Bà Thảo, 68 tuổi, đột nhiên tiết dịch giống sữa, kèm đau đầu, mờ mắt và suy yếu. Kết quả MRI 3 Tesla phát hiện khối u tuyến yên gần 5 cm.

Các triệu chứng xuất hiện khoảng 1 năm trước. Bà tự mua thuốc uống nhưng không đỡ, các cơn đau tăng dần mức độ và số lần, người yếu dần khiến bà không tự chăm sóc được bản thân. Gần đây, ngực người phụ nữ đột nhiên tiết ra chất dịch giống như sữa dù tuổi đã cao, lo ngại bà mắc bệnh hiểm nghèo, gia đình đưa bà đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ).

Tiến sĩ bác sĩ Trần Hữu Thanh Tùng, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, kết quả xét nghiệm máu cho thấy nồng độ prolactin của người bệnh cao gấp 30 lần ở phụ nữ không mang thai (bình thường dưới 29 ng/ml). Nghi ngờ người bệnh có bất thường ở tuyến yên (hay tuyến chủ) – tuyến nội tiết nhỏ bằng hạt đậu, nặng khoảng 0,5 gram, nằm ở đáy não, bác sĩ chỉ định kiểm tra chuyên sâu bằng MRI 3 Tesla.

Kết quả chụp phát hiện có khối u kích thước 45x37x47mm ở tuyến yên. Khối u đè vùng giao thoa thị giác khiến thị lực suy giảm, chèn ép vào não gây ra các cơn đau đầu dữ dội, yếu liệt người.

Bà Thảo được ê kíp bác sĩ khoa Phẫu thuật Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh thực hiện mổ nội soi lấy trọn vẹn khối u. Sau ca mổ, bà Thảo được chuyển về điều trị tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường để kiểm tra lại nồng độ prolactin máu, đánh giá các tuyến nội tiết khác của tuyến yên.

Bác sĩ Tùng cho biết, nồng độ prolactin cao bất thường do khối u tuyến gây ra là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tiết dịch sữa của bà Thảo.

Tuyến yên là tuyến nội tiết có vai trò rất quan trọng, gồm sản xuất các hormone chỉ đạo và điều hòa hoạt động của hầu hết của các tuyến nội tiết khác, như tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến sinh dục… Hormone tuyến yên bị rối loạn do u tuyến yên sẽ kéo theo rất nhiều rối loạn ở các tuyến nội tiết khác.

U tuyến yên có 2 loại chính là u không tăng tiết hormone và u tăng tiết hormone, phần lớn đều thuộc dạng lành tính, tỷ lệ mắc bệnh khoảng 77/100.000 người.

U tuyến yên lành tính tuy không xâm lấn sang các bộ phận khác nhưng có thể phát triển lớn gây áp lực lên các cấu trúc gần đó, sinh ra các triệu chứng, như buồn nôn, giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn đôi. Khoảng 40% – 60% số người mắc u tuyến yên kích thước lớn bị suy giảm thị lực, đau đầu do áp lực u gây ảnh hưởng các mô lân cận.

5 ngày sau mổ, bà Thảo hết đau đầu, ngực không còn tiết sữa, mắt nhìn rõ hơn, thị lực mỗi mắt đạt 6/10 và còn cải thiện tiếp, có thể ngồi dậy, đi lại trong phòng bệnh và tự sinh hoạt cá nhân. Bà Thảo tiếp tục được theo dõi và tái khám định kỳ phòng ngừa u tuyến yên tái phát.

Bác sĩ Tùng cho biết, triệu chứng của u tuyến yên rất đa dạng và phụ thuộc vào kích thước cũng như khả năng tiết hormone của khối u, các dấu hiệu điển hình thường là rối loạn nội tiết (rối loạn kinh nguyệt, tiết sữa bất thường ở nữ giới, giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương ở nam giới), bệnh to đầu chi, hội chứng cushing, giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực, đau đầu kéo dài, buồn nôn, mệt mỏi…

Bác sĩ Tùng khuyến cáo u tuyến yên nếu không phát hiện và điều trị sớm sẽ gây ra các biến chứng như: rối loạn nội tiết, xuất huyết – hoại tử tuyến yên, mất thị lực vĩnh viễn, tăng áp lực nội sọ, đột quỵ tuyến yên… trường hợp nặng có thể tử vong. Nếu có các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời.

*Tên người bệnh đã thay đổi