Tử cung chị Minh, 40 tuổi, chứa 25 khối u xơ nặng gần 4,5 kg, chèn ép gây ứ nước thận được bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh bóc toàn bộ u, bảo tồn tử cung để chị có thể mang thai.

Khối u lớn nhất nặng gần 2,5 kg, cùng 24 khối u khác mọc chi chít khiến tử cung chị Minh biến dạng, chiếm phần lớn ổ bụng và chèn ép đường tiết niệu gây ứ nước thận phải độ II. Chị Minh chưa có con, mong muốn giữ lại tử cung.

Chị Minh phát hiện u xơ tử cung cách đây 10 năm nhưng không thăm khám thường xuyên. Chị kiểm tra sức khỏe tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bác sĩ siêu âm ổ bụng phát hiện nhiều khối bất thường chiếm gần hết ổ bụng, nghi xuất phát từ tử cung.

Kết quả chụp CT hơn 100.000 lát cắt cho thấy tử cung có nhiều khối u xơ kích thước khác nhau, một số có dấu hiệu vôi hóa. Chị được chuyển đến Trung tâm Sản Phụ khoa để đánh giá và điều trị.

Sau hội chẩn, các bác sĩ nhận định số lượng u quá nhiều, kích thước lớn, tử cung biến dạng nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ chảy máu và khó bảo tồn đủ mô cơ tử cung khi phẫu thuật bóc hết u. Cắt tử cung là một phương án được êkíp cân nhắc nhằm giải quyết triệt để khối u và tình trạng chèn ép. Tuy nhiên, chị Minh chưa từng sinh con, mong muốn được bảo tồn tử cung.

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, mục tiêu của êkíp không chỉ là lấy hết các khối u và giải phóng cơ quan bị chèn ép, mà còn nỗ lực giữ tử cung, bảo tồn tối đa mô cơ tử cung lành để người bệnh có thể mang thai.

Bác sĩ Mỹ Nhi quyết định mổ mở để có thể tiếp cận toàn bộ tử cung và kiểm soát các khối u ở nhiều vị trí. Khi mở ổ bụng, tử cung tăng kích thước lớn, bị biến dạng bởi các khối u mọc ở nhiều lớp và vị trí khác nhau. Đầu tiên, ê kíp tiếp cận khối u lớn nhất, kích thước khoảng 30x25x25 cm, cẩn trọng bóc tách khỏi cơ tử cung. Sau khi đưa khối u này ra ngoài, êkíp lần lượt kiểm tra toàn bộ tử cung để tìm và bóc những khối còn lại, từ các u nằm nông đến những u nằm sâu trong lớp cơ.

Trong lúc mổ, bác sĩ “đào”, “xới” từng khối u như tìm và lấy từng hòn đá nằm sâu trong lòng đất. Theo bác sĩ Nhi, thách thức lớn nhất không nằm ở việc lấy được một khối u lớn mà ở việc xử lý đồng thời hàng chục khối u mà vẫn giữ được cấu trúc tử cung. Mỗi vị trí sau bóc u để lại một vùng khuyết trên cơ tử cung. Do đó, bác sĩ phải vừa cầm máu, vừa bảo tồn mô lành và khâu phục hồi từng vùng nhằm tái tạo hình dạng, độ chắc của thành tử cung.

Cuộc mổ kéo dài gần 4 giờ. Tổng cộng 25 khối u từ kích thước nhỏ như trứng cút, đến khối lớn đến 30 cm bằng quả bóng được lấy ra, tổng trọng lượng gần 4,5 kg. Riêng khối u lớn nhất nặng gần 2,5 kg. Lượng máu mất trong mổ khoảng 600 ml.

Sau mổ, chị Minh không phải truyền thêm máu, chỉ cần bổ sung sắt. Tình trạng thận ứ nước được các bác sĩ tiếp tục theo dõi sau khi nguyên nhân chèn ép được giải phóng. Chị cần tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá mức độ hồi phục của đường tiết niệu và chức năng thận.

Bác sĩ Nhi cho biết, bảo tồn được tử cung mới là bước đầu. Do tử cung chịu tác động của quá trình bóc tách nhiều khối u và khâu phục hồi ở nhiều vị trí, nếu chị Minh có kế hoạch sinh con sau này cần khám chuyên khoa để đánh giá quá trình lành sẹo, cấu trúc tử cung và khả năng sinh sản trước khi mang thai. Thai kỳ cũng cần được theo dõi chặt chẽ và lựa chọn phương pháp sinh phù hợp.

U xơ tử cung là khối u lành tính hình thành từ lớp cơ tử cung, thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng và được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa hoặc siêu âm.

Khi khối u phát triển lớn hoặc có nhiều u cùng lúc, tử cung có thể tăng kích thước đáng kể, gây rong kinh, cường kinh, đau hoặc nặng bụng, thiếu máu, tiểu khó, táo bón hoặc các triệu chứng do khối u chèn ép cơ quan lân cận.

Bác sĩ Mỹ Nhi lưu ý, phụ nữ đã phát hiện u xơ tử cung nên tái khám theo lịch hẹn để theo dõi chặt chẽ. Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật, phác đồ điều trị phụ thuộc vào tuổi, triệu chứng, kích thước và vị trí khối u, tốc độ phát triển, tình trạng sức khỏe cũng như nhu cầu sinh con của người bệnh.

Trường hợp phụ nữ còn mong muốn sinh con nên thăm khám sớm để bác sĩ đánh giá vị trí, kích thước khối u và lựa chọn phương án điều trị phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

* Tên người bệnh đã được thay đổi