Cách cầm tiêu chảy nhanh và hiệu quả ngay tại nhà

Tiêu chảy xảy ra đột ngột có thể khiến người bệnh mệt mỏi, mất nước và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Vì vậy, cách cầm tiêu chảy nhanh nhất cần ưu tiên bù nước, điện giải, điều chỉnh chế độ ăn và sử dụng thuốc đúng trường hợp. Việc cố ngăn đi ngoài bằng mọi giá hoặc tự dùng kháng sinh có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn các biện pháp xử trí an toàn tại nhà và nhận biết thời điểm cần đi khám.

Xác định nguyên nhân tiêu chảy để xử trí đúng

Tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng từ ba lần trở lên mỗi ngày kèm theo các triệu chứng khác như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn… Để biết cách cầm tiêu chảy nhanh nhất cần xác định nguyên nhân gây ra tình trạng này. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Vi khuẩn: Nhiễm khuẩn Escherichia coli, campylobacter jejuni, shigella spp., salmonella spp…. do tiêu thụ thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc tiếp xúc với vi khuẩn.
• Virus: Nhiễm các loại virus gây bệnh đường ruột như norovirus, rotavirus, astrovirus, sapovirus…
• Thuốc: Tác dụng phụ của một số loại thuốc như thuốc kháng sinh gây mất cân bằng đường ruột, dẫn đến tiêu chảy:
• Căng thẳng, stress: Căng thẳng, stress có thể gây tăng nhu động ruột, đẩy nhanh quá trình tiêu hóa, dẫn đến tiêu chảy.
• Bất dung nạp thực phẩm: Một số người có thể không dung nạp được lactose, chất tạo ngọt nhân tạo… dẫn đến tiêu chảy.
• Rối loạn tiêu hóa: Tiêu chảy có thể đến từ các bệnh lý hội chứng ruột kích thích, viêm ruột, bệnh celiac…
• Các thủ thuật trên ruột: Sau các phẫu thuật/thủ thuật ruột, người bệnh có thể gặp một số vấn đề về tiêu hóa, bao gồm tiêu chảy trong một khoảng thời gian.
• Tập thể dục bị tiêu chảy.
• …

Gợi ý cách cầm tiêu chảy nhanh nhất và an toàn tại nhà

Cách cầm tiêu chảy nhanh nhất còn phụ thuộc vào nguyên nhân, triệu chứng, mức độ nghiêm trọng… Với những trường hợp tiêu chảy nhẹ trong thời gian ngắn, không đi kèm các triệu chứng bất thường, người bệnh có thể xử lý ở nhà. Một số cách có thể hỗ trợ cầm tiêu chảy gồm:

1. Dùng thuốc cầm tiêu chảy không kê đơn

Thuốc là một trong những phương pháp người bệnh cần lưu tâm khi tìm hiểu cách trị tiêu chảy. Một số loại thuốc không kê đơn có thể giúp giảm tình trạng tiêu chảy cấp tính, tuy nhiên người bệnh vẫn cần tham vấn bác sĩ để được hướng dẫn sử dụng đúng cách, tránh nguy cơ xuất hiện rủi ro, các thuốc này có thể bao gồm:

• Loperamide: Làm chậm tốc độ di chuyển của thức ăn và chất thải qua ruột, giúp cơ thể có nhiều thời gian hơn để hấp thụ nước, muối và dưỡng chất từ ruột, giúp phân đặc hơn và giảm tần suất đi ngoài.
• Bismuth subsalicylate: Tiêu diệt một số loại vi khuẩn gây tiêu chảy có thể tồn tại ở đường ruột, tăng khả năng hấp thụ chất lỏng, giảm phản ứng viêm… từ đó hỗ trợ cầm tiêu chảy và giảm các triệu chứng liên quan.

Lưu ý: Các thuốc trên không phù hợp với người tiêu chảy nặng, kèm sốt, có các dấu hiệu nhiễm trùng (buồn nôn, nôn, ho…), phân lẫn máu hoặc dị ứng với thành phần của thuốc. Ngoài ra, thuốc tiêu chảy không kê đơn có thể tương tác với một số thuốc khác. Mỗi người nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng thuốc để được hướng dẫn thêm.

2. Bù nước và điện giải đúng cách

Một trong những vấn đề thường gặp khi bị tiêu chảy là mất nước và chất điện giải. Lúc này, người bệnh cần bổ sung đủ nước cho cơ thể, tối thiểu một cốc chất lỏng sau mỗi lần đi ngoài. Người bệnh cũng có thể uống nước ép trái cây, đồ uống thể thao nhằm cung cấp kali và các chất điện giải khác. (1)

3. Nghỉ ngơi, theo dõi dấu hiệu mất nước

Người bị tiêu chảy cần nghỉ ngơi đầy đủ nhằm thư giãn, tạo cảm giác dễ chịu, trong quá trình nghỉ ngơi, người bệnh có thể chườm ấm bụng nhằm giảm bớt các cơn co thắt. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần được theo dõi dấu hiệu mất nước như:

• Tiểu ít, nước tiểu sẫm màu
• Khát nước
• Chóng mặt
• Da khô
• Lú lẫn

4. Điều chỉnh chế độ ăn trong 24 giờ đầu

Dinh dưỡng là yếu tố cần được quan tâm khi tìm hiểu cách cầm tiêu chảy nhanh nhất. Chế độ ăn uống phù hợp hỗ trợ cải thiện các triệu chứng của tiêu chảy cấp, giảm thiểu nguy cơ xuất hiện biến chứng. Người bệnh nên ăn các món nhạt, dễ tiêu hóa, ít chất xơ, chia các bữa chính thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, nghỉ ngơi, thư giãn sau khi ăn…

Đặc biệt, người bị tiêu chảy cần tránh đồ uống chứa cafein hoặc cồn, thực phẩm giàu fructose, thức ăn giàu chất béo, đồ chiên rán nhiều dầu, đồ ăn cay nóng… và các thực phẩm nghi ngờ là nguyên nhân gây tiêu chảy để tránh làm trầm trọng hơn triệu chứng của bệnh lý.

Mẹo dân gian giúp giảm tiêu chảy – Có nên áp dụng?

Hiện nay, có một số người áp dụng “mẹo dân gian” khi bị tiêu chảy như uống nước lá ổi, uống nước hồng xiêm xanh, ăn chuối tiêu xanh… Mặc dù các mẹo này có thể hiệu quả ở một số đối tượng, tuy nhiên chưa được kiểm chứng khoa học, việc áp dụng có thể gây ra các rủi ro không mong muốn, đặc biệt đối với trẻ em. Vì thể, khi bị tiêu chảy, người bệnh không nên tự ý áp dụng các mẹo dân gian, thay vào đó nên tham vấn bác sĩ để được hướng dẫn phương pháp cầm tiêu chảy nhanh chóng, hiệu quả.

Bên cạnh việc thận trọng với các mẹo dân gian, bạn có thể xem thêm bài viết bị tiêu chảy nên uống gì để biết những loại thức uống nên ưu tiên và cần hạn chế.

Khi nào tiêu chảy cần đi khám hoặc nhập viện?

Nhiều người thắc mắc cách cầm tiêu chảy nhanh nhất cho người lớn là gì, khi nào cần đi khám? Theo bác sĩ chuyên khoa, người lớn nên thăm khám ngay nếu bị tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày hoặc tiêu chảy đi kèm các triệu chứng sau:

• Xuất hiện dấu hiệu mất nước
• Sốt
• Nôn ói liên tục
• Đau dạ dày, bụng hoặc trực tràng dữ dội
• Phân lẫn máu hoặc chất nhầy
• Cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi, khát nước

Với trẻ em, cần đưa trẻ đi khám sớm nếu bị tiêu chảy kéo dài trên 24 giờ hoặc xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào nêu trên. Trường hợp người lớn và trẻ em có hệ miễn dịch yếu hoặc mắc các bệnh lý tiềm ẩn khác, cần thăm khám ngay nếu bị tiêu chảy.

Phòng ngừa tái phát tiêu chảy sau khi hồi phục

Bên cạnh cách cầm tiêu chảy nhanh nhất, nhiều người cũng thắc mắc làm sao để phòng ngừa tái phát tiêu chảy. Thực tế, để phòng ngừa tiêu chảy, chúng ta cần xây dựng lối sống khoa học, lưu ý các vấn đề sau:

• Tiêm vắc xin: Mỗi người cần tiêm đủ liều vắc xin theo khuyến nghị, bao gồm vắc xin ngừa tiêu chảy.
• Vệ sinh tay: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi chế biến thức ăn, trước bữa ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với bề mặt ô nhiễm.
• Nguồn nước: Đảm bảo nguồn nước uống, nấu ăn, sinh hoạt sạch, đặc biệt khi đi du lịch.
• Bảo quản thức ăn: Bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ thích hợp, tạo thói quen kiểm tra kỹ thức ăn, nước uống trước khi tiêu thụ, không ăn thực phẩm hoặc đồ uống quá hạn, có dấu hiệu hư hỏng.
• Quản lý căng thẳng: Căng thẳng, stress có thể tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, mỗi người cần giữ tâm trạng thoải mái, nhẹ nhàng, tránh bị căng thẳng, stress quá mức.
• Kiểm soát bệnh nền: Kiểm soát tốt các bệnh nền liên quan giúp hạn chế tình trạng tiêu chảy.

Nếu tiêu chảy kéo dài, tái diễn, kèm sốt, đau bụng, mất nước hoặc phân có máu, người bệnh nên thăm khám sớm thay vì tự tìm cách cầm tiêu chảy nhanh nhất tại nhà. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp dịch vụ khám Tiêu hóa với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, hỗ trợ đánh giá nguyên nhân, chỉ định xét nghiệm khi cần và tư vấn hướng xử trí phù hợp từng trường hợp. Liên hệ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để đặt lịch khám và được hướng dẫn chăm sóc an toàn.

Cách cầm tiêu chảy nhanh nhất cần ưu tiên bù nước, điện giải, ăn uống phù hợp và dùng thuốc đúng chỉ định thay vì cố ngăn đi ngoài bằng mọi giá. Người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc giảm nhu động ruột khi có sốt, phân lẫn máu, đau bụng dữ dội hay dấu hiệu mất nước. Theo dõi sát triệu chứng và xử trí đúng từ sớm sẽ giúp hạn chế biến chứng, hỗ trợ cơ thể phục hồi an toàn hơn.