Khi trẻ sốt kéo dài hoặc tái sốt, nhiều phụ huynh lo lắng trẻ em uống thuốc hạ sốt nhiều có sao không, nhất là khi phải dùng thuốc nhiều lần trong ngày. Việc sử dụng không đúng liều, rút ngắn khoảng cách giữa các lần uống hoặc phối hợp thuốc không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc, ảnh hưởng gan, thận và đường tiêu hóa. Vì vậy, cha mẹ cần nắm rõ cách dùng thuốc an toàn, nhận biết dấu hiệu bất thường và thời điểm cần đưa trẻ đi khám.
Trẻ em uống thuốc hạ sốt nhiều có thể gây hại nếu dùng quá liều, quá sát giờ hoặc kéo dài không đúng chỉ định. Tùy loại thuốc, trẻ có nguy cơ ngộ độc, tổn thương gan, thận hoặc đường tiêu hóa. Cha mẹ cần dùng thuốc đúng liều theo cân nặng và hướng dẫn y tế.
Sốt là phản ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể chống lại nhiễm trùng, không phải là một bệnh lý. Do đó, sử dụng thuốc hạ sốt quá mức không chỉ không giải quyết được nguyên nhân gây bệnh mà còn gây ra còn che lấp triệu chứng bệnh nặng và làm chậm chẩn đoán nguyên nhân gây sốt, khiến trẻ có nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Lạm dụng thuốc hạ sốt còn có thể gây quá liều, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng gan, thận, tiêu hóa.
Một số nguy cơ khi dùng thuốc hạ sốt quá liều ở trẻ:
Paracetamol (Acetaminophen) là thuốc hạ sốt phổ biến và được coi là an toàn khi dùng đúng liều. Nhưng khi dùng sai liều, tích lũy qua nhiều lần dùng thuốc không đúng khoảng cách, paracetamol có thể gây suy gan cấp ở trẻ em. ( 1)
Paracetamol chủ yếu được chuyển hóa tại gan thành các chất không độc. Tuy nhiên khi dùng quá liều hoặc dùng kéo dài vượt ngưỡng tối đa hàng ngày, con đường chuyển hóa thông thường bị bão hòa và thuốc bị oxy hóa bởi các enzyme thành chất chuyển hóa độc hại là NAPQI, gây tổn thương ty thể và hoại tử tế bào gan. Đáng lưu ý, các triệu chứng ngộ độc Paracetamol giai đoạn đầu rất dễ nhầm với biểu hiện của bệnh virus thông thường, gồm vàng da, chảy máu và rối loạn ý thức
Việc lạm dụng Ibuprofen có thể dẫn đến xuất huyết tiêu hóa, tổn thương thận, hô hấp và tăng nguy cơ biến chứng ở trẻ đang mất nước hoặc mắc bệnh thuỷ đậu. Nghiên cứu cho thấy trong nhóm trẻ mất nước do viêm dạ dày ruột cấp, 54% trẻ được dùng Ibuprofen phát triển tổn thương thận cấp (AKI). Sau khi điều chỉnh mức độ mất nước, Ibuprofen vẫn là yếu tố nguy cơ độc lập cho AKI với tỷ số chênh 2,47. NHS khuyến cáo không tiếp tục cho trẻ dùng ibuprofen khi có dấu hiệu mất nước nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Mặc dù thuốc hạ sốt có thể cải thiện sự thoải mái cho trẻ, nhưng tiềm ẩn nguy cơ che lấp các nhiễm trùng nguy hiểm. Do vậy, khi trẻ đã được dùng thuốc hạ sốt, không dùng sự giảm hoặc không giảm nhiệt độ như một tiêu chí để phân biệt bệnh nặng và bệnh nhẹ. Bên cạnh cho trẻ uống thuốc mỗi khi sốt, bố mẹ cần theo dõi các dấu hiệu đi kèm nhằm có thể phát hiện và xử trí sớm các bệnh lý, tránh diễn tiến nặng như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết…
Việc sử dụng thuốc hạ sốt liên tục với tần suất dày đặc không chỉ đe dọa chức năng gan mà còn dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày nhạy cảm của bé. Đặc biệt, nhiều trường hợp ngộ độc vô tình bắt nguồn từ thói quen tự ý uống bù liều khi trẻ nôn sau khi uống thuốc hạ sốt mà không tham khảo ý kiến chuyên môn. Việc nắm rõ các nguyên tắc xử lý khi con nôn trớ sẽ giúp phụ huynh bảo vệ bé khỏi những hệ lụy sức khỏe nguy hiểm này.
Dưới đây là những sai lầm phổ biến khi cho trẻ uống thuốc hạ sốt, làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ của thuốc hạ sốt:
Thuốc hạ sốt không phải lựa chọn duy nhất và không phải biện pháp đầu tiên cần dùng trong mọi trường hợp. Đối với những trường hợp sốt nhẹ, bố mẹ có thể giúp trẻ hạ sốt bằng các biện pháp vật lý như:
Bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ khám và tư vấn phù hợp khi có các triệu chứng sau:
Nếu trẻ sốt kéo dài, tái diễn, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt hoặc có dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc, cha mẹ có thể đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được bác sĩ thăm khám, đánh giá nguyên nhân và tư vấn cách chăm sóc phù hợp. Đặc biệt, khi lo ngại trẻ đã dùng thuốc quá liều hoặc sai khoảng cách, việc cung cấp đầy đủ tên thuốc, hàm lượng, liều đã uống và thời điểm sử dụng sẽ giúp bác sĩ có thêm thông tin để đánh giá và xử trí khi cần thiết.
Để đặt lịch thăm khám và tư vấn cùng các bác sĩ tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, quý khách hàng có thể đặt lịch trực tuyến qua thông tin sau đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Với thắc mắc trẻ em uống thuốc hạ sốt nhiều có sao không, nguy cơ chủ yếu phụ thuộc vào loại thuốc, liều lượng, khoảng cách giữa các lần dùng và tình trạng sức khỏe của trẻ. Dùng thuốc quá liều hoặc quá thường xuyên có thể gây ngộ độc, ảnh hưởng gan, thận và đường tiêu hóa. Vì vậy, cha mẹ cần tuân thủ liều theo cân nặng, theo dõi thời điểm dùng thuốc và đặc biệt thận trọng khi trẻ sốt kéo dài, tái diễn hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.
