U hạt rốn ở trẻ sơ sinh: Nguyên nhân, triệu chứng và chẩn đoán

U hạt rốn là bệnh lý về rốn ở trẻ sơ sinh thường gặp, ước tính trung bình cứ 500 trẻ sơ sinh sẽ có 1 trẻ gặp phải (1). Tình trạng này dễ gây nhiễm trùng rốn kéo dài nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách. Vậy u hạt rốn ở trẻ sơ sinh là gì? Điều trị thế nào? Chi tiết xem qua bài viết sau đây!

U hạt rốn là gì?

U hạt rốn (còn gọi là nụ hạt rốn) là tình trạng mô phát triển quá mức trong quá trình lành vết thương tại rốn của trẻ sơ sinh. Khối u được cấu tạo bởi nhiều mạch máu nhỏ, nội mô, các nguyên bào sợi và tế bào viêm hoàn toàn không có tế bào thần kinh. (2)

Bệnh có mã ICD-10 là P83.81.

Các nguyên nhân u hạt rốn ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhân gây nụ hạt rốn ở trẻ sơ sinh vẫn chưa được xác định rõ. Một số giả thuyết cho rằng khối u này hình thành do tình trạng viêm quá mức ở gốc dây rốn, có thể do nhiễm trùng hoặc có thể do rụng cuống rốn chậm. (3)

Triệu chứng nụ hạt rốn ở trẻ sơ sinh

Nụ hạt rốn là một khối mô mềm, ẩm, có màu hồng hoặc đỏ, nhô lên tại vùng rốn, xuất hiện sau khi rụng cuống rốn. Kích thước khối u khác nhau ở từng trẻ, thường dao động trong khoảng 3-10mm.

Ngoài biểu hiện chồi rốn, rốn trẻ thường xuyên ẩm ướt, rỉ dịch trong suốt hoặc có màu vàng nhạt, đôi khi xuất hiện vảy hoặc dấu hiệu viêm quanh rốn. Mặc dù bệnh thường lành tính và không gây đau hay khó chịu cho trẻ, nhưng tình trạng ẩm kéo dài có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến nhiễm khuẩn rốn.

Chẩn đoán nụ hạt rốn ở trẻ

Nụ hạt rốn ở trẻ thường được chẩn đoán qua thăm khám lâm sàng, trong những lần thăm khám sức khỏe sau sinh của trẻ. Ngoài ra bé còn được siêu âm bụng để kiểm tra những dị tật đi kèm vùng rốn và có biện pháp xử lý kịp thời.

Điều trị u hạt rốn ở trẻ sơ sinh

Dựa vào kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho từng trẻ. Các phương pháp điều trị nụ hạt rốn ở trẻ sơ sinh thường được chỉ định:

• Chấm bạc nitrat: Chấm bạc nitrat là phương pháp điều trị được chỉ định trong hầu hết các trường hợp. Về cơ chế, chấm bạc nitrat với lượng vừa đủ sẽ có tác dụng đốt cháy các tế bào, mô cấu thành, từ đó loại bỏ khối u này. Phương pháp này không gây đau và tổn thương dây thần kinh của trẻ.
• Thắt cuống u hạt: Bác sĩ sẽ dùng chỉ chuyên dụng đặt một vòng thắt nông để kéo u hạt lên vị trí dễ tiếp cận hơn. Tiếp đó, một vòng chỉ thắt khác được đặt sâu hơn và chính xác hơn tại đáy. Khối u hạt sẽ hoại tử và tự rụng trong 7-14 ngày tương tự như quá trình rụng cuống rốn. Kỹ thuật này chống chỉ định trong những trường hợp: u hạt rốn có kích thước lớn, không có cuống, đáy rộng, tổn thương sâu và nhỏ, dễ chảy máu trong quá trình thực hiện. (4)
• Đốt điện u hạt rốn: Bác sĩ sẽ sử dụng một thiết bị chuyên dụng để tạo ra dòng điện có nhiệt độ cao nhằm đốt cháy và loại bỏ mô hạt bất thường tại vùng rốn.
• Phẫu thuật: Phẫu thuật ít được chỉ định trong điều trị u hạt ở rốn, chỉ áp trong một số trường hợp nhất định. Trẻ sau phẫu thuật hồi phục tốt, nhanh chóng trở lại bình thường.

Cách chăm cho bé bị u hạt ở rốn

Khi chăm sóc bé bị nụ hạt rốn, bố mẹ cần tuân theo đúng hướng dẫn và phối hợp chặt chẽ với chỉ định điều trị từ bác sĩ. Vùng rốn của trẻ cần được vệ sinh sạch sẽ mỗi ngày, giữ rốn sạch và khô thoáng. Bố mẹ tránh chất bẩn dính vào rốn của trẻ; khi tắm, hạn chế để trẻ ngâm người trong nước cho đến khi được chữa khỏi. Khi mặc tã hay quần áo, bố mẹ tránh che phủ lên vùng rốn nhằm hạn chế sự ma sát và nguy cơ nhiễm trùng rốn cho trẻ.

Biến chứng u hạt rốn ở trẻ sơ sinh

Một số biến chứng có thể xảy ra ở bé:

• Nhiễm trùng rốn: Tình trạng rỉ dịch, ẩm ướt kéo dài tại khối u tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Hơn nữa, khi vùng rốn không được vệ sinh sạch sẽ, vi khuẩn có thể xâm nhập dễ dàng qua nụ hạt ở rốn, gây nhiễm trùng rốn.
• Viêm mô tế bào vùng rốn: Khi bị nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể lan sâu vào các lớp mô dưới da, gây ra tình trạng viêm mô tế bào.
• Áp-xe quanh rốn: Tương tự như viêm mô tế bào, khi bị nhiễm trùng, vi khuẩn xâm nhập nụ hạt rốn và lan rộng ra các mô xung quanh. Nhiễm trùng gây viêm, tích tụ mủ, hình thành áp xe quanh rốn.

Phòng ngừa u hạt ở rốn cho trẻ sơ sinh

Để phòng ngừa u hạt rốn ở bé sơ sinh, bố mẹ chăm sóc và vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh đúng cách, ngăn ngừa nhiễm trùng rốn sơ sinh. Trước và sau khi vệ sinh rốn cho bé, bố mẹ cần rửa sạch tay với nước sạch và xà phòng hoặc dung dịch khử khuẩn. Vệ sinh rốn cho trẻ 1-2 lần/ngày, tốt nhất sau khi tắm cho trẻ. Bố mẹ dùng tăm bông vô trùng thấm nước muối sinh lý rồi nhẹ nhàng lau vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh. Để vùng rốn của trẻ khô thoáng, sạch sẽ, cuống rốn rụng tự nhiên.

Bố mẹ không băng kín rốn; cho trẻ mặc tã dưới rốn và quần áo rộng rãi, thông thoáng. Tuyệt đối không tự ý bôi bất kỳ hóa chất nào lên vùng rốn hoặc áp dụng các phương pháp dân gian, đắp bột, đắp lá lên rốn của trẻ.

Lưu ý, trong quá trình chăm sóc, nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở rốn như sưng, đỏ, rỉ dịch hay có mùi hôi, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ khám và điều trị kịp thời.

Câu hỏi liên quan

Một số câu hỏi thường gặp về tình trạng này:

1. Bệnh có tự hết không?

Bệnh có thể tự khỏi trong một số trường hợp. Tuy nhiên, trẻ cần được bác sĩ khám và điều trị đúng chỉ định nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng, biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

2. Bệnh này có nguy hiểm không?

Bệnh thường không gây đau và khó chịu cho trẻ và cũng không phải là tình trạng y tế khẩn cấp. Nhưng tình trạng này dễ dẫn đến nhiễm trùng rốn, nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng của trẻ.

3. Khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?

Nếu sau khi cuống rốn rụng đi, bố mẹ quan sát vùng rốn của trẻ có một chấm nhỏ màu hồng hoặc đỏ, mềm, rỉ dịch trong suốt hoặc vàng, bố mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ kiểm tra và tư vấn chăm sóc, điều trị phù hợp. Đặc biệt, cần đưa trẻ đến bệnh viện để được hỗ trợ y tế ngay lập tức nếu:

• Rốn sưng, tấy đỏ, có mùi khó chịu hoặc rỉ dịch.
• Trẻ sốt cao, trên 38 độ C.
• Trẻ mệt mỏi, li bì, có xu hướng buồn ngủ nhiều hơn hoặc quấy khóc, cáu kỉnh bất thường.

Hy vọng với những thông tin trên, quý phụ huynh đã hiểu rõ hơn về u hạt rốn ở trẻ sơ sinh cũng như cách điều trị phù hợp. Trẻ gặp tình trạng này cần được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn điều trị đúng cách; bố mẹ tuyệt đối không tự ý điều trị cho trẻ bằng các biện pháp dân gian vì điều này có thể dẫn đến nhiễm trùng, gây biến chứng.