Hà Nội_Bé Quảng, 10 tuổi bị VA và amidan quá phát gây xẹp màng nhĩ 2 bên, giảm thính lực.

Nội soi tai mũi họng cho thấy VA quá phát độ III–IV, amidan độ III, niêm mạc mũi phù nề, dịch đọng ở vòm họng. Đáng chú ý, màng nhĩ hai bên đã co lõm sâu vào trong hõm nhĩ, có thể nặng dính vào xương bàn đạp và ụ nhô. Đây là dấu hiệu xẹp nhĩ, xảy ra khi áp lực trong tai giữa giảm, kéo màng nhĩ vào trong thay vì giữ ở vị trí bình thường.

Theo bác sĩ Trần Thị Hoa, khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, VA của bé Quảng quá phát do viêm tái diễn, che lấp hoàn toàn cửa mũi sau và cửa thoát ra của vòi nhĩ, khiến tai giữa không được thông khí bình thường. Áp lực âm trong tai giữa kéo màng nhĩ lõm dần vào trong, gây xẹp nhĩ hai bên. Tình trạng này làm giảm khả năng dẫn truyền âm thanh, khiến trẻ nghe kém. Nếu kéo dài, màng nhĩ có thể tiếp tục co kéo, hình thành túi co kéo và cholesteatoma. Đây là tổn thương có tính chất tiêu xương và có khả năng phá hủy cấu trúc xương quan trọng trong tai giữa.

Bên cạnh đó, VA và amidan của bé cũng quá phát, gây hẹp đường thở trên. VA nằm ở vòm mũi họng, phía sau hốc mũi; amidan khẩu cái nằm ở hai bên họng. Khi hai tổ chức này phát triển quá mức, luồng khí từ mũi xuống họng bị cản trở khiến bé thường xuyên ngạt mũi, phải thở bằng miệng suốt nhiều tháng. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể làm gián đoạn giấc ngủ, gây thiếu oxy, ảnh hưởng đến não bộ và khả năng tập trung.

Để giải quyết tình trạng tắc nghẽn đường thở và rối loạn thông khí tai giữa, bé Quảng được chỉ định nạo VA, cắt amidan bằng dao Coblator dưới gây mê nội khí quản. Phương pháp này giúp loại bỏ tổ chức quá phát, kiểm soát chảy máu và hạn chế tổn thương nhiệt lan sang các mô lân cận.

Bác sĩ đồng thời đặt ống thông khí qua màng nhĩ, tạo đường lưu thông không khí trực tiếp vào tai giữa. Nhờ đó, áp lực trong tai giữa được cân bằng, hạn chế lực kéo màng nhĩ vào trong. Phối hợp các can thiệp trong cùng cuộc phẫu thuật giúp xử lý những vấn đề cần điều trị, tránh cho trẻ phải trải qua nhiều lần gây mê và phẫu thuật riêng biệt.

Sau 12 ngày, bé hết ngạt mũi, không còn chảy dịch. Khi tái khám, màng nhĩ hai bên có ống thông khí, không khí được lưu thông, màng nhĩ không còn bị co lõm. Sau 3 tháng, tai giữa và màng nhĩ ổn đinh, ống thông khí đã tự rơi ra ngoài trả lại màng nhĩ sáng, liền tốt, gia đình cũng nhận thấy trẻ nghe rõ hơn.

Bác sĩ Hoa khuyến cáo cha mẹ đưa trẻ đi khám tai mũi họng nếu ngạt mũi kéo dài, thường xuyên thở bằng miệng, ngáy khi ngủ, ngủ không yên giấc hoặc viêm mũi họng tái diễn. Trẻ thường xuyên hỏi lại khi giao tiếp, có biểu hiện nghe kém hoặc học tập sa sút, mất tập trung chú ý không rõ nguyên nhân cũng cần được kiểm tra thính lực và đánh giá tình trạng tai giữa.

Không phải mọi trường hợp VA hoặc amidan quá phát đều cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ căn cứ mức độ tắc nghẽn, triệu chứng, ảnh hưởng đến giấc ngủ và tình trạng tai giữa để lựa chọn phương án phù hợp. Sau phẫu thuật, gia đình cần tuân thủ lịch tái khám và hướng dẫn chăm sóc.

Nếu trẻ chảy máu họng, khó thở hoặc không thể uống nước, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi