Khám sức khỏe chuẩn bị mang thai, chị Thanh, 30 tuổi, được phát hiện ổ loạn nhịp tim ở vị trí hiểm hóc, nguy cơ thai chậm tăng trưởng, sinh non nếu không can thiệp trước thai kỳ.

“Đây là trường hợp rối loạn nhịp tim rất phức tạp, chưa được báo cáo chính thức tại Việt Nam”, GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết ổ loạn nhịp chỉ cách bó His khoảng 1 cm – vị trí được xem là “cấm địa” trong can thiệp điện sinh lý tim – khiến êkíp phải mất gần 4 giờ triệt đốt bằng bản đồ điện học 3D.

Chị Thanh được chẩn đoán nhịp nhanh thất khi đi khám tầm soát trước thai kỳ. Đây là một dạng rối loạn nhịp tim nguy hiểm, xảy ra khi tim đập nhanh hơn 100 nhịp mỗi phút, xuất phát từ những vùng cơ tim bất thường ở tâm thất. Hình ảnh điện tâm đồ ghi nhận có lúc nhịp tim của chị lên đến 140 lần/phút. Nếu không điều trị, các cơn nhanh thất có thể dẫn đến suy tim, nặng hơn là nguy cơ đột tử.

ThS.BS Lê Xuân Hoàng, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định, bệnh nhân chuẩn bị mang thai, nếu dùng thuốc kéo dài sẽ tăng nguy cơ dị tật, sảy thai, thai kém phát triển, sinh non. Ngược lại, không dùng thuốc cũng rất mạo hiểm vì quá trình mang thai tạo áp lực lớn lên tim và hệ tuần hoàn, khiến bệnh tiến triển nặng hơn. Sau khi hội chẩn, êkíp và bệnh nhân quyết định can thiệp triệt đốt dứt điểm với sự hỗ trợ của kỹ thuật vẽ bản đồ điện học 3D.

Theo bác sĩ Hoàng, các tình trạng rối loạn nhịp đơn giản đều có thể triệt đốt bằng công nghệ 2D phổ biến với tỷ lệ thành công cao. Một số thể rối loạn nhịp phức tạp hoặc có vị trí triệt đốt trọng yếu như trường hợp chị Thanh, yêu cầu độ chính xác tuyệt đối, cần thực hiện bằng công nghệ dựng bản đồ điện học buồng tim 3D. Kỹ thuật này còn hạn chế được lượng tia X sử dụng trong thủ thuật, qua đó giảm biến chứng gây tổn thương da hoặc nguy cơ ung thư.

Các bác sĩ đưa catheter điện cực vào tim thông qua động mạch đùi. Theo từng nhịp đập, thiết bị thu được các tín hiệu về hoạt động điện do ổ loạn nhịp tạo ra ở những vị trí khác nhau trong tâm thất. Sau khoảng 20 phút, bác sĩ thiết lập hoàn thiện bản đồ điện học 3D tái lập mô phỏng chi tiết cấu trúc và hoạt động điện học của tim. Các hoạt động điện trong tim được mã hóa thành các màu sắc khác nhau tùy vào tốc độ và sự bất thường của tín hiệu điện.

Dựa vào hình ảnh mã hóa các hoạt động điện trong tim bằng các màu sắc khác nhau, bác sĩ định vị chính xác hệ thống dẫn truyền bình thường cũng như ổ loạn nhịp. Thủ thuật đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối vì tiêu điểm gây loạn nhịp nằm ở vị trí cực kỳ hiểm hóc: xuất phát từ đoạn gần của phân nhánh trái trước và chỉ cách bó His – nút giao thông huyết mạch của hệ dẫn truyền toàn tim – vỏn vẹn 1 cm trên thước đo 3D.

“Vị trí ổ loạn nhịp này rất hiếm gặp, đưa tới thách thức lớn cho êkíp. Chỉ một sai lệch nhỏ khi phát năng lượng cũng có thể gây block nhĩ thất hoàn toàn, khiến bệnh nhân phải phụ thuộc vào máy tạo nhịp vĩnh viễn”, bác sĩ Hoàng cho biết, thêm rằng người bệnh rất khó mang thai và sinh con an toàn vì nguy cơ đột quỵ, thai chậm tăng trưởng, thai lưu… rất cao.

Sau khi phân tích và kiểm tra kỹ đường đi phức tạp của hệ dẫn truyền cùng ổ khởi phát nhịp nhanh thất, êkíp sử dụng năng lượng sóng radio cao tần để triệt đốt dứt điểm ổ loạn nhịp, giúp nhịp tim bệnh nhân trở về bình thường. Ca thủ thuật kéo dài gần 4 tiếng, gần gấp đôi thời gian triệt đốt ổ loạn nhịp thông thường.

Sức khỏe chị Thanh ổn định sau can thiệp, xuất viện sau 2 ngày và sẵn sàng cho hành trình mang thai.

Giáo sư Nhân cho biết, cơn nhịp nhanh thất có thể chỉ xuất hiện thoáng qua trong vài giây với những biểu hiện rất mơ hồ như hồi hộp, hụt hơi, mệt hoặc đánh trống ngực, khiến nhiều người chủ quan. , triệu chứng không rõ ràng nên không được phát hiện kịp thời. Trường hợp chị Thanh, nếu không khám sức khỏe trước khi mang thai, bệnh có thể chỉ được phát hiện khi đã mang thai, làm tăng nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.

Một số bệnh lý tim mạch ở người trẻ diễn tiến âm thầm, chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc xảy ra biến chứng. Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ rối loạn nhịp gồm chóng mặt, lâng lâng, đau ngực, hụt hơi, tim đập nhanh, đánh trống ngực, ngất xỉu…, người bệnh cần đi khám sớm. Đặc biệt, phụ nữ dự định mang thai nên khám tầm soát sức khỏe để đánh giá chức năng tim mạch và điều trị ổn định các bệnh lý nếu có trước khi mang thai.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi