Anh P. nuốt vướng, đau sau khi ăn trưa, bác sĩ nội soi thấy xương cá nục cắm vào amidan.

30 phút sau khi ăn trưa với cá nục hấp, anh N.V.P (37 tuổi, TP.HCM), nghĩ mình hóc xương cá khi nuốt đau nên đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

Bác sĩ CKI Nguyễn Tri Minh Trí, Đơn vị Tai Mũi Họng, nội soi họng người bệnh thấy 1 mảnh xương cá cắm sâu vào amidan phải đang sưng to. Anh P. vốn bị viêm amidan quá phát nên amidan to làm tăng khả năng xương cá cắm vào amidan.

Bác sĩ Trí dùng kẹp khéo léo gắp mảnh xương cá dài khoảng 3 cm ra khỏi amidan qua hệ thống nội soi. Anh P. cũng được điều trị nội khoa viêm amidan quá phát. Ngay sau thủ thuật, người bệnh hết nuốt đau, vướng họng, được về nhà ngay.

Bác sĩ Trí cho biết, người bệnh đến phòng khám kịp thời nên amidan, họng chưa viêm nhiễm đáng kể, chưa biến chứng. Nếu chủ quan không đến cơ sở y tế sớm, xương cá có thể gây viêm mủ, loét, tại vị trí tổn thương hoặc gây áp xe vùng cổ.

Xương cá cắm vào amidan, thành bên hoặc sau họng, đáy lưỡi, rãnh lưỡi thanh thiệt,… bác sĩ có thể lấy ra dễ dàng qua nội soi. Nếu xương cá nằm sâu ở vùng hạ họng, xoang lê, miệng thực quản,… hoặc xương cá đã vào thực quản thì cần phải lấy dị vật qua nội soi tiêu hóa, có thể gây mê hoặc không.

Dị vật đường ăn nếu xử lý muộn có thể hình thành ổ áp xe ở thành bên họng, các khoang cạnh cổ, gây biến chứng nặng như áp xe trung thất. Nếu dị vật rơi xuống dạ dày, xuống ruột, đâm thủng ruột gây viêm, áp xe gan, phúc mạc ổ bụng.

Bác sĩ Trí cho biết, 1 tháng qua, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 tiếp nhận khoảng 60 ca hóc dị vật đường ăn ở cả trẻ em và người lớn. Hầu hết các trường hợp đến ngay phòng khám để bác sĩ xử trí kịp thời. Dị vật đường ăn chủ yếu là xương động vật như xương cá, xương gà, răng giả tháo lắp…; các loại hạt có kích thước nhỏ như hạt nhãn, hạt vải, hạt mãng cầu. Các loại này có thể lọt thẳng vào thực quản hoặc thành dị vật đường thở. Ở trẻ, các dị vật còn là các đồ chơi có kích thước nhỏ như lego, đồng xu, hạt nam châm, cúc áo,…

Nguyên nhân hóc dị vật chủ yếu do ăn uống thiếu cẩn thận, vừa ăn vừa nói chuyện, đùa giỡn, hoặc uống rượu bia. Đối với người già có răng giả tháo lắp không chắc, khi nhai nuốt răng giả cùng mắc cài dễ rơi xuống đường tiêu hóa.

Bác sĩ Trí khuyến cáo, phòng ngừa hóc dị vật đường ăn, mọi người nên ăn chậm nhai kỹ; hạn chế vừa ăn vừa nói chuyện hoặc đùa giỡn, nhất khi ăn cơm với cá và ăn các loại trái cây như nhãn, mãng cầu. Lưu ý đặc biệt với trẻ em, người già hoặc những người có răng giả tháo lắp. Đối với trẻ, để phòng ngừa hóc dị vật, phụ huynh nên cho trẻ ăn những loại cá lớn thịt nhiều, xương ít, hoặc loại cá có xương lớn dễ bóc; hạn chế để trẻ tự chơi một mình hoặc chơi đồ chơi kích thước nhỏ.

Nếu không may bị hóc dị vật đường ăn, người bệnh cần đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ kiểm tra và có hướng xử trí phù hợp. Tuyệt đối không chữa hóc dị vật bằng các mẹo dân gian như đánh vào đỉnh đầu, nuốt miếng cơm lớn, ăn chuối hay bánh mì… làm dị vật mắc sâu hoặc tổn thương nhiều hơn.