiểu có tính quá axit hoặc quá kiềm đều có thể là môi trường thuận lợi tạo ra sỏi. Khi nồng độ pH nước tiểu > 6,5 còn cho thấy dấu hiệu nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

2.5 Protein niệu

Người bệnh bị sỏi thận và nhiễm trùng niệu sẽ có rất protein niệu trong nước tiểu. Nếu protein niệu tăng cao bất thường là dấu hiệu cho thấy người bệnh cần được đánh giá, chẩn đoán các bệnh lý cầu thận kèm theo.

2.6 Tìm tế bào và vi trùng

Xét nghiệm nước tiểu tìm thấy nhiều hồng cầu, bạch cầu. Nếu nghi ngờ sỏi thận có biến chứng nhiễm trùng, khi quay ly tâm, soi và nhuộm Gram có thể thấy vi trùng trong nước tiểu.

2.7 ASP – Chụp Xquang bụng không chuẩn bị

Đa phần sỏi hệ tiết niệu ở Việt Nam là sỏi cản quang nên chỉ định chụp Xquang rất có giá trị trong chẩn đoán. Biện pháp này giúp bác sĩ xác định vị trí sỏi cản quang, cho biết kích thước số lượng và hình dáng của sỏi.

2.8 UIV – Chụp hệ tiết niệu qua đường tĩnh mạch

Chụp UIV cho biết hình dáng thận, đài bể thận, niệu quản; vị trí của sỏi trong đường tiết niệu; cũng như mức độ giãn nở của đài bể thận, niệu quản. Thông qua đó có thể xác định được chức năng bài tiết chất cản quang của thận từng bên.

2.9 Chụp Xquang niệu quản thận ngược dòng và xuôi dòng

Đây là biện pháp để phát hiện sỏi không cản quang, nó có giá trị trong trường hợp thận câm trên phim UIV (thận không ngấm thuốc cản quang hoặc không bài tiết nước tiểu trên phim chụp UIV).

2.10 Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRi)

Người bệnh có thể được chỉ định chụp CT hoặc MRI nhằm giúp bác sĩ đánh giá chính xác vị trí, kích thước sỏi, mức độ ảnh hưởng đến hệ tiết niệu. Qua đó, giúp bác sĩ định hướng phương pháp điều trị phù hợp.

2.11 Nội soi bàng quang

Biện pháp này ít dùng để chẩn đoán, chủ yếu thực hiện trong phẫu thuật nội soi lấy sỏi.

Phương pháp điều trị sỏi thận

1. Điều trị nội khoa

Mục tiêu điều trị nội khoa là nhằm xử trí, giảm các cơn đau quặn thận do sỏi và hỗ trợ sỏi nhỏ đào thải tự nhiên:

• Giảm lượng nước uống vào khi đang có cơn đau quặn thận.
• Giảm đau: Bác sĩ thường sử dụng thuốc kháng viêm không steroid trong các trường hợp này, tiêm tĩnh mạch Diclofenac (Voltarene ống 75 mg).  Một số trường hợp không có hiệu quả, bác sĩ sẽ cân nhắc việc sử dụng Morphin.
• Thuốc giãn cơ trơn: Tiêm tĩnh mạch Buscopan, Drotaverin,…
• Kháng sinh: Nếu có dấu hiệu nhiễm trùng, thường được sử dụng nhiều là kháng sinh có tác dụng trên vi khuẩn gram âm như Cephalosporin thế hệ 3, Quinolone và các Aminoside. Nếu bệnh nhân bị suy thận thì tùy theo mức độ suy thận để thay đổi liều lượng, tránh dùng Aminosid.
• Xử lý nguyên nhân gây tắc nghẽn niệu quản (sỏi, dị dạng đường niệu gây ứ nước): Khi điều trị nội khoa không hiệu quả với các cơn đau quặn thận, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật sớm để giải quyết tắc nghẽn. Tùy cơ địa bệnh nhân, số lượng và kích thước sỏi; tình trạng chức năng thận từng bên… bác sĩ sẽ quyết định dẫn lưu tối thiểu bể thận qua da, hoặc mổ cấp cứu.

Lưu ý điều trị sỏi bằng phương pháp nội khoa:

• Đối với sỏi nhỏ và trơn láng: Có thể tăng dòng nước tiểu bằng thuốc lợi tiểu và uống nhiều nước,… viên sỏi có thể được tống ra ngoài tự nhiên nhờ nhu động niệu quản. dùng thêm thuốc chống viêm không steroid, làm cho niêm mạc niệu quản không bị phù nề, tránh cản trở đường di chuyển của sỏi.
• Đối với sỏi acid uric – sỏi không cản quang (thường gặp ở các nước phát triển): Sỏi này kết tinh trong nước tiểu  pH < 6 và có thể tan khi kiềm hóa. Với loại sỏi này có thể điều trị bằng cách:
  • Cho bệnh nhân uống nhiều nước trên 2 lít nước mỗi ngày, kiêng rượu bia và chất kích thích. Chế độ ăn cần giảm lượng đạm.
  • Làm kiềm hóa nước tiểu bằng các loại thuốc Bicarbonate de Sodium 5 – 10g/ngày. Ức chế purine bằng Allopurinol 100 – 300mg/ngày. Lưu ý có thể gây tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, ngứa, nổi mẩn ở da, suy chức năng gan. Nên uống thuốc sau khi ăn.

Điều trị nội khoa hậu phẫu mổ lấy sỏi: Bệnh nhân cần lưu ý điều trị sỏi thận không có nghĩa là sẽ dứt điểm không tái phát. Bởi lẽ, rất có thể sẽ tiếp tục có nguy cơ sau:

• Phẫu thuật vẫn còn sót sỏi.
• Đường tiết niệu vẫn có những vị trí hẹp, nên hệ tiết niệu vẫn tiếp tục lắng cặn và kết tinh hình thành sỏi.
• Đường tiết niệu vẫn còn bị nhiễm trùng. Nhiễm trùng niệu là một trong những nguyên nhân gây ra sỏi thận, nên cần phải điều trị dứt điểm nhiễm trùng niệu. Tốt nhất, nên điều trị nhiễm trùng tiết niệu theo kháng sinh đồ để đạt hiệu quả triệt để.

2. Điều trị ngoại khoa

Một số phương pháp ngoại khoa điều trị sỏi tiết niệu hiện nay bao gồm:

• Tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích (ESWL).
• Tán sỏi nội soi ngược dòng qua ngả niệu đạo.
  • Tán sỏi bằng ống cứng.
  • Tán sỏi bằng ống mềm: Ống mềm thường hoặc ống mềm siêu nhỏ.
• Nội soi tán sỏi qua da bằng đường hầm nhỏ (PCNL).
• Phẫu thuật nội soi lấy sỏi.
• Mổ mở lấy sỏi.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị ngoại khoa phù hợp dựa vào loại sỏi, vị trí và mức độ biến chứng do sỏi gây ra:

• Khi sỏi đã rơi xuống niệu quản gần bàng quang, có thể dùng ống nội soi bán cứng và tia laser phá vỡ sỏi rồi lấy những mảnh vụn sỏi ra ngoài.
• Khi hòn sỏi ở trên cao, có thể dùng phương pháp nội soi ống mềm. Bác sĩ sẽ sử dụng một ống mềm để đưa lên qua đường niệu đạo để tiếp cận sỏi.
• Khi sỏi ở trung thận thì dùng máy tán sỏi qua da, đâm một lỗ trên thận nhỏ để phá sỏi. Trong phương pháp lấy sỏi qua da, trực tiếp lấy hòn sỏi ra. Nếu hòn sỏi chỉ 1cm thì bác sĩ có thể tán sỏi ngoài cơ thể, ít xâm lấn, không phải nằm viện, rẻ hơn.
• Đối với sỏi thận quá lớn, sỏi san hô phức tạp hoặc các phương pháp tán sỏi không đáp ứng, người bệnh có thể cần phẫu thuật mở hoặc phẫu thuật nội soi để lấy sỏi. Trong đó, an toàn và hiệu quả hơn là phẫu thuật nội soi lấy sỏi với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi thế hệ mới.

Phẫu thuật robot Da Vinci Xi – Giải pháp điều trị an toàn, hiệu quả trong phẫu thuật lấy sỏi thận phức tạp

Phẫu thuật nội soi lấy sỏi có thể được thực hiện an toàn và hiệu quả với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi thế hệ mới, nhất là trong các trường hợp sỏi kích thước lớn, sỏi san hô phức tạp, gây nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc các phương pháp tán sỏi thông thường không đáp ứng. Robot Da Vinci Xi được xem là đỉnh cao của ngoại khoa hiện đại, giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong phẫu thuật.

Hệ thống BVĐK Tâm Anh hiện là đơn vị đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam vận hành đồng thời 2 hệ thống robot Da Vinci Xi thế hệ mới, đem đến nhiều ưu điểm vượt trội trong kỹ thuật lấy sỏi thận phức tạp:

• Vùng mổ được phóng đại gấp 10 – 15 lần, giúp phẫu thuật viên dễ dàng quan sát và lấy sạch sỏi trong 1 lần phẫu thuật, hạn chế tổn thương mô lành, ngay cả với sỏi kích thước lớn, hình dạng phức tạp.
• Vết mổ nhỏ, tính thẩm mỹ cao, người bệnh ít đau sau mổ.
• Người bệnh hồi phục nhanh, xuất viện sớm, có thể tự đi lại và sinh hoạt bình thường sau hậu phẫu 24 – 48 giờ.
• Giảm mất máu trong quá trình phẫu thuật và hạn chế tối đa biến chứng hậu phẫu.

Khoa Tiết niệu, BVĐK Tâm Anh TP.HCM hiện nay đã có 4 phẫu thuật viên đạt chứng chỉ phẫu thuật robot quốc tế, thành thục trong các ca phẫu thuật ung thư tiết niệu khó và phức tạp. Trong đó PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên hiện là Proctor (chuyên gia huấn luyện phẫu thuật robot) duy nhất tại Việt Nam được hãng robot Da Vinci Xi cấp quyền đào tạo và chuyển giao kỹ thuật mổ robot Da Vinci Xi cho các bệnh viện trong khu vực ASEAN.

Cùng với đó là các bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, luôn đặt sự an toàn và chất lượng sống của người bệnh lên hàng đầu. Người bệnh được đồng hành và chăm sóc toàn diện trong suốt quá trình điều trị, từ tư vấn, phẫu thuật đến chăm sóc sau mổ, giúp tối ưu hiệu quả điều trị, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh sau phẫu thuật.

3. Điều trị dự phòng

Sỏi tiết niệu rất dễ tái phát nếu không được kiểm soát hiệu quả, nhất là ở người có chế độ ăn uống mất cân đối và thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Với mục tiêu điều trị dự phòng, hạn chế tối đa nguy cơ tái phát sỏi, BVĐK Tâm Anh đã đưa vào vận hành Thiết bị phân tích sỏi – hỗ trợ bác sĩ phân tích thành phần và xác định loại sỏi chính xác đến 99%.

Sỏi tiết niệu là bệnh có nguy cơ tái phát cao. Ước tính có khoảng 21-53% người bệnh tái phát sỏi chỉ sau 3-5 năm sau điều trị. Trước đây, việc phân tích sỏi còn hạn chế và chưa được thực hiện thường quy, người bệnh không biết chính xác loại sỏi mà mình mắc phải, do đó việc điều trị, chế độ ăn và lối sống chưa đạt mức tối ưu, tỷ lệ tái phát bệnh cao.

Thiết bị phân tích sỏi có thể được chỉ định sử dụng cho tất cả các bệnh nhân đã được loại bỏ sỏi bằng các phương pháp tán sỏi, nội soi hoặc phẫu thuật. Qua đó hỗ trợ bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa tối ưu, hiệu quả, bao gồm việc điều chỉnh lối sống, thói quen sinh hoạt và cân đối dinh dưỡng, dự phòng nguy cơ tái phát sỏi theo từng phân loại, cũng như rút ngắn thời gian điều trị, tiết kiệm tối đa chi phí cho người bệnh.

Chăm sóc sau điều trị sỏi ở thận

Sau điều trị sỏi thận, người bệnh cần chú ý:

• Thường xuyên vận động: Nhảy dây là một lựa chọn rất tốt. Vì sỏi thận thường dính vào trong niêm mạc thận, khi vận động (nhất là nhảy dây) có thể rời ra và tăng cơ hội tự đào thải, nhất là những sỏi đài dưới.
• Chế độ dinh dưỡng và dùng thuốc sau điều trị sỏi:
  • Với bệnh nhân sỏi thận, phải uống nước nhiều để đảm bảo lượng nước tiểu nhiều hơn 2 lít mỗi ngày. Nếu làm việc trong môi trường nóng nực, chơi thể thao nhiều cần phải bù đủ lượng nước đã mất. Để biết uống cụ thể bao nhiêu nước là đủ, có thể dựa theo công thức: Cân nặng x 40 = Số nước (cc) cần uống trong ngày. Ví dụ người 50kg, lượng nước cần uống là: 50 x 40 = 2.000 cc, tức 2 lít nước. Tương tự, người 60kg sẽ cần uống là 2.400 cc.
  • Nếu tăng hàm lượng Calci vô căn: Duy trì chế độ ăn có lượng muối bình thường (6 – 9 g NaCl/ngày); lượng Protein bình thường (1,2 g/kg/ngày). Đặc biệt là hạn chế nạp calci ở mức 800 – 1000 mg/ngày.
• Sỏi Uric: Chế độ ăn giảm cung cấp các chất có chứa nhiều nhân purine. Kiềm hóa nước tiểu để 6,5< pH niệu <7 để tránh lắng đọng tinh thể Calci, phospho.
• Sỏi do nhiễm trùng: Sau khi phẫu thuật lấy sỏi, tiếp tục dùng kháng sinh kéo dài khoảng 2 – 3 tháng. Chọn kháng sinh tập trung tốt lên nhu mô thận như Cotrimoxazole, Quinolone…
• Sỏi Cystin: Uống nước nhiều, 3 lít/ngày. Duy trì pH niệu từ 7,5 – 8 bằng cách uống Natri Bicarbonate mỗi ngày.
• Tránh nhịn tiểu: Cần tránh nhịn tiểu, đi tiểu khi có nhu cầu, nước tiểu phải trong. Nếu thấy nước tiểu vàng phải xem lại đã uống đủ nước chưa. Mỗi ngày phải tự kiểm tra, khi nào nước tiểu trắng trong là đủ.

Để đặt lịch khám và điều trị các bệnh lý đường tiết niệu, khách hàng có thể liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo thông tin dưới đây:

Sỏi thận cần được đánh giá dựa trên kích thước, vị trí, mức độ tắc nghẽn và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh. Người bị đau hông lưng dữ dội, tiểu máu, sốt, rét run, nôn ói hoặc khó tiểu nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời. Sau điều trị, người bệnh cần uống nước và điều chỉnh chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời tái khám đúng lịch nhằm giảm nguy cơ sỏi hình thành trở lại.