TP.HCM – Khối phồng ở bẹn bé Tuyết, 9 tuổi, lớn dần suốt ba tháng, gia đình tưởng sưng hạch thông thường, đi khám phát hiện thoát vị bẹn cần phẫu thuật.

Ba tháng trước, gia đình phát hiện vùng bẹn phải của Tuyết có một khối phồng nhỏ, thỉnh thoảng đau thoáng qua. Nghĩ con bị sưng hạch thông thường, có thể tự khỏi, người nhà chỉ theo dõi, không đi khám. Tuy nhiên, khối phồng không biến mất mà ngày càng lớn dần.

ThS.BS Thái Văn Dũng, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết kết quả siêu âm ở tư thế đứng ghi nhận Tuyết có khối thoát vị chứa mô mỡ, mạc nối, kích thước khoảng 13 x 34 mm, lỗ thoát vị rộng khoảng 10 mm. Bác sĩ chẩn đoán Tuyết bị thoát vị ống Nuck bên phải. Đây là một dạng thoát vị bẹn ở trẻ gái do đường thông từ ổ bụng xuống vùng bẹn không đóng kín sau sinh.

Theo bác sĩ Dũng, khối thoát vị có thể chỉ xuất hiện rõ khi trẻ đứng, vận động hoặc tăng áp lực ổ bụng, trong khi lúc nằm nghỉ khối phồng có thể nhỏ lại. Do đó, trẻ có thể không đau nhiều, khiến gia đình dễ nhầm lẫn sưng hạch hoặc một khối mô mềm lành tính.

Tuyết được chỉ định phẫu thuật nhằm xử lý đường thông bất thường, ngăn các mô và cơ quan trong ổ bụng tiếp tục thoát xuống vùng bẹn, hạn chế nguy cơ kẹt hoặc nghẹt tạng.

Êkíp Ngoại Nhi tiến hành phẫu thuật qua một đường rạch nhỏ tại vùng bẹn phải. Bác sĩ tiếp cận túi thoát vị, đưa phần mô thoát vị trở lại ổ bụng. Tiếp đó, bác sĩ khâu kín cổ túi thoát vị, loại bỏ đường thông bất thường giữa ổ bụng và vùng bẹn, sau đó đóng vết mổ.

Theo bác sĩ Dũng, ở trẻ gái, phẫu thuật đòi hỏi nhận diện chính xác các cấu trúc vùng bẹn, đặc biệt là dây chằng tròn và những thành phần có thể nằm trong túi thoát vị. Mục tiêu không chỉ xử lý khối phồng mà còn bảo tồn mô lành, hạn chế tổn thương các cấu trúc lân cận.

Ca phẫu thuật thành công sau khoảng 30 phút. Nhờ đường mổ nhỏ và kỹ thuật xử lý túi thoát vị phù hợp, tổn thương mô được hạn chế, vết mổ đảm bảo yếu tố thẩm mỹ. Sau phẫu thuật, Tuyết được chuyển về phòng hồi sức để tiếp tục theo dõi và truyền thuốc giảm đau, kháng sinh qua đường tĩnh mạch. Sau khi hồi tỉnh, tình trạng của em ổn định và xuất viện ngay trong ngày.

Ống Nuck là một phần phúc mạc kéo dài từ ổ bụng qua ống bẹn đến vùng môi lớn ở bé gái, đi cùng dây chằng tròn của tử cung. Thông thường, trong khoảng năm đầu đời, ống Nuck sẽ dần xơ hóa và đóng kín. Nếu ống Nuck không đóng hoàn toàn, tạo thành một đường thông bất thường giữa ổ bụng và vùng bẹn, các mô hoặc tạng trong ổ bụng như mạc nối, ruột, buồng trứng… có thể chui qua vị trí này xuống ống bẹn, hình thành thoát vị bẹn ở trẻ gái.

Thoát vị bẹn là một trong những ngoại khoa bẩm sinh thường gặp ở trẻ em, tỷ lệ mắc khoảng 0,8% đến 4,4% trẻ, chủ yếu là bé trai, chỉ chiếm khoảng 0,74% là bé gái. Triệu chứng của thoát vị bẹn ở bé gái có thể xuất hiện muộn hơn. Khối thoát vị thường không đau hoặc chỉ đau thoáng qua như trường hợp của Tuyết, có thể to nhỏ thay đổi theo tư thế hoặc khi trẻ vận động.

Thành phần trong túi thoát vị có thể là mỡ, mạc nối, ruột; riêng ở bé gái, đôi khi có cả buồng trứng và vòi trứng. Do đó, trường hợp bé gái bị thoát vị bẹn, bác sĩ cần đánh giá, loại trừ nguy cơ kẹt hoặc xoắn buồng trứng, dẫn đến tổn thương cơ quan sinh sản.

Bác sĩ Dũng cho biết, thoát vị bẹn ở trẻ em không tự khỏi khi đường thông bẩm sinh vẫn còn. Khối phồng có thể thay đổi kích thước theo tư thế, mức độ vận động hoặc khi trẻ ho, rặn. Một số trẻ chỉ đau nhẹ, thậm chí không đau, nhưng vẫn có nguy cơ tạng bị kẹt tại lỗ thoát vị.

Khi tạng đã thoát ra ngoài ổ bụng, trẻ vận động, ho hoặc áp lực trong ổ bụng tăng có thể làm khối thoát vị bị chèn ép, dẫn đến tình trạng kẹt hoặc nghẹt. Lúc này, các mạch máu nuôi dưỡng tạng bị chèn ép, làm hạn chế hoặc cản trở lưu thông máu, gây hoại tử tạng nếu không được xử trí kịp thời. Ở bé gái, vòi trứng và buồng trứng có thể nằm trong túi thoát vị, gây ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng và khả năng sinh sản của trẻ về sau.

Theo bác sĩ Dũng, phẫu thuật là phương pháp điều trị chính đối với thoát vị bẹn ở trẻ em. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, những trường hợp được phát hiện sớm, chưa có biến chứng và đủ điều kiện sức khỏe, trẻ có thể được phẫu thuật theo kế hoạch, theo dõi hồi phục và xuất viện trong ngày.

Phụ huynh không nên tự xoa bóp, ấn hoặc chườm lên khối phồng bất thường ở vùng bẹn khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi điều này có thể gây kích ứng da, tăng tổn thương lên khối thoát vị.

Bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khi phát hiện khối phồng bất thường ở vùng bẹn hoặc môi lớn, kể cả khi khối không đau hoặc thu nhỏ lại lúc nằm. Nếu khối phồng đột ngột đau nhiều, căng cứng, không xẹp, kèm nôn ói, chướng bụng hoặc trẻ quấy khóc dữ dội, cần đến bệnh viện ngay để can thiệp kịp thời, phòng biến chứng thoát vị nghẹt.

* Tên nhân vật đã được thay đổi.