Hà Nội _ Ngọc, 6 tuổi bị lác (lé) ngoài không ổn định, lúc mắt lệch lúc gần như bình thường nên gia đình không phát hiện cho đến khi bé được khám sức khỏe tổng quát.

Khi con được chẩn đoán bị lác, cha mẹ bé Ngọc bất ngờ vì không thấy mắt con lệch. PGS.TS.BS Nguyễn Thị Thu Hiền, Trưởng khoa Khúc xạ, Trung tâm Mắt Công nghệ cao Tâm Anh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội giải thích trường hợp của bé Ngọc là lác ngoài không ổn định, tức là mắt không lác thường xuyên mà xuất hiện từng lúc. Khi trẻ tỉnh táo và tập trung, hai mắt có thể vẫn giữ được sự cân bằng. Ngược lại, khi mệt mỏi, buồn ngủ, mất tập trung hoặc nhìn xa, khả năng hợp thị suy giảm khiến mắt dễ trôi ra ngoài. Vì vậy, gia đình khó phát hiện bất thường của con.

Kết quả đo độ lác bằng lăng kính chuyên dụng cho thấy hai mắt lác ở mức 30 diop lăng kính đáy trong (tương đương 15 độ lác). Thăm khám vận nhãn còn ghi nhận trẻ có hội chứng chữ V – một dạng rối loạn vận động nhãn cầu, mắt có xu hướng lác ngoài nhiều hơn khi nhìn lên so với khi nhìn xuống. Bất thường này do rối loạn tăng hoạt động của cơ chéo dưới.

Sau hội chẩn, ê-kíp Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quyết định phẫu thuật cả hai mắt. Ca mổ được đánh giá phức tạp do vừa phải phẫu thuật điều chỉnh lác ngoài, vừa can thiệp điều trị tình trạng quá hoạt cơ chéo dưới, đòi hỏi việc tính toán mức độ điều chỉnh cơ mắt phải có độ chính xác rất cao nên bác sĩ phải là người có kinh nghiệm về phẫu thuật lác và vận nhãn.

Sau khi hoàn tất các bước thăm khám, xét nghiệm tiền phẫu và đánh giá gây mê, trẻ được phẫu thuật theo đúng kế hoạch. Trong ca mổ, các bác sĩ thực hiện lùi cơ trực ngoài hai mắt đồng thời, lùi cơ chéo dưới hai mắt để điều chỉnh tình trạng tăng hoạt động của cơ này, khắc phục hội chứng chữ V.

Phẫu thuật được thực hiện dưới sự hỗ trợ của kíp gây mê bằng phương pháp gây mê mask thanh quản giúp cho trẻ mê sâu, an toàn và tỉnh sớm. Kết thúc ca mổ kéo dài khoảng 35 phút, bệnh nhi tỉnh táo, hồi phục nhanh, xuất viện ngay trong ngày.

Lác ngoài không phải lúc nào cũng biểu hiện liên tục nên nhiều gia đình dễ chủ quan khi thấy mắt trẻ có lúc trở lại bình thường. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của lác ngoài không ổn định.

Nếu trẻ thường xuyên có biểu hiện mắt lệch ra ngoài, nhất là khi mệt mỏi, nhìn xa hoặc mất tập trung, cần được khám chuyên khoa Mắt để xác định chẩn đoán bệnh lác mắt, đo độ lác, đánh giá chức năng thị giác hai mắt và theo dõi định kỳ. Việc phát hiện và điều trị đúng thời điểm giúp tăng khả năng bảo tồn thị giác hai mắt, hạn chế nguy cơ suy giảm chức năng hợp thị và cải thiện hiệu quả sau phẫu thuật.

*Tên người bệnh đã được thay đổi