TP.HCM – Chị Liên, 30 tuổi, vô sinh thứ phát 5 năm do buồng trứng tiết chất gây viêm, âm thầm “ăn mòn” quỹ trứng.

Chị Liên từng có con tự nhiên với chồng cũ. Sau 5 năm tái hôn, vợ chồng chị vẫn không có tin vui. Người chồng hiện đang làm việc tại Mỹ, mỗi năm về nước 1 tháng. Mong con, chị Liên từng nỗ lực canh trứng, song không hiệu quả.

Anh chị đến Trung tâm hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh TP.HCM) điều trị hiếm muộn. Qua kiểm tra, chỉ số dự trữ buồng trứng (AMH) của chị Liên giảm còn 1,6 ng/ml (phụ nữ 30 tuổi, AMH trung bình 2,5 ng/ml), kèm nang lạc nội mạc buồng trứng trái và viêm gan B mạn tính. Chồng sức khỏe sinh sản bình thường.

BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân, IVF Tâm Anh TP.HCM, đánh giá trường hợp của chị Liên vô sinh thứ phát, dù chị từng sinh con tự nhiên, nhưng sau 9 năm, sức khỏe sinh sản đã có nhiều biến đổi. Khối nang lạc nội mạc buồng trứng không chỉ chiếm chỗ, mà còn liên tục tiết ra các cytokine gây viêm, phá hủy các nang noãn lành lặn và làm tổn thương cấu trúc di truyền (DNA) của trứng. Đây có thể là nguyên nhân khiến trứng suy giảm chất lượng, dẫn đến khó thụ tinh. Nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng viêm sẽ khiến dự trữ buồng trứng suy giảm nghiêm trọng, giảm cơ hội có thai bằng chính trứng của người bệnh.

Thêm vào đó, do người chồng ở nước ngoài, tần suất sinh hoạt vợ chồng quá ít càng làm giảm tỷ lệ thụ thai tự nhiên.

Bác sĩ Ngân xây dựng phác đồ cá thể hóa, kích trứng, thụ tinh bằng phương pháp bơm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Kết quả thu được 12 phôi. Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống nuôi phôi Time-Lapse tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho phép theo dõi quá trình phát triển phôi liên tục, chị Liên được 7 phôi ngày 5 chất lượng.

Song song với quá trình tạo phôi, tình trạng viêm gan B của chị cũng được kiểm soát chặt chẽ. Kết quả xét nghiệm cho thấy tải lượng HBV DNA thấp và chức năng gan ổn định. Chị Liên được bác sĩ phối hợp theo dõi cùng chuyên khoa Gan mật nhằm đảm bảo thai kỳ an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con.

Trước khi chuyển phôi, bác sĩ Ngân điều trị ức chế tình trạng lạc nội mạc tử cung buồng trứng. Khi nội mạc tử cung đạt độ dày lý tưởng, bác sĩ tiến hành chuyển phôi giúp chị Liên đậu thai ngay lần đầu. Do thai có dây rốn bám mép, chị phải hạn chế vận động để dưỡng thai. Sau 3 tháng đầu, thai dần ổn định, phát triển thuận lợi.

Tháng 4/2026, thai đạt 39 tuần, đánh giá thai phụ có tiền sử mổ lấy thai và khung chậu hẹp, các bác sĩ quyết định mổ lấy thai chủ động, chị thành công sinh hạ bé gái nặng 3,2 kg. Số phôi trữ đông còn lại dành cho kế hoạch sinh thêm con trong tương lai.

Theo bác sĩ Ngân, tình trạng vô sinh thứ phát ở phụ nữ chiếm đến hơn 50% các trường hợp hiếm muộn đến khám. Những bệnh lý như nang lạc nội mạc buồng trứng, viêm nội mạc tử cung mạn tính… có thể xuất hiện âm thầm sau nhiều năm.

Ngoài ra, ở phụ nữ, dự trữ buồng trứng suy giảm theo từng năm. Với nam giới, các bệnh lý như giãn tĩnh mạch thừng tinh nếu không được phát hiện sớm sẽ làm giảm chất lượng “tinh binh”, dẫn đến tình trạng tinh trùng bất động hoặc đứt gãy DNA nghiêm trọng.

Tại IVF Tâm Anh TP.HCM, nhiều trường hợp tìm đến bác sĩ khi tình trạng vô sinh kéo dài nhiều năm, buộc phải can thiệp bằng các kỹ thuật chuyên sâu mới có cơ hội làm cha mẹ.

Bác sĩ Ngân khuyến cáo, các cặp vợ chồng dưới 35 tuổi nếu sau một năm chung sống không dùng biện pháp tránh thai mà chưa có con (hoặc 6 tháng với người trên 35 tuổi) cần đi khám ngay. Đặc biệt, những cặp đôi thường xuyên sống xa nhau, hoặc có kế hoạch sinh con muộn, nên chủ động tầm soát sức khỏe sinh sản định kỳ để can thiệp kịp thời, tránh bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị.

*Tên nhân vật đã được thay đổi