TP.HCM – Kết hôn 2 năm không có con, chị Hương, 37 tuổi, đi khám ở hai bệnh viện đều nhận kết quả “vô sinh do tử cung xấu”.

“Vợ chồng tôi chỉ ao ước có một đứa con. Lần này, nếu không còn hy vọng, có lẽ tôi sẽ khuyên chồng tìm hạnh phúc mới”, chị Hương thành thật nói với ThS.BS Nguyễn Thị Thủy khi đến khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh TP.HCM).

Bác sĩ Thủy cho biết, hình ảnh siêu âm ghi nhận tử cung của chị Hương dạng hình cầu, kích thước lớn gấp đôi người bình thường, nhiều khối lạc nội mạc lổn nhổn bên trong cơ tử cung và vùng cùng đồ sau (cơ quan giữa trực tràng và tử cung). Tình trạng lạc nội mạc tử cung này là nguyên nhân làm chị Hương đau bụng dữ dội trong kỳ kinh và làm mô cơ tử cung xơ cứng.

Khối lạc nội mạc cũng có thể di trú và làm tổn thương đến các cơ quan khác như vòi trứng, buồng trứng, phúc mạc… Khi lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng, không chỉ làm giảm dự trữ buồng trứng mà còn làm giảm chất lượng trứng. Những yếu tố này có thể khiến người bệnh khó có con tự nhiên. Ngay cả khi điều trị hỗ trợ sinh sản, tình trạng này cũng có thể dẫn đến giảm tỷ lệ đậu thai, tăng nguy cơ thai sinh hóa hoặc thai ngoài tử cung.

Dự trữ buồng trứng của chị Hương suy giảm nhiều, chỉ bằng 1/3 so với phụ nữ cùng độ tuổi, siêu âm ghi nhận vài nang noãn (trứng). Bác sĩ Thủy xây dựng phác đồ kích thích buồng trứng với liều lượng thuốc phù hợp cho chị Hương, chọc hút thu được 7 noãn trưởng thành. Chồng chị được thu mẫu tinh trùng. Chuyên viên phôi học lọc rửa, lựa chọn tinh trùng đủ điều kiện tiêm vào bào tương noãn, nuôi cấy phôi trong môi trường tối ưu mọi điều kiện giúp thu được 3 phôi ngày 5 chất lượng khá.

Chị Hương được điều trị ức chế lạc nội mạc tử cung kéo dài 3 tháng. Khi tình trạng bệnh lý được kiểm soát, bác sĩ Thủy xây dựng phác đồ chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện cho người bệnh và chuyển phôi vào lòng tử cung. Chị Hương đậu thai sau lần thứ hai chuyển phôi, thai kỳ hiện 10 tuần phát triển khỏe mạnh. Phôi còn lại được trữ đông.

Theo bác sĩ Thủy, cho đến nay nguyên nhân gây bệnh lý lạc nội mạc tử cung vẫn chưa được xác định rõ. Các nghiên cứu cho rằng, dòng kinh chảy ngược, lắng đọng trên các cơ quan vùng chậu gây viêm có thể là yếu tố dẫn đến bệnh lý.

Hệ miễn dịch bị lỗi dẫn đến không nhận ra và phá hủy các mô nội mạc tử cung phát triển bất thường bên ngoài tử cung. Nồng độ hormone estrogen trong cơ thể tăng cao cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng lạc nội mạc tử cung. Ngoài ra, bệnh có thể do ảnh hưởng của một số thủ thuật ở vùng bụng hoặc yếu tố di truyền.

Bệnh thường diễn tiến âm thầm, trong giai đoạn đầu không có dấu hiệu điển hình. Người bệnh thường mất từ 5-10 năm mới có thể phát hiện bệnh nếu không chủ động thăm khám sớm. Bác sĩ Thủy khuyến cáo, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên chủ động khám sức khỏe, trong đó siêu âm tử cung giúp phát hiện sớm bệnh lý lạc nội mạc tử cung.

Những trường hợp như thường đau bụng nhiều trong chu kỳ kinh nguyệt, chu kỳ kinh nguyệt ngắn (dưới 27 ngày), tiền sử gia đình có mẹ/ cô/ chị/ em gái bị lạc nội mạc tử cung… dù đã kết hôn hoặc còn độc thân đều nên đến bệnh viện để khám và điều trị sớm.

Trường hợp vợ chồng sau kết hôn một năm chưa có con, dù kèm theo các triệu chứng bất thường hoặc không đều nên đến bệnh viện để khám toàn diện cả vợ và chồng. Tùy nguyên nhân và tình trạng bệnh lý, bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhất giúp sớm có con với chi phí hợp lý và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tại IVF Tâm Anh TP.HCM, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận và điều trị thành công cho những vợ chồng vô sinh hiếm muộn, trong đó khoảng 60% trường hợp là khó điều trị như lớn tuổi, hiếm muộn lâu năm, tình trạng bệnh lý phức tạp… Thống kê năm 2021 – 2024, kết quả có thai cộng dồn trên tất cả các nhóm bệnh nhân tại IVF Tâm Anh TP.HCM trung bình đạt 80,1%.

*Tên người bệnh đã được thay đổi