Viêm ruột kết là bệnh lý đường ruột hình thành do nhiều nguyên nhân, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Vậy làm sao để nhận biết và điều trị bệnh sớm? Cùng tìm hiểu ngay.
“Viêm ruột kết” và “viêm đại tràng” cùng chỉ một tình trạng bệnh, bài viết linh động sử dụng 2 khái niệm này để gần gũi với cách gọi của người dân.
Viêm ruột kết hay viêm đại tràng là bệnh tiêu hóa có thể xuất hiện ở mọi đối tượng. Đây là tình trạng niêm mạc đại tràng xuất hiện các ổ viêm do nhiễm trùng, bệnh lý đường ruột, tác dụng phụ của thuốc hoặc các phương pháp trị liệu… gây sưng đau, kích ứng cho người bệnh.
Bệnh lý này có thể diễn tiến từ nhẹ đến nặng, nếu không được can thiệp sớm bệnh có thể tiến triển thành viêm đại tràng mạn, ác tính và nhiều biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng.
Người bệnh có thể nhận biết viêm ruột kết thông qua các triệu chứng thường gặp sau:
Như đã đề cập, viêm ở ruột kết có thể đến từ nhiều nguyên nhân, điển hình như (1):
Viêm ruột kết do nhiễm trùng là bệnh lý do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng gây nên. Hầu hết các trường hợp nhiễm trùng là do người bệnh tiêu thụ đồ ăn, thức uống bị nhiễm bệnh, khiến các tác nhân gây hại này có cơ hội tấn công niêm mạc ruột kết, gây nên tình trạng viêm đại tràng.
Bệnh viêm ruột (Inflammatory bowel disease – IBD) là bệnh tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch tự tấn công các tế bào khỏe mạnh ở ruột, khiến ruột bị viêm. Bệnh lý này thường ảnh hưởng đến ruột non. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, ruột kết cũng có thể ảnh hưởng bởi bệnh viêm ruột.
Viêm ruột kết do thiếu máu cục bộ ruột xảy ra khi lưu lượng máu đến ruột kết bị giảm, khiến các tế bào ruột kết không nhận đủ oxy, dẫn đến tổn thương và sưng viêm các mô ở ruột kết.
Viêm ruột kết giả mạc hình thành do sự phát triển quá mức của vi khuẩn Clostridium difficile (C.diff). Điều này được cho là đến từ việc người bệnh dùng một số loại thuốc, làm mất sự cân bằng của vi khuẩn trong ruột kết, dẫn đến tình trạng viêm đại tràng.
Viêm ruột kết vi thể là tình trạng sưng, kích ứng, viêm ở khu vực ruột kết, gây tiêu chảy, đau bụng, đầy hơi, sụt cân, buồn nôn, đại tiện không tự chủ, mất nước…
Viêm ruột kết chuyển hướng là tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi một người phẫu thuật cắt đại tràng, thường xảy ra ở phần ruột kết không còn được sử dụng. Tình trạng này thường xuất hiện sau khoảng 3 tháng đến 3 năm sau phẫu thuật, gây nên các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, tiết dịch trực tràng, chảy máu trực tràng…
Viêm ruột kết do thuốc bao gồm một loại các rối loạn ruột kết biểu hiện dưới dạng vi thể hoặc đại thể, xảy ra do tác dụng phụ của một số loại thuốc, khiến các vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt, gây mất cân bằng đường ruột, từ đó dẫn đến bệnh. Tình trạng này có thể khỏi khi ngừng thuốc hoặc cần can thiệp y tế tùy trường hợp cụ thể.
Không chỉ thuốc, hóa chất cũng có thể tác động tiêu cực lên ruột kết, gây viêm đau khó chịu cho người bệnh. Viêm đại tràng do hóa chất là tình trạng hiếm gặp khi một số hóa chất tiếp xúc với ruột kết, gây tổn thương và viêm niêm mạc ruột kết. Một số hóa chất có thể tác động lên niêm mạc ruột kết gồm: hydro peroxit, glutaraldehyde, formalin, axit flohydric, axit sunfuric…
Viêm đại tràng do xạ trị là bệnh lý tiến triển theo thời gian, phát triển từ 6 tháng đến 5 năm sau xạ trị, bởi tác động tiêu cực của xạ trị lên ruột kết và ruột non. Một số triệu chứng viêm đại tràng do xạ trị gồm: đầy hơi, tiêu chảy, chán ăn, chảy máu hoặc đau trực tràng, sụt cân bất thường…
Dị ứng thực phẩm cũng là một trong những nguyên nhân gây viêm ruột kết. Viêm đại tràng dị ứng xảy ra khi người bệnh ăn phải thực phẩm gây dị ứng, ngộ độc. Từ đó dẫn đến các phản ứng như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi…
Bên cạnh những nguyên nhân chính, viêm ruột kết có thể liên quan đến các yếu tố khác như thói quen ăn uống, chế độ vận động, môi trường sống…
Viêm ruột kết nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như:
Để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, người bệnh cần được chẩn đoán tình trạng bệnh lý và sức khỏe tổng thể thông qua các phương pháp sau (2):
Sau khi có kết quả chẩn đoán chính xác, người bệnh sẽ được bác sĩ chỉ định điều trị viêm ruột kết bằng các phương pháp phù hợp, có thể bao gồm:
Điều trị viêm ruột kết dựa vào nguyên nhân cụ thể, chẳng hạn như tạm ngừng thuốc, điều chỉnh liều trong trường hợp viêm đại tràng do thuốc; dùng kháng sinh hoặc kháng virus nếu bị viêm ruột kết do nhiễm trùng; điều chỉnh chế độ ăn uống nếu viêm do dị ứng; điều chỉnh lối sống nếu viêm liên quan đến thường xuyên thức khuya, stress kéo dài…
Tùy thuộc vào nguyên nhân, triệu chứng người bệnh gặp phải mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp như: thuốc chống viêm, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc sinh học, thuốc kháng sinh, thuốc chống tiêu chảy, thuốc giảm đau… nhằm kiểm soát tốt các triệu chứng người bệnh gặp phải.
Trường hợp mắc một số loại viêm ruột kết nặng như viêm ruột hoại tử, viêm đại tràng thiếu máu cục bộ, bệnh viêm ruột… mà những phương pháp khác không mang lại hiệu quả điều trị cao. Lúc này, người bệnh cần can thiệp phẫu thuật nhằm sửa chữa tổn thương hoặc loại bỏ các yếu tố gây hại.
Để phòng ngừa nguy cơ hình thành và phát triển viêm ruột kết, mỗi người cần lưu ý:
Liên quan đến viêm ruột kết, người dân thường thắc mắc một số vấn đề sau:
Hầu hết trường hợp viêm đại tràng cấp do nhiễm trùng, không dung nạp thực phẩm hoặc tiếp xúc với bức xạ có thể tự khỏi, thời gian tự khỏi mà không can thiệp y tế còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố.
Trường hợp viêm ruột kết mạn tính, viêm ruột kết do thiếu máu cục bộ, viêm đại tràng chuyển hướng… thường không thể tự khỏi mà cần phải can thiệp điều trị.
Tốt nhất, ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến viêm ruột kết, người bệnh nên đến các bệnh viện lớn để được kiểm tra, xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp, tránh biến chứng nguy hiểm.
Viêm ruột kết có lây không còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Trường hợp viêm đại tràng do nhiễm trùng, nhiễm khuẩn thì có thể lây nhiễm nếu tiếp xúc với nguồn bệnh qua con đường ăn uống.
Viêm ruột kết có thể tái phát sau điều trị, đặc biệt là khi chưa xử lý được nguyên nhân ban đầu, chế độ ăn uống, sinh hoạt của người bệnh chưa khoa học…
Để đảm bảo sức khỏe đường ruột, người bệnh nên hình thành thói quen khám sức khỏe tiêu hóa định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa nhằm tầm soát và can thiệp sớm trong trường hợp tái phát viêm ruột kết.
Để được tư vấn bệnh và đặt lịch khám trước tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ qua thông tin hotline/fanpage dưới đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Như vậy, bài viết đã cung cấp các thông tin liên quan đến viêm ruột kết. Đây là tình trạng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Người dân nên chủ động thăm khám, điều trị ngay khi xuất hiện triệu chứng bất thường, tránh biến chứng nguy hiểm.
