Ông Tiến, 54 tuổi, phát hiện ung thư đại tràng sigma giai đoạn 3B, đã di căn hạch, vừa được phẫu thuật robot cắt bỏ khối u kết hợp nạo vét hạch.

Ông Tiến nhiều năm nay sức khỏe ổn định, ăn uống và sinh hoạt bình thường. Trong lần khám sức khỏe định kỳ tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, ông nội soi đại tràng không đau để tầm soát bệnh lý đường tiêu hóa.

Kết quả phát hiện tại đại tràng sigma, cách bờ hậu môn khoảng 25 cm, có một khối u sùi dạng polyp. Phía dưới khối u khoảng 6 cm xuất hiện thêm một polyp có cuống dài. Bác sĩ tiến hành sinh thiết tổn thương. Kết quả giải phẫu bệnh xác định khối u là ung thư biểu mô tuyến biệt hóa vừa, polyp còn lại là polyp tăng sản lành tính.

Chụp cắt lớp vi tính (CT) tiếp tục ghi nhận tổn thương dạng polyp kích thước khoảng 23 mm ở đại tràng sigma, bắt thuốc cản quang mạnh, chưa thấy dấu hiệu xâm lấn các cơ quan lân cận. Tuy nhiên, hình ảnh cho thấy có các hạch nằm quanh vùng tổn thương, nghi ngờ di căn hạch vùng.

Tiến sĩ bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chỉ định phẫu thuật nội soi cho ông Tiến bằng robot Da Vinci Xi, nhờ các cánh tay robot có khả năng thao tác linh hoạt bên trong không gian hẹn nên sẽ giúp cắt chính xác đoạn đại tràng sigma chứa khối u, đồng thời nạo vét sạch các hạch di căn theo nguyên tắc điều trị ung thư.

Trong quá trình mổ, êkíp khảo sát toàn bộ ổ bụng, gan, phúc mạc và túi cùng Douglas, chưa ghi nhận tổn thương di căn. Các bác sĩ điều khiển cánh tay robot tiến hành phẫu tích mạch máu, nạo vét hạch triệt để, cắt đoạn đại tràng chứa khối u với diện cắt an toàn, sau đó nối lại đường tiêu hóa bằng dụng cụ khâu nối tự động.

Nhờ phẫu thuật ít xâm lấn với sự hỗ trợ của robot, ông Tiến hồi phục thuận lợi. Người bệnh có thể ngồi dậy, đi lại ngay từ ngày đầu sau mổ, bắt đầu ăn thức ăn lỏng từ ngày thứ ba và xuất viện sau 5 ngày.

Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy khối u là ung thư biểu mô tuyến xâm nhập, biệt hóa vừa. Tế bào ung thư đã xâm nhập đến lớp thanh mạc của đại tràng. Trong tổng số 12 hạch được nạo vét, có 2 hạch chứa tế bào ung thư, tương ứng giai đoạn IIIB. Sau phẫu thuật, người bệnh được chuyển đến chuyên khoa Ung bướu để điều trị hóa chất bổ trợ nhằm tiêu diệt các tế bào ung thư vi thể còn sót lại, giảm nguy cơ tái phát và cải thiện tiên lượng lâu dài.

Theo bác sĩ Hùng, ung thư đại trực tràng như trường hợp ông Tiến là một trong những bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Ở giai đoạn sớm, đa số người bệnh không có triệu chứng hoặc chỉ có những biểu hiện rất mơ hồ như đầy hơi, chướng bụng, thay đổi thói quen đi tiêu, đau bụng thoáng qua hoặc mệt mỏi nên dễ bị bỏ qua.

Đại tràng có lòng tương đối rộng nên khối u cần thời gian để phát triển trước khi gây hẹp lòng ruột hoặc tắc ruột. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi có biểu hiện thiếu máu kéo dài, sụt cân, đại tiện ra máu hoặc đau bụng do khối u đã ở giai đoạn tiến triển. Không ít người, giống như trường hợp ông Tiến, được chẩn đoán hoàn toàn tình cờ trong quá trình khám sức khỏe định kỳ.

Theo bác sĩ Hùng, không nên chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám vì khi đó bệnh có thể đã tiến triển. Tầm soát chủ động là biện pháp hiệu quả nhất giúp phát hiện sớm ung thư đại trực tràng hoặc các tổn thương tiền ung thư.

Hiện nay, xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân có thể phát hiện lượng máu rất nhỏ do polyp hoặc khối u chảy rỉ, ngay cả khi phân nhìn hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, nội soi đại tràng vẫn được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong tầm soát vì không chỉ giúp quan sát trực tiếp toàn bộ niêm mạc đại tràng với hình ảnh phóng đại mà còn có thể cắt bỏ polyp hoặc sinh thiết những tổn thương nghi ngờ trong cùng một lần thực hiện. Việc loại bỏ polyp từ giai đoạn tiền ung thư giúp ngăn ngừa nguy cơ tiến triển thành ung thư sau này.

Bác sĩ Hùng khuyến nghị, người từ 40 tuổi trở lên nên chủ động nội soi đường tiêu hóa theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, ít chất xơ hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng. Đặc biệt, những người có cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con mắc ung thư đại trực tràng nên bắt đầu nội soi từ 30 tuổi hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi người thân được chẩn đoán mắc bệnh, sau đó duy trì tầm soát định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ung thư đại tràng nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm có khả năng điều trị khỏi rất cao, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể trên 90%. Ngược lại, khi bệnh được phát hiện muộn hoặc đã di căn xa, việc điều trị trở nên phức tạp hơn, tiên lượng sống giảm đáng kể. Vì vậy, khám sức khỏe định kỳ và tầm soát đúng thời điểm là chìa khóa giúp phát hiện bệnh sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi