Chị Như, 45 tuổi, có u lành tính ở tuyến giáp cách đây 6 năm, không tái khám, nay phát hiện khối u ác tính mọc khuất ngay bên cạnh.

Khối u tuyến giáp lành tính của chị Như có kích thước 5 cm, phát hiện từ 6 năm trước. Tuy nhiên vì nghĩ u lành tính không nguy hiểm, chị Như không tái khám định kỳ. Nhiều năm qua, khối u cũng không tăng kích thước nhiều, không gây nuốt vướng, khàn giọng nên chị nghĩ không nguy hiểm. “Tôi dự tính khi nào u lớn tầm 10 cm thì sẽ mổ”, chị Như nói.

Gần đây, chị khám sức khỏe định kỳ ở công ty, siêu âm thấy thùy phải tuyến giáp có u, kích thước khoảng 1cm, siêu âm u có hình ảnh echo kém, bờ không rõ, chiều cao > chiều rộng, trên hình ảnh siêu âm có nghi ngờ vi vôi, nằm ngay cạnh u lành tính cũ, u nằm sát vỏ bao, nghi ngờ xâm lấn vỏ bao tuyến giáp. Kết quả chọc hút tế bào bằng kim nhỏ cho kết quả u ác tính.

ThS.BS.CKII Phạm Tuấn Mạnh, khoa Ngoại Ung Bướu, Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, tư vấn chị Như phẫu thuật cắt tuyến giáp. Đại thể u xâm lấn vỏ bao và xâm lấn cơ trước giáp. Kết quả siêu âm chưa thấy di căn hạch tuy nhiên bác sĩ cho biết trong quá trình phẫu thuật sẽ tiếp tục kiểm tra, đánh giá nguy cơ di căn và xử trí tùy theo thực tế. Nếu trong quá trình mổ thám sát có hạch cổ nhóm trung tâm nghi ngờ di căn, hoặc u xâm lấn đại thể ngoài vỏ bao tuyến giáp sẽ tiến hành cắt toàn bộ tuyến giáp.

Khi phẫu thuật, ê kíp cẩn thận tách dây thần kinh quặt ngược thanh quản. Bác sĩ dùng dao siêu âm Harmonic cắt tuyến giáp, bảo tồn các tuyến phó giáp. Bác sĩ Mạnh xem xét các hạch cổ, thấy chưa có dấu hiệu di căn. Ê kíp kết thúc cuộc phẫu thuật trong 2 giờ, lượng máu mất rất ít chỉ 5ml.

Hậu phẫu, chị Như không bị khàn giọng, ăn uống, nói chuyện bình thường. Vết thương khô ráo, không đau, xuất viện sau 12 tiếng theo dõi, đánh giá sức khỏe ổn định. Chị Như cần uống i-ốt phóng xạ để tiêu diệt tế bào ác tính vi thể (mắt thường và kính hiển vi không nhìn thấy được); ngăn ung thư tái phát, di căn đến hạch cổ hoặc di căn xa (xương, phổi, gan,…). Sau đó, chị cần uống hormone tuyến giáp để bù đắp lượng hormone bị thiếu hụt, ức chế TSH cũng là 1 liệu pháp nội tiết trong điều trị ung thư giáp để ngăn ngừa tái phát và di căn.

Bác sĩ Mạnh cho biết, ung thư tuyến giáp xảy ra khi tế bào trong tuyến giáp phát triển đột biến khiến chúng nhân lên không kiểm soát. Bệnh thường tiến triển chậm, tiên lượng điều trị tốt. Ở giai đoạn sớm, chưa di căn, tỷ lệ sống sau 5 năm đến 99%. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ di căn đến hạch và cơ quan khác. Lúc này, việc điều trị mất nhiều thời gian và phức tạp hơn.

U lành tính ở tuyến giáp hiếm khi tiến triển thành ác tính. Tuy nhiên, người bệnh có u lành tính ở tuyến giáp không nên chủ quan, cần tái khám và theo dõi định kỳ. Vì trong quá trình tế bào chết đi và tái tạo trở lại, có thể xảy ra đột biến gây ung thư hình thành ngay bên cạnh u lành tính. U ác tính nằm khuất bên trong u lành tính khiến người bệnh khó sờ thấy.

Ở giai đoạn sớm, ung thư tuyến giáp thường không biểu hiện triệu chứng, chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ, siêu âm. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất khối u ở cổ, khàn giọng, khó nuốt, hạch ở cổ di động.

Chưa rõ nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như nữ giới 25-65 tuổi, người có tiếp xúc phóng xạ, tiền sử gia đình, đặc biệt đối với ung thư tuyến giáp dạng tủy.

Người bệnh nên ăn uống lành mạnh, cân bằng các nhóm chất tinh bột, đạm, béo, vitamin; hạn chế dùng thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn. Ưu tiên chọn thực phẩm tươi sống, nấu chín kỹ, ít dầu mỡ, muối… Đồng thời, người bệnh nên thường xuyên tập thể dục thể thao, giữ tinh thần lạc quan để duy trì sức khỏe và thể trạng.

Người bệnh có u tuyến giáp, đặc biệt là nhiều nhân, nên Khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để được kiểm tra, phát hiện bất thường và xử trí kịp thời.

Khi bị khó nuốt, khàn tiếng, khó thở, đau vùng cổ, sờ thấy hạch vùng cổ… mỗi người nên đi khám ngay. Tùy vào tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh theo dõi, siêu âm tuyến giáp định kỳ 6-12 tháng một lần để kiểm tra kích thước và đặc điểm khối u; xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp hoặc sinh thiết nếu có dấu hiệu bất thường.

*Tên người bệnh đã được thay đổi