Ngứa, dụi mắt thường xuyên rồi đột ngột nhìn mờ, đau nhức mắt, ông Nam (57 tuổi, Đồng Tháp) đi khám, phát hiện lệch thủy tinh thể nhân tạo.

Thạc sĩ, bác sĩ Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), cho biết khi tới khám, người bệnh chảy nước mắt nhiều, thị lực mắt phải chỉ còn 1/10, nhãn áp 47 mmHg – cao hơn hai lần bình thường; trong khi mắt trái 10/10, nhãn áp ổn định.

Kiểm tra bằng sinh hiển vi (kính phóng đại cấu trúc mắt) và máy chụp cắt lớp quang học OCT, ghi nhận thủy tinh thể nhân tạo mắt phải rơi xuống khoang hậu phòng, bờ mi sưng; mắt trái ổn định. Ông Nam được chẩn đoán viêm bờ mi, lệch thủy tinh thể nhân tạo, tăng nhãn áp mắt phải.

Khai thác bệnh sử, trước đó 2 năm, ông Nam đã phẫu thuật Phaco điều trị bán lệch thủy tinh thể mắt phải, kèm đục thủy tinh thể hai mắt. Ông được đặt thấu kính nội nhãn (thủy tinh thể nhân tạo) hai mắt tại bệnh viện địa phương. Sau mổ, thị lực của ông khôi phục tốt, đạt 10/10 mỗi mắt.

Khoảng một tuần trước, ông ngứa, cộm xốn mắt phải nhiều, tự mua thuốc không rõ loại về nhỏ nhưng không đỡ, ông dụi mắt mạnh nhiều lần. Sau đó, mắt phải đột ngột nhìn mờ, triệu chứng tăng dần kèm đau nhức dữ dội.

Theo bác sĩ Phúc, đây là tình trạng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến thị lực người bệnh. Thủy tinh thể được giữ ổn định trong mắt nhờ bao thủy tinh thể và hệ thống dây chằng Zinn.

Ông Nam có tiền sử bán lệch thủy tinh thể – tình trạng thủy tinh thể bị dịch chuyển một phần khỏi vị trí giải phẫu, cho thấy hệ thống dây chằng này đã bị yếu, giãn hoặc đứt một phần. Khi bờ mi bị viêm nhiễm, người bệnh ngứa, khó chịu, dễ dụi mắt bằng lực mạnh hoặc liên tục. Lực tác động làm nhãn cầu biến dạng tạm thời, tạo lực kéo làm lệch thủy tinh thể nhân tạo khỏi vị trí bình thường, khiến thị lực suy giảm nhanh chóng.

Thủy tinh thể nhân tạo xô lệch đồng thời làm hẹp góc tiền phòng, cản trở đường thoát thủy dịch (chất lỏng bên trong mắt). Trong khi thể mi vẫn liên tục sản xuất thủy dịch khiến dịch bị ứ lại trong mắt, khiến nhãn áp tăng cao, gây đau nhức mắt, bác sĩ Phúc lý giải.

“Lệch thủy tinh thể nhân tạo đã gây biến chứng tăng nhãn áp. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác, khiến thị lực suy giảm không hồi phục, thậm chí mù lòa”, bác sĩ Phúc nói.

Ông Nam được chỉ định dùng thuốc nhỏ hạ nhãn áp nhằm kiểm soát áp lực trong mắt, giảm đau nhức, đồng thời sử dụng thuốc kháng viêm để giảm tình trạng khó chịu tại bờ mi. Sau khi nhãn áp và viêm bờ mi được kiểm soát, bác sĩ tiến hành phẫu thuật để thay và treo cố định thủy tinh thể nhân tạo vào đúng vị trí, giúp lấy lại thị lực, góp phần kiểm soát nhãn áp lâu dài.

Đồng thời, do bao thủy tinh thể bị rách, dịch kính (chất gel trong suốt nằm bên trong nhãn cầu) có thể tràn ra phía trước, nguy cơ gây bong rách võng mạc, viêm nhiễm bên trong mắt. Bác sĩ kết hợp phẫu thuật cắt dịch kính nhằm hạn chế các biến chứng sau phẫu thuật.

“Phẫu thuật treo thuỷ tinh thể lần hai phức tạp hơn so với thay thủy tinh thể lần đầu, đồng thời việc treo thủy tinh thể nhân tạo làm thay đổi cấu trúc bên trong mắt. Do đó, khả năng phục hồi thị lực của người bệnh khó đạt mức tối đa”, bác sĩ Phúc nói.

Sau hai tuần phẫu thuật, ông Nam hồi phục tốt, thủy tinh thể nhân tạo đúng vị trí, không còn đau nhức mắt, thị lực mắt phải cải thiện lên 7/10. Bác sĩ lưu ý người bệnh cần tái khám đúng hẹn để theo dõi thị lực, nhãn áp; tránh dụi hoặc tác động mạnh lên mắt trong thời gian hồi phục. Nếu xuất hiện dấu hiệu đau nhức mắt, đỏ mắt, nhìn mờ, thấy ruồi bay hoặc giảm thị lực đột ngột, cần đến bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được điều trị kịp thời.

Lệch thủy tinh thể nhân tạo có thể gây tăng nhãn áp, glôcôm, viêm nhiễm trong mắt, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực. Bác sĩ Phúc khuyến cáo người từng phẫu thuật thay thủy tinh thể cần chăm sóc mắt đúng hướng dẫn, tránh dụi hoặc ấn mắt, đeo kính bảo vệ khi ra ngoài để hạn chế nguy cơ va đập vùng mắt.

Ngoài ra, ở người bình thường, dụi mắt thường xuyên có thể gây trầy xước, tổn thương giác mạc, hình thành sẹo, làm suy giảm thị lực không phục hồi. Bác sĩ khuyến cáo mọi người cần giữ vệ sinh, rửa mắt với nước muối sinh lý 2 lần/ngày, không dùng chung khăn mặt, mỹ phẩm để tránh viêm nhiễm. Khi xuất hiện cảm giác ngứa, cộm xốn, đỏ mắt kéo dài, cần đến bệnh viện để được điều trị kịp thời, đúng cách.

*Tên người bệnh đã được thay đổi