Hà Nội – Chị Tây, 36 tuổi, đau âm ỉ vùng bụng dưới, phát hiện có khoảng 1 lít máu tràn trong ổ bụng do vỡ nang buồng trứng.

Khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội chị Tây tình trạng đau âm ỉ vùng hạ vị. Kết quả xét nghiệm máu ban đầu ghi nhận các chỉ số gợi ý tình trạng viêm.

Qua siêu âm người bệnh được phát hiện nhiều dịch tự do, đặc biệt tại túi cùng Douglas có lớp dịch tăng âm điển hình gợi ý máu trong ổ bụng.

Tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bác sĩ siêu âm đầu dò âm đạo ghi nhận tại buồng trứng trái có khối hỗn hợp âm kích thước khoảng 61 x 40 x 45 mm. Xét nghiệm Beta hCG âm tính giúp loại trừ thai ngoài tử cung vỡ – một trong những nguyên nhân thường gặp gây xuất huyết ổ bụng ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

BS.CKII Hà Ngọc Đại chẩn đoán người bệnh xuất huyết ổ bụng do vỡ nang noãn trưởng thành (nang De Graff) và chỉ định phẫu thuật nội soi cấp cứu. Ổ bụng chị Tây chứa lượng lớn máu loãng lẫn máu cục với tổng thể tích khoảng một lít. Sau khi hút sạch máu và lấy các cục máu đông quanh buồng trứng trái, các bác sĩ xác định điểm chảy máu xuất phát từ một nang noãn trưởng thành đã vỡ. Êkíp sử dụng dao điện lưỡng cực cầm máu, bơm rửa sạch ổ bụng và đặt dẫn lưu. Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi sát, điều trị và chăm sóc dinh dưỡng phù hợp. Sau 5 ngày, sức khỏe ổn định, chị Tây được rút dẫn lưu và xuất viện.

Bác sĩ Đại cho biết, thông thường trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt, dưới tác động của nội tiết tố, nhiều nang noãn sẽ bắt đầu phát triển nhưng thông thường chỉ có một nang phát triển vượt trội, gọi là nang De Graff. Đây là nang noãn trưởng thành chứa trứng, sẽ vỡ vào thời điểm rụng trứng để giải phóng noãn vào vòi tử cung. Sau đó, phần nang còn lại chuyển thành hoàng thể, tiếp tục tiết hormone giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và chuẩn bị cho quá trình mang thai nếu có thụ thai.

Tuy nhiên, ở một số phụ nữ, quá trình rụng trứng có thể làm tổn thương các mạch máu tại buồng trứng hoặc gây chảy máu từ thành nang. Biến chứng này thường xảy ra vào thời điểm giữa chu kỳ kinh nguyệt. Phần lớn lượng máu chảy rất ít và có thể tự cầm, nhưng một số ít trường hợp máu chảy nhiều vào ổ bụng, gây đau bụng dữ dội, tụt huyết áp, choáng, thậm chí sốc mất máu. Nguy cơ xuất huyết có thể tăng lên khi nang phát triển lớn, thành mạch dễ tổn thương hoặc sau các tác động như vận động mạnh, quan hệ tình dục, chấn thương vùng bụng. Một số trường hợp mắc rối loạn đông máu hoặc sử dụng thuốc chống đông cũng có nguy cơ chảy máu nặng hơn.

Theo bác sĩ Đại, nhiều phụ nữ có thể xuất hiện cơn đau nhẹ vùng bụng dưới vào thời điểm rụng trứng (đau giữa kỳ kinh) và triệu chứng này thường tự hết sau vài giờ đến một ngày. Tuy nhiên, nếu cơn đau ngày càng tăng, kéo dài, kèm choáng váng, ngất, buồn nôn hoặc tụt huyết áp thì không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu xuất huyết ổ bụng cần được cấp cứu. Trên thực tế, triệu chứng đau bụng do vỡ nang noãn cũng dễ nhầm lẫn với viêm ruột thừa, bệnh lý tiêu hóa, tiết niệu hoặc thai ngoài tử cung nên cần được bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân.

Để chẩn đoán, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng với siêu âm bụng và siêu âm đầu dò âm đạo nhằm đánh giá buồng trứng, xác định vị trí tổn thương và lượng dịch hoặc máu trong ổ bụng. Đồng thời, các xét nghiệm máu giúp đánh giá mức độ mất máu, tình trạng viêm, loại trừ các nguyên nhân thường gặp khác và hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Tùy tình trạng, người bệnh có thể được theo dõi và điều trị nội khoa nếu lượng máu trong ổ bụng ít, huyết động ổn định. Trường hợp xuất huyết nhiều, đau bụng dữ dội, huyết áp tụt, huyết động không ổn định hoặc nghi ngờ biến chứng sẽ được chỉ định phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở để cầm máu, xử trí tổn thương và bảo tồn tối đa chức năng buồng trứng.

Bác sĩ khuyến cáo nên đi khám khi xuất hiện đau bụng dưới đột ngột hoặc kéo dài, đặc biệt nếu cơn đau ngày càng tăng, kèm choáng váng, buồn nôn, nôn, sốt hoặc ngất. Đây có thể là dấu hiệu của vỡ nang buồng trứng, thai ngoài tử cung hoặc nhiều bệnh lý cấp cứu khác cần được chẩn đoán và điều trị sớm nhằm tránh mất máu, nhiễm trùng và các biến chứng nguy hiểm. Khám phụ khoa định kỳ cũng giúp phát hiện sớm bất thường buồng trứng, theo dõi u nang khi có chỉ định và điều trị kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi