TP.HCM – Bé Nam, 3 tuổi, chướng bụng, táo bón kéo dài, bác sĩ chẩn đoán phình đại tràng bẩm sinh cần phẫu thuật.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, kết quả X-quang cho thấy ruột giãn hoàn toàn do phân tích tụ nhiều. Sinh thiết khung đại tràng ghi nhận thiếu hụt các tế bào hạch thần kinh ở đại tràng, làm mất nhu động ruột dẫn đến tình trạng táo bón và ứ phân. Bác sĩ chẩn đoán Nam bị phình đại tràng bẩm sinh tiến triển nặng cần phẫu thuật, tránh nguy cơ tắc ruột hoàn toàn, viêm ruột hoại tử, đe dọa tính mạng.

Gia đình cho biết, Nam bị chướng bụng, đi tiêu phân ít, vón cục ngay từ sau sinh, ngày càng nặng hơn khi chuyển sang chế độ ăn đặc. Lúc 10 tháng tuổi, bụng Nam căng to, da tối sạm và 7 ngày không đi tiêu được, gia đình đưa em đến khám nhưng chưa đủ điều kiện phẫu thuật, được chỉ định thụt tháo phân mỗi ngày 1 lần để duy trì thông đường ruột, tránh nguy cơ tắc hoàn toàn.

Bác sĩ Trọng cho biết, phình đại tràng bẩm sinh (Hirschsprung) là tình trạng một đoạn đại tràng bị thiếu hoàn toàn các tế bào thần kinh trong thành ruột. Những tế bào thần kinh này có nhiệm vụ điều phối nhu động ruột co bóp đẩy phân di chuyển xuống phía dưới. Khi thiếu các tế bào thần kinh ruột, đoạn ruột đó co cứng liên tục, phân không thể đi qua, tích tụ dần gây chướng bụng và táo bón mãn tính.

Bác sĩ chỉ định thụt tháo phân 2 lần/ngày trong 2 ngày nhằm làm sạch ruột, sau đó phẫu thuật đưa đại tràng bình thường xuống hậu môn để tái lập đường tiêu hóa.

Êkíp Ngoại Nhi mở rộng ống hậu môn, sau đó bóc tách niêm mạc trực tràng theo chiều hướng lên trên, giải phóng phần đại tràng không có đám rối thần kinh khỏi lớp cơ, đồng thời giữ nguyên mạch máu và lớp cơ xung quanh. Khi đoạn đại tràng bệnh lý đã được kéo xuống và xác định rõ ranh giới với đoạn ruột lành, bác sĩ cắt bỏ đoạn ruột vô thần kinh, sau đó khâu nối đoạn đại tràng lành còn lại với phần trực tràng – hậu môn, tạo một ống hậu môn – trực tràng mới có chức năng vận động và kiểm soát đại tiện bình thường.

Sau phẫu thuật, bác sĩ gây tê ngoài màng cứng kết hợp thuốc giảm đau đường tĩnh mạch để tăng hiệu quả kiểm soát cơn đau cho Nam. Nhờ đó, em có thể ăn uống, đi lại và đi tiêu bình thường, được xuất viện sau 5 ngày.

Bệnh Hirschsprung có tỷ lệ mắc khoảng 1/5000 trẻ, nguy cơ cao gấp 4 lần ở bé trai. Khoảng 75% trường hợp bệnh giới hạn ở đại tràng xa nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ đại tràng hoặc thậm chí ruột non và ruột già. Song nhiều trường hợp bệnh phát hiện muộn do triệu chứng nhẹ và tâm lý cho rằng trẻ chỉ đang bị táo bón sinh lý dẫn đến các biến chứng như suy dinh dưỡng nặng, chậm phát triển thể chất và trí tuệ, suy giảm miễn dịch, tắc ruột hoàn toàn, viêm ruột hoại tử, nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

Theo bác sĩ Trọng, phẫu thuật Hirschsprung nên được thực hiện sớm, trong 3 tháng đầu đời, khi sức khỏe đã ổn định, đủ cân và chưa có biến chứng nặng. Như trường hợp của Nam, phát hiện và được phẫu thuật khi em đã 3 tuổi, phân tích tụ lâu bên trong hệ ruột gây suy dinh dưỡng và nhiễm độc mãn tính, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất.

Không chỉ vậy, việc phải thụt tháo hàng ngày trong suốt thời gian qua tạo gánh nặng về cả thời gian, chi phí, tâm lý cho gia đình.

Bác sĩ Trọng khuyến cáo, bố mẹ cần chú ý quan sát tần suất và tính chất phân của trẻ ngay từ giai đoạn sơ sinh, đặc biệt trong 24-48 giờ đầu sau sinh.

Nếu trẻ không đi phân su trong 48 giờ đầu, bố mẹ cần báo ngay cho bác sĩ bởi đây là một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm nhất của bệnh Hirschsprung. Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện khám sớm nếu có các bất thường như táo bón kéo dài, bụng chướng, chậm lên cân.

*Tên nhân vật đã được thay đổi