Chị Loan, 54 tuổi, đau đầu, chóng mặt, ù tai 5 ngày, xuất hiện vài vết đỏ ở vành tai; bác sĩ phát hiện Zona tai ít gặp, điều trị kịp thời ngăn liệt mặt, mất thính lực vĩnh viễn.

BS.CKI Trần Xuân Nguyên, chuyên khoa Tai Mũi Họng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 khám lâm sàng, nội soi tai ghi nhận vành tai người bệnh phù nề, sung huyết, chẩn đoán viêm da vành tai, nghi ngờ do Zona tai, cần theo dõi sát. Chị Loan được kê thuốc điều trị triệu chứng kèm kháng sinh phòng bội nhiễm da, hẹn tái khám sau 2 ngày.

Khi tái khám, bác sĩ Nguyên ghi nhận người bệnh bắt đầu có dấu hiệu yếu nhẹ, mắt nhắm không kín. Bác sĩ Nguyên thực hiện xét nghiệm PCR dịch bóng nước xác định tác nhân gây bệnh là virus Varicella-Zoster (VZV), chẩn đoán chị Loan mắc Zona tai và theo dõi hội chứng Ramsay Hunt (thể ít gặp của bệnh Zona).

Zona là bệnh nhiễm trùng do virus Varicella-Zoster gây ra. Lần đầu xâm nhập cơ thể, virus này gây bệnh thủy đậu. Sau đó, hệ miễn dịch loại bỏ phần lớn virus, nhưng một số vẫn ẩn náu trong các dây thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy yếu, virus tái hoạt động, gây phát ban gọi là Zona. Nếu virus tái hoạt động ở hạch gối của dây thần kinh số 7 (dây thần kinh mặt) và số 8 (dây thần kinh thính giác), gây phát ban ở tai gọi là Zona tai. Nếu gây liệt mặt, ù tai gọi là hội chứng Ramsay Hunt với tỷ lệ mắc 5/100.000 người, thường gặp trên 60 tuổi. “Dù ít gặp nhưng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây liệt mặt không do chấn thương”, bác sĩ Nguyên nói.

Giai đoạn khởi phát của Zona tai thường không điển hình, các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt, ù tai dễ nhầm lẫn với bệnh lý tai trong hay rối loạn tiền đình. Tổn thương da ban đầu cũng chỉ biểu hiện nốt đỏ nhỏ giống viêm da thông thường, chưa có bóng nước đặc trưng. Vì vậy, bệnh dễ nhầm lẫn, dễ bỏ lỡ thời gian “vàng” điều trị (trong vòng 72 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng), người bệnh phải mang di chứng suốt đời như liệt mặt, mất thính lực.

Bác sĩ kê thuốc theo phác đồ điều trị cho chị Loan. Sau một tuần, người bệnh giảm đau đầu, ù tai, chóng mặt. Người bệnh tiếp tục theo phác đồ điều trị và tập vật lý trị liệu để khuôn mặt sớm trở lại bình thường. Sau 1 tháng, chị Loan hết liệt mặt. “May mắn, phát hiện và điều trị kịp thời, chị Loan hồi phục hoàn toàn”, bác sĩ Nguyên nói.

Chị Loan được tư vấn tiêm vaccine phòng Zona sau khi khỏi bệnh. Điều trị lúc này giúp diệt virus nhưng bệnh vẫn có khả năng tái phát do virus có thể còn ẩn náu trong cơ thể, chờ thời điểm hệ miễn dịch suy yếu (do tuổi tác, ung thư, quá trình điều trị y tế hoặc nhiễm HIV) tấn công trở lại. Các yếu tố cũng làm tăng nguy cơ mắc zona như giới tính nữ, từ 65 tuổi, từng trải qua chấn thương thể chất hoặc mắc các bệnh mạn tính như bệnh phổi, bệnh thận.

Bệnh Zona tai thường tiến triển tốt nếu điều trị kịp thời. Ngược lại, nếu chậm trễ, bệnh có thể để lại biến chứng lâu dài như đau dây thần kinh kéo dài, liệt mặt ngoại biên một bên, điếc tiếp nhận không hồi phục. Bác sĩ Nguyên khuyến cáo người có dấu hiệu đau đầu, chóng mặt, ù tai, tổn thương da vùng quanh tai nên đi khám sớm, không chủ quan nghĩ là rối loạn tiền đình hay viêm tai thông thường. Vaccine ngừa zona được khuyến cáo cho người trên 50 tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan như hội chứng Ramsay Hunt.

“Tên người bệnh đã được thay đổi”