Ông Tín, 62 tuổi, không đau ngực hay khó thở, cận lâm sàng không có dấu hiệu nhồi máu cơ tim, bất ngờ khi được chẩn đoán mạch vành phải tắc hoàn toàn.

Cách nhập viện 3 ngày, ông Tín (ngụ Bến Tre) có cảm giác khó chịu vùng ngực, thoáng qua vài giây rồi hết. Huyết áp ông thấp hơn bình thường (huyết áp tâm thu 100-110 mmHg so với 125 mmHg trước đó). Ông đến bệnh viện tỉnh khám, được đo điện tâm đồ không thấy bất thường, xét nghiệm máu hai lần men tim không tăng (điện tâm đồ có ST chênh lên và men tim tăng là tiêu chuẩn chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp). Bác sĩ kê toa thuốc ổn định huyết áp rồi cho ông về nhà.

Hai ngày sau, ông Tín tụt huyết áp đột ngột (đo tại nhà là 85/60 mmHg), không chóng mặt hay đau thắt ngực. Người nhà khuyên ông chờ vài giờ xem huyết áp có tăng lại không nhưng ông không yên tâm, ngồi xe hơn 3 giờ đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

Ngày 4/1, ThS.BS.CKII Võ Anh Minh, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết bệnh nhân không có những triệu chứng điển hình của tình trạng nhồi máu cơ tim cấp như đau thắt ngực, khó thở, choáng váng, vã mồ hôi. Đo điện tâm đồ không thấy ST chênh lên, men tim không tăng. Tuy nhiên, ông có biểu hiện khó chịu thoáng qua vùng ngực, huyết áp thấp không rõ lý do. “Những triệu chứng này tuy nhỏ nhưng là dấu hiệu cảnh báo, tạo cơ sở để chúng tôi nghi ngờ bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim thầm lặng”, bác sĩ Minh đánh giá.

Ông Tín được chụp mạch vành, phát hiện động mạch vành phải tắc hoàn toàn dẫn tới nhồi máu cơ tim biến chứng suy tim (chức năng co bóp tim – EF còn 42%, bình thường trên 50%). Rất may vì bệnh nhân để ý những dấu hiệu nhỏ và kịp thời đến viện. Nếu chậm trễ thêm vài ngày, tổn thương cơ tim diễn tiến nghiêm trọng hơn khiến chức năng tim không thể phục hồi.

Bác sĩ Minh nhận định động mạch vành phải cung cấp lưu lượng máu cho tâm nhĩ và tâm thất phải. Nguồn máu này bị chặt đứt khiến thất phải bị suy. Đây chính là nguyên nhân gây tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim nghiêm trọng. Nếu không nhanh chóng can thiệp tái thông, bệnh nhân có nguy cơ ngưng tim, vỡ tim, đột tử bất cứ lúc nào.

Bác sĩ cho ông Tín dùng ngay thuốc kháng đông để ngăn ngừa hình thành thêm huyết khối. Đồng thời nhanh chóng dùng stent nong ép huyết khối và chỗ mạch vành bị bóc tách tạo huyết khối. Nhờ đó, mạch máu được thông suốt, êkíp không cần hút huyết khối để tránh tắc mạch vành trái và mạch máu não, chỉ cần luồn dây dẫn từ động mạch quay đến thẳng đoạn mạch vành tắc.

Sau 45 phút, một stent được đặt vào mạch vành phải, nguồn cung cấp máu cho tim phải dồi dào trở lại. Thủ thuật kết thúc mà không gặp rủi ro về tụt huyết áp, loạn nhịp tim hay huyết khối trôi gây tắc mạch.

Ông Tín hết hẳn triệu chứng khó chịu ngực sau can thiệp, huyết áp nhích lên 120/80 mmHg. Siêu âm ghi nhận stent ở trọn, thông dòng, cho thấy một phần cơ tim đang hoại tử đã được khôi phục. Chức năng tim cải thiện lên 48%, dự kiến tiếp tục hồi phục trong thời gian tới.

Thống kê cho thấy 22-60% các cơn nhồi máu cơ tim diễn ra thầm lặng. Đây là tình trạng giảm lưu lượng máu giàu oxy đến tim mà bệnh nhân không đau ngực hay có các triệu chứng điển hình của bệnh tim thiếu máu cục bộ. Hoặc, người bệnh có các biểu hiện không đặc hiệu như đau lưng, mệt mỏi, khó tiêu… dễ nhầm lẫn với bệnh lý khác.

Tuy nhiên, các xét nghiệm chẩn đoán thường bất thường, chẳng hạn như đoạn ST chênh lên trên điện tâm đồ, men tim tăng cao. Trường hợp ông Tín vừa không có triệu chứng vừa không có dấu hiệu nhồi máu cơ tim rõ ràng qua cận lâm sàng là rất ít gặp. Điều này dễ khiến bác sĩ bỏ qua, không chẩn đoán đúng bệnh. Thời gian càng kéo dài, cơ tim bị hoại tử càng nhiều gây biến chứng loạn nhịp, suy tim, ngưng tim.

Bác sĩ Minh khuyến cáo duy trì lối sống lành mạnh như tập thể dục đều đặn, ăn thực phẩm có lợi cho sức khỏe tim mạch, không hút thuốc lá, tránh thừa cân béo phì, kiểm soát tốt bệnh nền… giúp phòng ngừa nhồi máu cơ tim hiệu quả. Mỗi người cần trang bị kiến thức về các triệu chứng nhồi máu cơ tim điển hình và không điển hình để đến bệnh viện kịp thời. Khi thấy cơ thể có biểu hiện bất thường, nên đi khám sớm thay vì tự chẩn bệnh hoặc chờ triệu chứng tự hết.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi