Đau hông lưng kéo dài, anh Ninh đi khám phát hiện sỏi thận phải, được bác sĩ nội soi tán sỏi ngược dòng bằng ống mềm qua đường niệu tự nhiên, xuất viện sau 24 giờ.

Anh Ninh, 45 tuổi, đau âm ỉ vùng hông lưng phải suốt một tháng, thi thoảng tiểu buốt. Kết quả chụp CT tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM phát hiện sỏi thận phải kích thước 12 mm, nằm ở đài dưới, chưa gây ứ nước ở thận.

Sau khi đánh giá và loại trừ nhiễm khuẩn đường tiết niệu, ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trưởng đơn vị Ung thư tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chỉ định nội soi tán sỏi thận ngược dòng bằng ống soi mềm (RIRS), đặc biệt êkíp không cần đặt ống nong niệu quản (sheath) trong quá trình thực hiện thủ thuật.

Bác sĩ Cương cho biết, ống nong niệu quản tạo đường vào thuận lợi cho ống soi mềm, hỗ trợ bác sĩ đưa dụng cụ vào tiếp cận thận và tạo đường thoát cho dịch tưới rửa. Tuy nhiên, với những người bệnh có niệu quản thuận lợi, không hẹp và có thể đưa ống soi mềm lên thận an toàn, bác sĩ có thể cân nhắc không cần dụng cụ này khi thực hiện thủ thuật.

Theo bác sĩ Cương, nội soi tán sỏi không dùng ống nong niệu quản không chỉ giúp tránh được nguy cơ tổn thương niệu quản do thao tác đặt ống, nhất là ở người chưa từng đặt stent niệu quản trước đó mà còn tiết kiệm chi phí cho người bệnh. Hiện kỹ thuật này được áp dụng điều trị những trường hợp sỏi kích thước dưới 2 cm, thay vì dùng ống nong cho mọi trường hợp như trước đây.

“Nếu cố đưa ống nong qua một niệu quản hẹp hoặc chưa đủ giãn, có thể làm tổn thương niêm mạc, chảy máu hoặc các biến chứng khác. Ngược lại, khi không sử dụng ống nong, bác sĩ cần kiểm soát tốt dòng tưới rửa và áp lực trong hệ thống đài bể thận trong suốt thủ thuật, nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng do áp lực tăng cao”, bác sĩ Cương nói.

Dưới sự hướng dẫn của hệ thống C-arm cung cấp hình ảnh X-quang theo thời gian thực với độ phân giải cao, bác sĩ Cương có thể quan sát rõ nét toàn bộ cấu trúc giải phẫu đường tiết niệu, giúp kiểm soát chính xác từng milimet đường đi của ống soi mềm, dễ dàng định vị “tọa độ” viên sỏi ngay cả ở những vị trí ngóc ngách khó tiếp cận như đài thận dưới, đồng thời bảo vệ tối đa các mô lành xung quanh.

Phương pháp tán sỏi ngược dòng theo đường tiết niệu tự nhiên nên không tạo vết mổ, giúp hạn chế tối đa xâm lấn và giảm đau cho người bệnh. Khi tiếp cận viên sỏi ở đài dưới, bác sĩ sử dụng năng lượng laser để tán vụn sỏi thành các mảnh nhỏ và gắp ra ngoài bằng dụng cụ chuyên dụng.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi trong khoảng một giờ. Rời phòng mổ, anh Ninh tỉnh táo, có thể đi lại và ăn uống, sinh hoạt nhẹ nhàng sau 12 giờ. Nhờ can thiệp ít xâm lấn, bệnh nhân phục hồi nhanh và xuất viện chỉ sau 24 giờ. Bác sĩ lưu ý người bệnh uống đủ từ 2-2,5 lít nước mỗi ngày để thải các vụn sỏi nhỏ còn sót lại ra ngoài theo đường tiểu, đồng thời tái khám đúng hẹn để đánh giá lại toàn bộ hệ thống tiết niệu.

Sỏi tiết niệu là bệnh lý phổ biến tại Việt Nam, ảnh hưởng đến khoảng 2-12% dân số, trong đó sỏi thận chiếm đến 40%. Bệnh thường diễn tiến âm thầm, chỉ bộc lộ triệu chứng như đau quặn thận, đau hông lưng, tiểu máu, tiểu buốt khi sỏi tăng kích thước, di chuyển xuống niệu quản hoặc gây tắc nghẽn, nguy hiểm nhất là biến chứng nhiễm trùng làm suy giảm chức năng thận.

Bác sĩ Cương khuyến cáo, sỏi có xu hướng tái phát nếu không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như uống ít nước, chế độ ăn nhiều muối và đạm động vật, hoặc rối loạn chuyển hóa. Do đó, người có tiền sử sỏi thận cần chủ động điều chỉnh lối sống và tái khám định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và can thiệp kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.