Bà Sáu (55 tuổi), từng phẫu thuật u não hồi đầu năm, ghi nhận túi phình phát triển nhanh ở động mạch cảnh, nguy cơ vỡ cao.

BSNT.CKI Dương Đình Hoàn, Trưởng đơn vị Can thiệp Thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) cho biết túi phình đã có từ trước cuộc phẫu thuật u não song kết quả chụp MRI mới nhất cho thấy túi phình phát triển nhanh, kích thước hơn 6mm, cổ rộng, bờ túi phình không đều. Vị trí túi phình ở động mạch cảnh trong trái nằm sát đoạn mắt, là vị trí nhạy cảm, tiềm ẩn nguy cơ vỡ cao nếu không can thiệp kịp thời.

Hội chẩn liên chuyên khoa Nội Thần kinh và Đơn vị Điện quang can thiệp, bác sĩ thống nhất túi phình có cổ rộng, lại kèm một nhú phình nhỏ ở mặt trong mạch máu, đặc điểm dễ gây vỡ và khó xử trí bằng phương pháp kẹp cổ hay nút coil đơn thuần. Bà Sáu được chỉ định đặt stent thay đổi dòng chảy (flow diverter) – một kỹ thuật nội mạch hiện đại giúp tái cấu trúc dòng máu, giảm áp lực vào thành túi và tạo điều kiện cho túi phình teo lại theo thời gian.

Bác sĩ Hoàn và êkip tiến hành can thiệp đặt stent thay đổi dòng chảy trong động mạch cảnh cho bà Sáu. Từ động mạch đùi, bác sĩ đưa ống thông siêu nhỏ vượt qua những đoạn mạch cong, lên đến đoạn mắt của động mạch cảnh trong. Dưới sự hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền DSA, từng thao tác điều hướng được giám sát liên tục với độ chính xác từng milimet. Stent flow diverter sau đó được thả mở đúng vị trí, trải dọc đoạn mạch chứa túi phình, đảm bảo che phủ hoàn toàn cổ túi, ngăn dòng máu chảy vào túi phình. Đặc điểm thành mạch không đều và sự hiện diện của một nhú phình nhỏ khác ở phía đối diện khiến thủ thuật đòi hỏi độ khéo léo cao, giảm rủi ro biến chứng hậu phẫu cho người bệnh.

Sau can thiệp, vùng đâm kim ở bẹn phải khô, không tụ máu, người bệnh tỉnh hoàn toàn, tiếp xúc tốt, không đau đầu, không xuất hiện dấu hiệu thần kinh bất thường.

24 giờ đầu, các bác sĩ theo dõi sát huyết động, tình trạng hô hấp, nguy cơ hình thành huyết khối trong stent – biến chứng có thể gặp nếu không kiểm soát tốt bằng thuốc kháng kết tập tiểu cầu kép.

Bác sĩ Hoàn yêu cầu người bệnh phải duy trì thuốc kháng kết tập tiểu cầu ít nhất 6 tháng để đảm bảo stent thông suốt. Người bệnh có tăng lipid máu hỗn hợp nên cần dùng thuốc kiểm soát mỡ máu do đây là yếu tố làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh lý mạch máu não.

Sau ba ngày nhập viện, tình trạng sức khỏe cải thiện, sinh hiệu ổn định, bà Sáu được xuất viện.

Theo bác sĩ Hoàn, trường hợp túi phình mạch máu não trên nền u não đã mổ đặt ra nhiều thách thức trong can thiệp như mô não phù nề, cấu trúc giải phẫu thay đổi và nguy cơ chảy máu cao hơn.

Bác sĩ Hoàn khuyến cáo người bệnh tiếp tục dùng thuốc đều đặn, tái khám đúng hẹn và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường như đau đầu tăng dần, nôn ói, sốt, sưng bầm nhiều tại vị trí đâm kim. Túi phình mạch máu não khi chưa vỡ thường không có triệu chứng rõ ràng, song hậu quả vỡ túi phình có thể đe dọa tính mạng.

Người có bệnh lý nền mạch máu, đã từng phẫu thuật não hoặc có cha mẹ, anh chị em ruột… đã từng mắc túi phình hoặc bị xuất huyết dưới nhện; người hút thuốc lá và tăng huyết áp không kiểm soát… là nhóm nguy cơ cao cần tầm soát túi phình mạch máu não định kỳ, giúp phát hiện sớm và xử trí đúng thời điểm.

Kỹ thuật đặt stent thay đổi dòng chảy được xem là bước tiến nổi bật của can thiệp mạch máu não hiện đại. Khác với phương pháp nút coil truyền thống phải đưa vật liệu vào chính lòng túi phình, stent chuyển dòng chảy hoạt động bằng cách tái định hướng dòng máu, làm giảm áp lực lên thành túi ngay lập tức và tạo điều kiện để túi phình tự xơ hóa theo thời gian. Thiết kế lưới kim loại siêu mảnh, mật độ dày, cho phép stent bám chặt vào thành mạch mà vẫn giữ lưu thông cho các nhánh mạch quan trọng. Nhờ ít xâm lấn, giảm nguy cơ tái phình và phù hợp với các túi phình cổ rộng, vốn khó điều trị trước đây, kỹ thuật đặt stent thay đổi dòng chảy được nhiều trung tâm can thiệp mạch máu lớn trên thế giới xem là tiêu chuẩn mới trong xử trí túi phình phức tạp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.