TP.HCM – Vượt qua tâm lý mặc cảm và trở ngại khi tìm người hiến tặng mẫu tinh trùng, chị Yến làm mẹ đơn thân ở 36 tuổi, cho hay hạnh phúc hơn từ khi có con.

Chồng sắp cưới đột ngột qua đời gần một tháng trước ngày cưới, chị Yến quyết định ở vậy “thủ tiết thờ chồng”, lao vào công việc để nguôi ngoai nỗi đau. 5 năm sau biến cố, chị ổn định kinh tế, nhưng sống một mình tại thành phố, sự cô độc khiến chị mong có một đứa con. “Tôi chần chừ hơn 1 năm bởi nhiều nỗi sợ hãi và mặc cảm”, chị cho hay.

Ba mẹ ở quê là hưu trí, chị Yến lo sợ ông bà khó chấp nhận điều tiếng con gái không chồng mà có con, người thân quen sẽ đặt nghi vấn đứa trẻ là con ai. Đặc biệt, chị day dứt cảnh con thiếu tình thương của cha, bị bạn bè trêu chọc sẽ ảnh hưởng tâm lý. “Tôi sẽ trả lời sao nếu con hỏi ‘tại sao con không có cha’?…”, chị trải lòng, cho biết thêm khi tham gia vào các hội nhóm trên mạng xã hội thì thấy những lo lắng đó phổ biến với nhiều người mẹ đơn thân.

Giữa năm 2024, chị Yến lấy hết can đảm trò chuyện cùng gia đình. Khác xa với sự lo sợ ban đầu, bố mẹ chị cởi mở và ủng hộ quyết định của con gái. “Sanh con đi, đưa về đây ba mẹ nuôi cho”, mẹ chị động viên.

Chị Yến đến khoa Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 (IVF Tâm Anh Quận 8), được ThS.BS Trần Ngọc Hà Giang hướng dẫn quy trình vận động người hiến tinh trùng, hoán đổi mẫu và nhận lại mẫu vô danh để thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Theo quy định, người hiến tặng tinh trùng cần từ 20 tuổi trở lên, khỏe mạnh, không mắc các bệnh lý về di truyền, tâm thần và truyền nhiễm, xét nghiệm tinh dịch đồ đủ tiêu chuẩn. Người hiến xin và người hiến tặng tinh trùng được tư vấn kỹ lưỡng tâm lý về quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan; trường hợp đã kết hôn thì cả vợ và chồng người hiến đều tham gia trong bước này.

Chị Yến không có anh hay em trai ruột, vấn đề xin tinh trùng vốn nhạy cảm khiến chị gặp không ít khó khăn. Trằn trọc nhiều đêm, chị quyết định vận động người bạn thân thực hiện nghĩa cử này. Các bước khám ban đầu đều thuận lợi và kết quả tốt.

Đến bước tư vấn tâm lý, vợ của người bạn thân đột ngột thay đổi quyết định bởi lo sợ khi mẫu tinh trùng của chồng khi hoán đổi cho người khác, sẽ không biết đứa trẻ được sinh ra là ai, nguy cơ kết hôn cận huyết sau này. Dù bác sĩ tư vấn nguy cơ này rất thấp, người vợ vẫn không đồng ý khiến quy trình ngừng lại. Chị Yến mở lời với người bạn khác cũng bị từ chối.

Biết chị Yến liên tiếp gặp khó khăn trong quá trình vận động người hiến tinh trùng, một người bạn độc thân quyết định giúp đỡ. Các bước khám, sàng lọc đối với người hiến tặng tinh trùng diễn ra nghiêm ngặt và kết thúc sau 3 tháng, kết quả tốt. Mẫu được chuyển vào ngân hàng tinh trùng, hoán đổi, giúp chị Yến nhận được mẫu vô danh; đảm bảo bí mật danh tính của người hiến tặng, người nhận mẫu và sự phát triển của đứa trẻ sau khi chào đời.

Đầu tháng 6, chị Yến được bắt đầu chu kỳ điều trị thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Bác sĩ Giang xây dựng phác đồ kích thích buồng trứng với liều lượng thuốc phù hợp, chọc hút thu được 11 noãn (trứng) trưởng thành.

Chuyên viên phôi học thực hiện rã đông tinh trùng hiến tặng, lựa chọn tinh binh tiêm vào bào tương noãn, nuôi cấy phôi trong hệ thống tủ time-lapes tối ưu mọi điều kiện thu được được 6 phôi ngày 5 chất lượng tốt. Chị Yến được chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện, chuyển phôi thành công ngay từ lần đầu tiên, sẵn sàng cho hành trình mang thai và sinh con ở tuổi 36.

“Tôi trải qua gần một năm mới có được mẫu tinh trùng, vượt qua những bước đầu khó khăn. Hành trình mang thai, sinh con, một mình nuôi dạy đứa trẻ nên người chắc chắn không hề dễ dàng nhưng tôi tin điều tốt đẹp sẽ đến khi bản thân sống tích cực và xã hội ngày càng cởi mở”, chị Yến nói.

Theo bác sĩ Giang, được làm mẹ là nguyện vọng chính đáng của tất cả phụ nữ dù đã kết hôn hay độc thân và được pháp luật Việt Nam ủng hộ. Riêng với phụ nữ quyết định làm mẹ đơn thân nhưng không muốn quan hệ tình dục, pháp luật Việt Nam cấp phép cho một số bệnh viện xây dựng ngân hàng tinh trùng và áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với mục đích nhân đạo này.

Để đảm bảo các quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, chất lượng giống nòi, tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh nói chung và IVF Tâm Anh – Quận 8 nói riêng, quy trình sàng lọc mẫu tinh trùng hiến tặng – hoán đổi mẫu được xây dựng cực kỳ nghiêm ngặt.

Phụ nữ quyết định làm mẹ đơn thân thường là những trường hợp không tìm được bạn đời phù hợp, không kết hôn, hoặc thuộc cộng đồng LGBT. Chia sẻ từ những phụ nữ thụ tinh trong ống nghiệm để làm mẹ đơn thân tại IVF Tâm Anh – Quận 8, họ đã trải qua thời gian dài đấu tranh tâm lý, vượt qua mặc cảm định kiến của xã hội, nỗ lực phát triển kinh tế để “tìm con” và sẵn sàng một mình nuôi con.

Quá trình điều trị hỗ trợ sinh sản, họ trải qua nhiều khó khăn, điển hình như khó vận động được người hiến tinh trùng, vận động nhiều người hiến mới có được mẫu đạt chuẩn, điều trị khi tuổi tác đã ngoài 35 tuổi (độ tuổi suy giảm số lượng và chất lượng trứng), trường hợp LGBT đã trải qua thời gian dài sử dụng hormone chuyển giới từ nữ sang nam dẫn đến giảm tỷ lệ thành công.

Bác sĩ Giang cho hay thêm, từ 1/10, pháp luật Việt Nam cho phép phụ nữ độc thân được tiếp cận các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, bao gồm trữ đông noãn, xin tinh trùng để thụ tinh trong ống nghiệm khi có nguyện vọng. Khác với trước đây là những kỹ thuật này cần có chỉ định của bác sĩ. Sự cởi mở hơn trong quy định của pháp luật cũng góp phần tháo gỡ những định kiến của xã hội, giúp phụ nữ tự tin và chủ động, giảm thiểu những khó khăn trên hành trình có con.

Bác sĩ Giang khuyến cáo thêm, những trường hợp phụ nữ mong muốn tập trung phát triển sự nghiệp và cống hiến cho xã hội nên trữ đông noãn trước tuổi 35 để bảo tồn sức khỏe sinh sản, chủ động thời điểm sinh con lý tưởng. Phụ nữ khi có đủ khả năng kinh tế, mong muốn làm mẹ đơn thân nên khám và điều trị trước tuổi 35 giúp tăng tỷ lệ thành công. Trường hợp LGBT nên trữ đông noãn trước khi sử dụng hormone và không phẫu thuật cắt tử cung giúp đảm bảo khả năng có con của chính mình.

*Tên người bệnh đã được thay đổi