Ông Toàn, 68 tuổi, tiểu ra máu hơn một tháng, bác sĩ phát hiện hàng chục khối u chi chít xâm lấn bàng quang, phẫu thuật cắt và tạo hình bàng quang mới từ ruột bằng robot.

Kết quả chụp CT tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho thấy khối u lớn nhất có kích thước khoảng 5 cm xâm lấn thành bàng quang (thông thường u dưới 3 cm). Hình ảnh nhiều ổ u xuất hiện cùng lúc cho thấy toàn bộ niêm mạc bàng quang đã bị biến đổi ác tính.

ThS.BS.CKI Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trưởng đơn vị Ung thư tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết, bệnh nhân có biểu hiện tiểu máu kéo dài cho thấy các khối u đã gây tổn thương niêm mạc và tăng sinh nhiều mạch máu dễ vỡ. Kết quả giải phẫu bệnh chẩn đoán ung thư bàng quang giai đoạn T3, tức khối u xâm lấn xuyên qua lớp cơ bàng quang để ra đến lớp mỡ xung quanh.

“Điều này chứng tỏ toàn bộ lớp niêm mạc bàng quang của ông Toàn đã bị biến đổi về mặt di truyền, tế bào ác tính đã lan khắp nơi, đồng thời có nhiều khối u nằm khuất và rải rác ở bàng quang mà không thể hiện trên các phương pháp chẩn đoán hình ảnh”, bác sĩ Cương nhận định, thêm rằng, tình trạng đa ổ thường đi kèm nguy cơ tái phát và tiến triển cao hơn, khả năng xâm lấn nhanh hơn so với chỉ có một khối u đơn độc.

Vì khối u mọc ở nhiều nơi và có kích thước lớn, nếu chỉ cắt bằng phương pháp nội soi thông thường thì sẽ rất dễ bỏ sót tế bào ung thư, thậm chí có nguy cơ làm thủng bàng quang. Song nếu cắt bàng quang, ông Toàn sẽ mất đi cơ quan chứa nước tiểu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Cách an toàn và triệt để nhất lúc này là cắt bỏ toàn bộ bàng quang chứa khối u và tái tạo hệ thống dẫn lưu nước tiểu.

Sau khi hội chẩn, bác sĩ Cương chỉ định phẫu thuật “hai trong một” bằng robot Da Vinci Xi, nhằm cắt bỏ bàng quang, tiền liệt tuyến, túi tinh, nạo hạch chậu hai bên, đồng thời tạo hình bàng quang mới bằng ruột non để người bệnh vẫn có thể đi tiểu theo đường tự nhiên.

Bác sĩ Cương điều khiển 4 cánh tay robot đi vào vùng phúc mạc phía sau bàng quang và bóc tách hai bên vách chậu. Đây là nơi có các động mạch bàng quang lớn. Nhờ camera 3D phóng đại 10-15 lần, bác sĩ kẹp và cắt các mạch máu này một cách chính xác, gần như không gây mất máu. Sau đó, cánh tay robot tiếp tục bóc tách tuyến tiền liệt khỏi các bó dây thần kinh, cắt đứt niệu đạo và tĩnh mạch mu để tách rời hoàn toàn khối bệnh phẩm, cho vào một túi chuyên dụng đưa ra ngoài qua một lỗ trocar.

Cuối cùng, bác sĩ Cương đo và cắt lấy một đoạn ruột non dài khoảng 40-50cm nhưng vẫn giữ nguyên mạch máu nuôi đoạn ruột đó. Hai đầu ruột còn lại được nối lại với nhau tạo thành một khối giống hình dáng bàng quang thật, đảm bảo lưu thông tiêu hóa bình thường cho ông Toàn. Các cánh tay robot linh hoạt hơn cổ tay người, đảm bảo các mũi khâu kín khít tuyệt đối, tránh rò rỉ nước tiểu.

Ba ngày sau mổ, ông Toàn xuất viện. Với bàng quang mới được tạo từ ruột, ông được hướng dẫn tập đi tiểu theo giờ và dùng cơ bụng để hỗ trợ tống nước tiểu ra ngoài. Dự kiến ông sẽ được hóa trị bổ trợ sau mổ, đồng thời tái khám định kỳ để theo dõi chức năng thận và kiểm soát nguy cơ tái phát.

Ung thư bàng quang là tình trạng các tế bào ác tính phát triển từ lớp niêm mạc bàng quang. Ở một số trường hợp như ông Toàn, khối u không chỉ xuất hiện đơn lẻ mà hình thành đồng thời nhiều ổ nhỏ tại nhiều vị trí khác nhau trong bàng quang, gọi là ung thư bàng quang đa ổ.

Người bệnh có dấu hiệu tiểu ra máu không đau, tiểu gấp, tiểu nhiều lần, tiểu buốt hoặc đau hông lưng nếu khối u gây tắc nghẽn đường tiết niệu. Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư bàng quang, bên cạnh việc tiếp xúc lâu dài với một số hóa chất công nghiệp hoặc tình trạng viêm bàng quang mạn tính cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh.

Bác sĩ Cương khuyến cáo, khi có biểu hiện bất thường cần đi khám để được phát hiện và điều trị kịp thời. Để chẩn đoán, bác sĩ thường kết hợp nội soi bàng quang nhằm quan sát trực tiếp các khối u, xét nghiệm tế bào học nước tiểu, chụp CT hoặc MRI đánh giá mức độ lan rộng của bệnh và sinh thiết để xác định bản chất, độ ác tính của khối u.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi